Hoorcolleges Burgerlijk Procesrecht
Casusvragen op examen, niet op volgorde van onderwerp, alle onderwerpen komen bij
elkaar.
Verbintenissenrecht wordt verondersteld dat je dat kent, dus kan ook in TT komen!
Over Kei-wetgeving alleen weten wat er in het college is gezegd (hoofdstuk 6a
Compendium). Kei speelt bij de Hoge Raad en bij de rechtbanken Midden-Nl en Gelderland
worden zaken met verplichte rechtsbijstand (dagvaardingszaken) conform KEI afgewerkt
(aanhangig gemaakt tussen 1 september 2017 en 1 oktober 2019).
HC1A
Burgerlijk procesrecht gaat over het procederen voor de civiele rechter.
Zorgt ervoor dat het materiele recht verevend kan worden.
En voorkomt eigenrichting (recht in eigen handen te nemen).
Dagvaardingsprocedure vs verzoekschriftprocedure
Uitgangspunt is dagvaardingsprocedure.
Staat in de wet duidelijk verzoekschriftprocedure > dan verzoekschrift (261 lid 2 Rv)
Staat er niks in de wet > dan dagvaarding (78 Rv).
KEI wetgeving (kwaliteit en innovatie) > wetgevingsproject digitaal procederen.
- Uniforme rechtsingang d.m.v. procesinleiding (geen onderscheid dagvaarding en
verzoek)
- Digitalisering
- Actievere rol voor de rechter
Ging voor grote deel niet door, maar toch sommige artikelen.
M.n. artikel 87 e.v.
*We hebben nog steeds enerzijds dagvaarding anderzijds verzoekschrift.
Artikel 261 lid 2 Rv: als uit de wet voortvloeit dat iets met verzoekschrift moet worden
ingeleid dan moet dan. Kun je herkennen aan ‘op verzoek van’. Verzoek of verzocht duidt op
verzoekschrift procedure.
Volgt dat niet uit de wet, dan volgt uit 78 Rv dat er een dagvaardingsprocedure is.
Gaat dit fout, dan artikel 69 Rv: gelegenheid tot herstel.
,Dagvaarding moet getekend worden door deurwaarder en verzoekschrift kan worden
ingediend bij de rechtbank.
Artikel 70 Rv: afbakening met bestuurs(proces)recht.
Onderscheid tussen beide procedures is belangrijk voor:
- Rechtsingang
- Bevoegde rechter: basisregel dagvaardingsprocedure is woonplaats gedaagde en bij
verzoekschriftprocedure is woonplaats verzoeker (eiser) de bevoegde rechter oplevert.
- Procesverloop
- Uitspraak: dagvaarding mondt uit in een vonnis in 1e aanleg in een vonnis en hoger
beroep en cassatie in een arrest. Een verzoekschriftprocedure mondt in 1 e aanleg uit in
een beschikking, in hoger beroep in een beschikking en in cassatie in een beschikking.
Dus:
1e aanleg rechtbank Hoger beroep In cassatie
(hof)
Dagvaardingsprocedure Vonnis Arrest Arrest
Verzoekschriftprocedure Beschikking Beschikking Beschikking
In burgerlijk recht in dagvaardingszaken moet je een advocaat hebben als de vordering meer
dan 25000 bedraagt. Bij kantonrechter bijvoorbeeld niet, mag je zelf procederen of iemand
voor je laten procederen.
Er zijn 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven en 1 Hoge Raad.
In civiele procedure meestal alleensprekende rechter (kan soms anders), in hoger beroep
meestal 3 rechters. De kantonrechter spreekt altijd alleen.
Beginselen van burgerlijke procesrecht: (ontlenen aan 6 EVRM).
- Recht op toegang tot de rechter (moet ook daadwerkelijk mogelijk zijn)
- Onpartijdige en onafhankelijke rechter (onafhankelijk t.o.v. andere staatsmachten, zie
o.a. 116 en 117 Gw. Onpartijdig: subjectief en objectief, je kan jezelf verschonen of
iemand kan je wraken (36 e.v. Rv).
- Recht op een eerlijke behandeling (hoor en wederhoor, processuele gelijkheid en
motivering van beslissing 121 Gw; 30 Rv).
- Resultaat binnen redelijke termijn
,Hoor en wederhoor
- Schook/Vergeer: Vergeer verhuurde een pand aan Schook, vraag was of dit nou
bedrijfsruimte was of niet. Rechters waren zelf bij pand wezen kijken zonder partijen.
