Tessy Tiemens Pedagogiek Social work jaar 1
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1- Introductie Pedagogiek ............................................................................................. 2
Drie belangrijkste uitgangspunten bij opvoeden: ............................................................................ 3
Vier basisdimensies van opvoeden .............................................................................................. 3
Drie opvoeddoelen (in het westen) ............................................................................................... 4
Scheiding .................................................................................................................................. 5
Rouw ........................................................................................................................................ 6
Wat kun je doen om POS te voorkomen? ....................................................................................... 6
De rode draad van het opvoedproces: .......................................................................................... 6
Hoofdstuk 2.5, 3.4-3.6 ................................................................................................................... 6
3 basisbehoeften van ieder kind bij het opgroeien: ......................................................................... 6
5 kenmerken van een goed pedagogisch leefklimaat: ..................................................................... 7
3 gezinstypen ............................................................................................................................ 7
Communicatiepatronen .............................................................................................................. 9
Tips voor het omgaan met diversiteit:...........................................................................................10
Les 3 .......................................................................................................................................10
Krampachtig ouderschap → krachtig ouderschap .........................................................................10
Beschermende factoren in het ouderschap ..................................................................................10
Individuele factoren ...................................................................................................................11
→ Voorbereiding en kennis ............................................................................................................. 11
→ Levensvaardigheden ................................................................................................................... 11
Thuisklimaat .............................................................................................................................11
Netwerkklimaat ........................................................................................................................11
Draagkracht en draaglast ...........................................................................................................11
Ouderschap in ontwikkeling .......................................................................................................12
Ouderschapsfasen ......................................................................................................................... 12
Beelden van ouders ...................................................................................................................13
Werken met ouders ...................................................................................................................13
Les 4 ...........................................................................................................................................13
Socialisatie van het kind binnen opvoedmilieus ............................................................................13
Wetten ter bescherming van het kind ...........................................................................................14
Ouderlijk gezag vs opvoedingsmacht ...........................................................................................14
Pedagogische civil society..........................................................................................................14
Invloed technologie ...................................................................................................................15
Verantwoordelijkheid sociaal werker ...........................................................................................15
,Tessy Tiemens Pedagogiek Social work jaar 1
Les 5 ...........................................................................................................................................15
→ 18 eeuw: verlichting...............................................................................................................16
Invloed op pedagogiek ...............................................................................................................16
→ 19e eeuw: afzetten tegen verlichting.........................................................................................16
→ 20e eeuw: geesteswetenschappelijke/personalistische pedagogiek ............................................17
→ 20e eeuw: empirisch -analytische pedagogiek ..........................................................................17
→ 20e eeuw: kritisch-emancipatorische pedagogiek .....................................................................18
Relatie met ontwikkelingspsychologie .........................................................................................18
Humanisme (8.2-8.3).................................................................................................................18
Psychosociale theorie (Erikson, 7.2) ............................................................................................18
Behaviorisme: operant conditioneren ..........................................................................................19
Hoofdstuk 1- Introductie Pedagogiek
Toets stof
- Hoofdstuk 1
- Hoofdstuk 2: 2.5 en 2.7
- Hoofdstuk 3: 3.2-3.7
- Hoofdstuk 4: 4.1-4.3 en 4.5
- Hoofdstuk 6: 6.1, 6.3-6.6
- Hoofdstuk 7: 7.2 en 7.3.2
- Hoofdstuk 8: 8.2 en 8.3
- Vier uitwerkingen pedagogen
Pedagogiek:
1. Betekent letterlijk kinderleiding
- Paidagooia
- Pais = kind
- Agogein = leiden
2. Maakt gebruik van psychologische, sociologische, filosofische, theologische en
andragogische wetenschappen.
Opvoeden staat centraal in de pedagogiek.
Pedagogiek is een opvoedingswetenschap met eigen theorieën en methoden.
Opvoeding: alle omgang tussen ouder en kind waarbij gericht een relatie wordt
aangegaan, in deze omgang biedt de ouder het kind liefde, geborgenheid, intimiteit,
, Tessy Tiemens Pedagogiek Social work jaar 1
grenzen, ondersteuning en controle. Hierdoor zal het kind tot zelfontplooiing komen en
over het nodige zelfvertrouwen en de nodige zelfstandigheid en zelfredzaamheid
beschikken om richting te geven aan zijn verdere leven.
→ Wat is belangrijk bij opvoeden?
- Liefde
- Geborgenheid
- Veiligheid
- Intimiteit
- Aandacht
- Grenzen
- Instructie
- Ondersteuning
- Controle
Drie belangrijkste uitgangspunten bij opvoeden:
- Wederzijds respect
- Voldoende veiligheid
- Uitgedaagd worden eigen beslissingen te nemen (wel passend bij leeftijd) →
draagt bij aan zelfontplooiing.
Vier basisdimensies van opvoeden
Deze komt altijd wel terug op de toets!
1. Ondersteuning bieden
Hulpwoorden: warmte, affectie, sensitiviteit, responsiviteit, ondersteunen door
belonen, ondersteunen door straffen.
2. Instructie geven
Hulpvragen: wat gebeurt erbij te veel instructie? Wat gebeurt erbij te weinig
instructie?
3. Controle uitoefenen
Hulpvragen: hoe kan controle op een positieve manier uitgeoefend worden?
Hulpwoorden: autoritaire controle, autoritatieve controle
4. Grenzen stellen
Hulpvragen: waar heeft grenzen stellen mee te maken? Welke rol speelt straffen
en belonen hierin? Waar is het kind het meest bij gebaat als het gaat om grenzen
stellen?
