Nederlands vakkenlijn 2.4
Samenvatting boek + colleges
7 Begrijpend lezen
De historische opbouw van begrijpend lezen:
Voor 1990: begrijpend lezen bestond voornamelijk uit vragen maken.
Na 1990: meer aandacht voor instructie
o Leesstrategieën
o Directe instructie
Nu: aandacht voor leesmotivatie, koppeling tussen lezen en schrijven.
De verbinding tussen lezen, schrijven, spreken en luisteren is erg belangrijk. Deze vier
onderwerpen moet je niet gaan isoleren. Niet alleen deze verbinding is belangrijk voor het
begrijpend lezen maar ook de mondelinge taalvaardigheid en aandacht voor schrijftaal is
belangrijk, hieronder wordt ook de aandacht aan de leesomgeving verstaan.
3 belangrijke componenten binnen begrijpend luisteren zijn,
1. Denken stimuleren
a. Vragen stellen: denken van kinderen peilen en ontwikkelen
b. Coöperatieve werkvormen
c. Hardop denkend voordoen -- > gaat een stap verder dan interactief voorlezen.
d. Aanwezigheid van prentenboeken en informatieve boeken.
2. Kennis van het onderwerp aanboren en versterken
a. Boeken gebruiken om kinderen meer van de wereld te laten zien.
b. Niet alleen verhalende boeken maar ook informatieve boeken.
3. Woorden onderwijzen
a. Onbekende woorden semantiseren -- > schooltaalwoorden en woorden als;
net zoals, optreden
We kennen dus de volgende ontwikkeling naar het begrijpend lezen toe -- >
1. Mondeling taalgebruik
2. Begrijpend luisteren (voorbereiding op het begrijpend lezen)
3. Begrijpend lezen
Leesvaardigheid = technisch lezen + begrijpend lezen + leesplezier
De kwaliteit van begrijpend lezen wordt bepaald door,
- Vloeiend lezen
o In voldoende tempo lezen
o Weinig fouten
o Lezen met expressie: intonatie, interpunctie
o Begrijpen wat er wordt gelezen
- Woordenschat
- Kennis van de wereld
- Strategie ( als laatste onderdeel )
Voor technisch lezen is intelligentie niet van belang, bij begrijpend lezen wel. Begrijpend
lezen moet ook doelgericht zijn om omdat er op deze manier meer leesmotivatie aanwezig
is.
, Het belang van vloeiend lezen =
- Lezen met expressie heeft een positieve invloed op begrijpend lezen, het helpt je de
tekst beter te begrijpen. Dit wordt niet goed getoetst omdat er aandacht wordt
besteed aan het leestempo
Vloeiend lezen kan aan de hand van de volgende onderdelen worden getoetst,
Theater lezen
Visueel maken
Observaties
3 niveaus binnen begrijpend lezen,
1. Letterlijk lezen; je leest wat er staat
2. Afleiden
a. Decoderen
b. Tekstbegrip
c. Monitoren
3. Evaluatief; beoordelen
(zie bottum-up en top-down model )
Taxonomie van Bloom binnen het begrijpend lezen:
Stap Vraag
Herinneren Wat gebeurde er na?
Begrijpen Wat gebeurt er als?
Analyseren Hoe komt dat?
Evalueren Wat vind je ervan?
Creëren Hoe kan er een nieuw plan worden
gemaakt?
Strategieën die gebruikt kunnen worden bij begrijpend lezen,
Sturingsstrategieën
o Leesdoel bepalen
o Oriëntatie op de tekst
o Kennis
o Actualiseren van de woordenschat
Leesstrategieën
o Voorspellen
o Vragen stellen
o Visualiseren
o Verbinden met voorkennis
o Samenvatten
o Afleiden
Herstelstrategieën
o Opnieuw lezen
o Hulp vragen
o Plaatjes opnieuw bekijken
o Bewust een strategie toepassen
Strategieën kunnen voor, tijdens en na het lezen worden ingezet.
Het GRRIM-model kan worden gebruikt om steeds meer verantwoordelijkheid aan de
leerlingen af te geven.