Hoge Raad zei je kunt beslissing niet zelf doen zonder hoor en wederhoor. Partijen
moeten gelegenheid krijgen op hoor en wederhoor.
Week 1B (bevoegdheid van de rechter)
Rechtsmacht:
Is de Nederlandse rechter bevoegd in zaken met internationaal aspect?
Materieelrechtelijke vraag: is er een vordering?
Procesrechtelijke vraag: welke rechter is bevoegd?
Artikel 1 Rv: de woonplaats van verweerder in drie territoria:
1. Of de gedaagde woont in een land van de EU
2. Of de gedaagde woont in een land waar de EU nauwe banden mee heeft
(Noorwegen, Zwitserland en IJsland.
3. Of de gedaagde woont elders.
Beslissend voor bevoegdheid is in beginsel de woonplaats van de verweerder.
Casus: een in België wonende Amerikaan begaat een onrechtmatige daad jegens u in
Groningen, ten gevolge waarvan u schade lijdt (ABG-casus).
Territoria 1: Europese Unie
- Brussel I bis-Verordening (burgerlijke en handelszaken) Kluwer V.6
- Brussel II bis-Verordening (huwelijkszaken) Kluwer II.47
Opbouw Brussel I bis:
- Werkingssfeer of materieel toepassingsgebied (art. 1)
- Hoofdregel internationale bevoegdheid (art. 4)
- Alternatieve fora (art. 7 en 8) Fiona/Shevill arrest
- Exclusieve fora (art. 24)
- Forumkeuze (art. 25)
Stap 1 a.d.h.v. welk verdrag beantwoorden: Artikel 1 Brussel 1 Bis: is het een vraag
van burgerlijk of handels zaak? Zo ja, kijk ook naar uitzondering in lid 1. Beiden goed
beantwoord dan weet je dat je vraag naar rechtsmacht moet behandelen a.d.h.v.
Brussel I bis.
Stap 2: welke rechter is dan bevoegd: artikel 4 zegt: bevoegd is de rechter van
woonplaats van verweerder. In ABG-casus: rechter België bevoegd.
, Maar kunnen er ook andere rechters bevoegd zijn? Zie artikel 7 lid 2: een persoon die
woonplaats heeft in lidstaat kan in een andere lidstaat voor gerecht worden
opgeroepen. Artikel 7 lid 2 biedt alternatief. Voor onrechtmatige daad waar schade
heeft voorgedaan, dus in Nederlandse rechter. Dit artikel noemt 7 alternatieve
voorwaarden.
Artikel 25: als partijen ongeacht woonplaats een gerecht toewijzen, dan is die gerecht
bevoegd. Dus partijen kunnen een voorkeuze maken.
Alternatieve fora: Fiona/Shevill arrest. Hof heft uitleg van artikel 7 lid 2 verordening.
Waar onrechtmatige daad heeft voorgedaan of zal voordoen. Hof maakt onderscheid
tussen plaats handeling en plaats waar de schade wordt geleden.
ABG-casus:
- Brussel 1 bis van toepassing, artikel 1 (zie ook lid 2).
- Belgische rechter bevoegd o.g.v. artikel 4
- Nederlandse rechter bevoegd o.g.v. artikel 7 lid 2
Indien Nederlandse rechter bevoegd is, wat dan?
Vragen van absolute en relatieve competentie
Territoria 2: Noorwegen, Zwitserland en IJsland
- EVEX II (parallelverdrag, Verdrag van Lugano) (Kluwer. Romeinse 5 plus Arabische 5)
Territoria 3: elders
- Artikel 1 Rv
Dus als je o.g.v. artikel 7 lid 2 Brussel I bis verordening tot de conclusie komt dat
Nederlandse rechter bevoegd is, dan ga je kijken naar absolute bevoegdheid.
Nationale bevoegdheid
Absolute bevoegdheid:
- Welke type gerecht? > Wet op de Rechtelijke Organisatie
- Artikel 2 RO: drie soorten gerechten, rechtbank, hof en Hoge Raad
- Bij welke van deze drie moet je zijn?
- Hoofdregel is: bevoegd is de rechtbank (42 RO)
- Rechter moet vanuit zichzelf kijken of hij bevoegd is, dus ambtshalve (72 Rv)
- Indien hij concludeert dat hij niet bevoegd is dan verwijzen (73 Rv).
Absolute bevoegdheid:
- In eerste aanleg: rechtbank (42 RO)
- In hoger beroep: gerechtshoven (60 RO)
- In cassatie: Hoge Raad (78 RO)
Casusvragen op examen, niet op volgorde van onderwerp, alle onderwerpen komen bij
elkaar.