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1- Introductie Pedagogiek ............................................................................................. 2
Drie belangrijkste uitgangspunten bij opvoeden: ............................................................................ 3
Vier basisdimensies van opvoeden .............................................................................................. 3
Drie opvoeddoelen (in het westen) ............................................................................................... 4
Scheiding .................................................................................................................................. 5
Rouw ........................................................................................................................................ 6
Wat kun je doen om POS te voorkomen? ....................................................................................... 6
De rode draad van het opvoedproces: .......................................................................................... 6
Hoofdstuk 2.5, 3.4-3.6 ................................................................................................................... 6
3 basisbehoeften van ieder kind bij het opgroeien: ......................................................................... 6
5 kenmerken van een goed pedagogisch leefklimaat: ..................................................................... 7
3 gezinstypen ............................................................................................................................ 7
Communicatiepatronen .............................................................................................................. 9
Tips voor het omgaan met diversiteit:...........................................................................................10
Les 3 .......................................................................................................................................10
Krampachtig ouderschap → krachtig ouderschap .........................................................................10
Beschermende factoren in het ouderschap ..................................................................................10
Individuele factoren ...................................................................................................................11
→ Voorbereiding en kennis ............................................................................................................. 11
→ Levensvaardigheden ................................................................................................................... 11
Thuisklimaat .............................................................................................................................11
Netwerkklimaat ........................................................................................................................11
Draagkracht en draaglast ...........................................................................................................11
Ouderschap in ontwikkeling .......................................................................................................12
Ouderschapsfasen ......................................................................................................................... 12
Beelden van ouders ...................................................................................................................13
Werken met ouders ...................................................................................................................13
Les 4 ...........................................................................................................................................13
Socialisatie van het kind binnen opvoedmilieus ............................................................................13
Wetten ter bescherming van het kind ...........................................................................................14
Ouderlijk gezag vs opvoedingsmacht ...........................................................................................14
Pedagogische civil society..........................................................................................................14
Invloed technologie ...................................................................................................................15
Verantwoordelijkheid sociaal werker ...........................................................................................15
,Tessy Tiemens Pedagogiek Social work jaar 1
Les 5 ...........................................................................................................................................15
→ 18 eeuw: verlichting...............................................................................................................16
Invloed op pedagogiek ...............................................................................................................16
→ 19e eeuw: afzetten tegen verlichting.........................................................................................16
→ 20e eeuw: geesteswetenschappelijke/personalistische pedagogiek ............................................17
→ 20e eeuw: empirisch -analytische pedagogiek ..........................................................................17
→ 20e eeuw: kritisch-emancipatorische pedagogiek .....................................................................18
Relatie met ontwikkelingspsychologie .........................................................................................18
Humanisme (8.2-8.3).................................................................................................................18
Psychosociale theorie (Erikson, 7.2) ............................................................................................18
Behaviorisme: operant conditioneren ..........................................................................................19
Hoofdstuk 1- Introductie Pedagogiek
Toets stof
- Hoofdstuk 1
- Hoofdstuk 2: 2.5 en 2.7
- Hoofdstuk 3: 3.2-3.7
- Hoofdstuk 4: 4.1-4.3 en 4.5
- Hoofdstuk 6: 6.1, 6.3-6.6
- Hoofdstuk 7: 7.2 en 7.3.2
- Hoofdstuk 8: 8.2 en 8.3
- Vier uitwerkingen pedagogen
Pedagogiek:
1. Betekent letterlijk kinderleiding
- Paidagooia
- Pais = kind
- Agogein = leiden
2. Maakt gebruik van psychologische, sociologische, filosofische, theologische en
andragogische wetenschappen.
Opvoeden staat centraal in de pedagogiek.
Pedagogiek is een opvoedingswetenschap met eigen theorieën en methoden.
Opvoeding: alle omgang tussen ouder en kind waarbij gericht een relatie wordt
aangegaan, in deze omgang biedt de ouder het kind liefde, geborgenheid, intimiteit,
, Tessy Tiemens Pedagogiek Social work jaar 1
grenzen, ondersteuning en controle. Hierdoor zal het kind tot zelfontplooiing komen en
over het nodige zelfvertrouwen en de nodige zelfstandigheid en zelfredzaamheid
beschikken om richting te geven aan zijn verdere leven.
→ Wat is belangrijk bij opvoeden?
- Liefde
- Geborgenheid
- Veiligheid
- Intimiteit
- Aandacht
- Grenzen
- Instructie
- Ondersteuning
- Controle
Drie belangrijkste uitgangspunten bij opvoeden:
- Wederzijds respect
- Voldoende veiligheid
- Uitgedaagd worden eigen beslissingen te nemen (wel passend bij leeftijd) →
draagt bij aan zelfontplooiing.
Vier basisdimensies van opvoeden
Deze komt altijd wel terug op de toets!
1. Ondersteuning bieden
Hulpwoorden: warmte, affectie, sensitiviteit, responsiviteit, ondersteunen door
belonen, ondersteunen door straffen.
2. Instructie geven
Hulpvragen: wat gebeurt erbij te veel instructie? Wat gebeurt erbij te weinig
instructie?
3. Controle uitoefenen
Hulpvragen: hoe kan controle op een positieve manier uitgeoefend worden?
Hulpwoorden: autoritaire controle, autoritatieve controle
4. Grenzen stellen
Hulpvragen: waar heeft grenzen stellen mee te maken? Welke rol speelt straffen
en belonen hierin? Waar is het kind het meest bij gebaat als het gaat om grenzen
stellen?