Samenvatting boek + colleges
7 Begrijpend lezen
De historische opbouw van begrijpend lezen:
Voor 1990: begrijpend lezen bestond voornamelijk uit vragen maken.
Na 1990: meer aandacht voor instructie
o Leesstrategieën
o Directe instructie
Nu: aandacht voor leesmotivatie, koppeling tussen lezen en schrijven.
De verbinding tussen lezen, schrijven, spreken en luisteren is erg belangrijk. Deze vier
onderwerpen moet je niet gaan isoleren. Niet alleen deze verbinding is belangrijk voor het
begrijpend lezen maar ook de mondelinge taalvaardigheid en aandacht voor schrijftaal is
belangrijk, hieronder wordt ook de aandacht aan de leesomgeving verstaan.
3 belangrijke componenten binnen begrijpend luisteren zijn,
1. Denken stimuleren
a. Vragen stellen: denken van kinderen peilen en ontwikkelen
b. Coöperatieve werkvormen
c. Hardop denkend voordoen -- > gaat een stap verder dan interactief voorlezen.
d. Aanwezigheid van prentenboeken en informatieve boeken.
2. Kennis van het onderwerp aanboren en versterken
a. Boeken gebruiken om kinderen meer van de wereld te laten zien.
b. Niet alleen verhalende boeken maar ook informatieve boeken.
3. Woorden onderwijzen
a. Onbekende woorden semantiseren -- > schooltaalwoorden en woorden als;
net zoals, optreden
We kennen dus de volgende ontwikkeling naar het begrijpend lezen toe -- >
1. Mondeling taalgebruik
2. Begrijpend luisteren (voorbereiding op het begrijpend lezen)
3. Begrijpend lezen
Leesvaardigheid = technisch lezen + begrijpend lezen + leesplezier
De kwaliteit van begrijpend lezen wordt bepaald door,
- Vloeiend lezen
o In voldoende tempo lezen
o Weinig fouten
o Lezen met expressie: intonatie, interpunctie
o Begrijpen wat er wordt gelezen
- Woordenschat
- Kennis van de wereld
- Strategie ( als laatste onderdeel )
Voor technisch lezen is intelligentie niet van belang, bij begrijpend lezen wel. Begrijpend
lezen moet ook doelgericht zijn om omdat er op deze manier meer leesmotivatie aanwezig
is.
, Het belang van vloeiend lezen =
- Lezen met expressie heeft een positieve invloed op begrijpend lezen, het helpt je de
tekst beter te begrijpen. Dit wordt niet goed getoetst omdat er aandacht wordt
besteed aan het leestempo
Vloeiend lezen kan aan de hand van de volgende onderdelen worden getoetst,
Theater lezen
Visueel maken
Observaties
3 niveaus binnen begrijpend lezen,
1. Letterlijk lezen; je leest wat er staat
2. Afleiden
a. Decoderen
b. Tekstbegrip
c. Monitoren
3. Evaluatief; beoordelen
(zie bottum-up en top-down model )
Taxonomie van Bloom binnen het begrijpend lezen:
Stap Vraag
Herinneren Wat gebeurde er na?
Begrijpen Wat gebeurt er als?
Analyseren Hoe komt dat?
Evalueren Wat vind je ervan?
Creëren Hoe kan er een nieuw plan worden
gemaakt?
Strategieën die gebruikt kunnen worden bij begrijpend lezen,
Sturingsstrategieën
o Leesdoel bepalen
o Oriëntatie op de tekst
o Kennis
o Actualiseren van de woordenschat
Leesstrategieën
o Voorspellen
o Vragen stellen
o Visualiseren
o Verbinden met voorkennis
o Samenvatten
o Afleiden
Herstelstrategieën
o Opnieuw lezen
o Hulp vragen
o Plaatjes opnieuw bekijken
o Bewust een strategie toepassen
Strategieën kunnen voor, tijdens en na het lezen worden ingezet.
Het GRRIM-model kan worden gebruikt om steeds meer verantwoordelijkheid aan de
leerlingen af te geven.