Verbintenissenrecht wordt verondersteld dat je dat kent, dus kan ook in TT komen!
Over Kei-wetgeving alleen weten wat er in het college is gezegd (hoofdstuk 6a
Compendium). Kei speelt bij de Hoge Raad en bij de rechtbanken Midden-Nl en Gelderland
worden zaken met verplichte rechtsbijstand (dagvaardingszaken) conform KEI afgewerkt
(aanhangig gemaakt tussen 1 september 2017 en 1 oktober 2019).
HC1A
Burgerlijk procesrecht gaat over het procederen voor de civiele rechter.
Zorgt ervoor dat het materiele recht verevend kan worden.
En voorkomt eigenrichting (recht in eigen handen te nemen).
Dagvaardingsprocedure vs verzoekschriftprocedure
Uitgangspunt is dagvaardingsprocedure.
Staat in de wet duidelijk verzoekschriftprocedure > dan verzoekschrift (261 lid 2 Rv)
Staat er niks in de wet > dan dagvaarding (78 Rv).
KEI wetgeving (kwaliteit en innovatie) > wetgevingsproject digitaal procederen.
- Uniforme rechtsingang d.m.v. procesinleiding (geen onderscheid dagvaarding en
verzoek)
- Digitalisering
- Actievere rol voor de rechter
Ging voor grote deel niet door, maar toch sommige artikelen.
M.n. artikel 87 e.v.
*We hebben nog steeds enerzijds dagvaarding anderzijds verzoekschrift.
Artikel 261 lid 2 Rv: als uit de wet voortvloeit dat iets met verzoekschrift moet worden
ingeleid dan moet dan. Kun je herkennen aan ‘op verzoek van’. Verzoek of verzocht duidt op
verzoekschrift procedure.
Volgt dat niet uit de wet, dan volgt uit 78 Rv dat er een dagvaardingsprocedure is.
Gaat dit fout, dan artikel 69 Rv: gelegenheid tot herstel.
,Dagvaarding moet getekend worden door deurwaarder en verzoekschrift kan worden
ingediend bij de rechtbank.
Artikel 70 Rv: afbakening met bestuurs(proces)recht.
Onderscheid tussen beide procedures is belangrijk voor:
- Rechtsingang
- Bevoegde rechter: basisregel dagvaardingsprocedure is woonplaats gedaagde en bij
verzoekschriftprocedure is woonplaats verzoeker (eiser) de bevoegde rechter oplevert.
- Procesverloop
- Uitspraak: dagvaarding mondt uit in een vonnis in 1e aanleg in een vonnis en hoger
beroep en cassatie in een arrest. Een verzoekschriftprocedure mondt in 1 e aanleg uit in
een beschikking, in hoger beroep in een beschikking en in cassatie in een beschikking.
Dus:
1e aanleg rechtbank Hoger beroep In cassatie
(hof)
Dagvaardingsprocedure Vonnis Arrest Arrest
Verzoekschriftprocedure Beschikking Beschikking Beschikking
In burgerlijk recht in dagvaardingszaken moet je een advocaat hebben als de vordering meer
dan 25000 bedraagt. Bij kantonrechter bijvoorbeeld niet, mag je zelf procederen of iemand
voor je laten procederen.
Er zijn 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven en 1 Hoge Raad.
In civiele procedure meestal alleensprekende rechter (kan soms anders), in hoger beroep
meestal 3 rechters. De kantonrechter spreekt altijd alleen.
Beginselen van burgerlijke procesrecht: (ontlenen aan 6 EVRM).
- Recht op toegang tot de rechter (moet ook daadwerkelijk mogelijk zijn)
- Onpartijdige en onafhankelijke rechter (onafhankelijk t.o.v. andere staatsmachten, zie
o.a. 116 en 117 Gw. Onpartijdig: subjectief en objectief, je kan jezelf verschonen of
iemand kan je wraken (36 e.v. Rv).
- Recht op een eerlijke behandeling (hoor en wederhoor, processuele gelijkheid en
motivering van beslissing 121 Gw; 30 Rv).
- Resultaat binnen redelijke termijn
,Hoor en wederhoor
- Schook/Vergeer: Vergeer verhuurde een pand aan Schook, vraag was of dit nou
bedrijfsruimte was of niet. Rechters waren zelf bij pand wezen kijken zonder partijen.
Hoge Raad zei je kunt beslissing niet zelf doen zonder hoor en wederhoor. Partijen
moeten gelegenheid krijgen op hoor en wederhoor.
Week 1B (bevoegdheid van de rechter)
Rechtsmacht:
Is de Nederlandse rechter bevoegd in zaken met internationaal aspect?
Materieelrechtelijke vraag: is er een vordering?
Procesrechtelijke vraag: welke rechter is bevoegd?
Artikel 1 Rv: de woonplaats van verweerder in drie territoria:
1. Of de gedaagde woont in een land van de EU
2. Of de gedaagde woont in een land waar de EU nauwe banden mee heeft
(Noorwegen, Zwitserland en IJsland.
3. Of de gedaagde woont elders.
Beslissend voor bevoegdheid is in beginsel de woonplaats van de verweerder.
Casus: een in België wonende Amerikaan begaat een onrechtmatige daad jegens u in
Groningen, ten gevolge waarvan u schade lijdt (ABG-casus).
Territoria 1: Europese Unie
- Brussel I bis-Verordening (burgerlijke en handelszaken) Kluwer V.6
- Brussel II bis-Verordening (huwelijkszaken) Kluwer II.47
Opbouw Brussel I bis:
- Werkingssfeer of materieel toepassingsgebied (art. 1)
- Hoofdregel internationale bevoegdheid (art. 4)
- Alternatieve fora (art. 7 en 8) Fiona/Shevill arrest
- Exclusieve fora (art. 24)
- Forumkeuze (art. 25)
Stap 1 a.d.h.v. welk verdrag beantwoorden: Artikel 1 Brussel 1 Bis: is het een vraag
van burgerlijk of handels zaak? Zo ja, kijk ook naar uitzondering in lid 1. Beiden goed
beantwoord dan weet je dat je vraag naar rechtsmacht moet behandelen a.d.h.v.
Brussel I bis.
Stap 2: welke rechter is dan bevoegd: artikel 4 zegt: bevoegd is de rechter van
woonplaats van verweerder. In ABG-casus: rechter België bevoegd.
, Maar kunnen er ook andere rechters bevoegd zijn? Zie artikel 7 lid 2: een persoon die
woonplaats heeft in lidstaat kan in een andere lidstaat voor gerecht worden
opgeroepen. Artikel 7 lid 2 biedt alternatief. Voor onrechtmatige daad waar schade
heeft voorgedaan, dus in Nederlandse rechter. Dit artikel noemt 7 alternatieve
voorwaarden.
Artikel 25: als partijen ongeacht woonplaats een gerecht toewijzen, dan is die gerecht
bevoegd. Dus partijen kunnen een voorkeuze maken.
Alternatieve fora: Fiona/Shevill arrest. Hof heft uitleg van artikel 7 lid 2 verordening.
Waar onrechtmatige daad heeft voorgedaan of zal voordoen. Hof maakt onderscheid
tussen plaats handeling en plaats waar de schade wordt geleden.
ABG-casus:
- Brussel 1 bis van toepassing, artikel 1 (zie ook lid 2).
- Belgische rechter bevoegd o.g.v. artikel 4
- Nederlandse rechter bevoegd o.g.v. artikel 7 lid 2
Indien Nederlandse rechter bevoegd is, wat dan?
Vragen van absolute en relatieve competentie
Territoria 2: Noorwegen, Zwitserland en IJsland
- EVEX II (parallelverdrag, Verdrag van Lugano) (Kluwer. Romeinse 5 plus Arabische 5)
Territoria 3: elders
- Artikel 1 Rv
Dus als je o.g.v. artikel 7 lid 2 Brussel I bis verordening tot de conclusie komt dat
Nederlandse rechter bevoegd is, dan ga je kijken naar absolute bevoegdheid.
Nationale bevoegdheid
Absolute bevoegdheid:
- Welke type gerecht? > Wet op de Rechtelijke Organisatie
- Artikel 2 RO: drie soorten gerechten, rechtbank, hof en Hoge Raad
- Bij welke van deze drie moet je zijn?
- Hoofdregel is: bevoegd is de rechtbank (42 RO)
- Rechter moet vanuit zichzelf kijken of hij bevoegd is, dus ambtshalve (72 Rv)
- Indien hij concludeert dat hij niet bevoegd is dan verwijzen (73 Rv).
Absolute bevoegdheid:
- In eerste aanleg: rechtbank (42 RO)
- In hoger beroep: gerechtshoven (60 RO)
- In cassatie: Hoge Raad (78 RO)
