Biologie Hoofdstuk 9 Bloedsomloop
9.1 Hart en bloedsomloop
Een hartslag
Een menselijk hart bestaat uit een linker en een
rechter helft. Elke helft bestaat uit een boezem en
een kamer.
Bij elke hartslag trekt eerst het spierweefsel van
de boezems samen en daarna dat van de kamers,
vervolgens is er een korte pauze.
Arts luistert met een stethoscoop.
De eerste toon = het sluiten van de hartkleppen,
tussen de boezems en de kamer.
De tweede toon = sluiten van de slagaderkleppen,
tussen de kamers en slagaders.
Een hartslag bestaat uit 3 fasen:
1. Het vullen van de kamers
2. Het leegpersen van de kamers
3. Een korte pauze
Deze fasen lopen links en rechts synchroon. Ze herhalen zich voortdurend en vormen de
hartcyclus.
Diastole = de kamers en boezems zijn ontspannen. (Aan het begin van de vulfase)
Het bloed stroomt via de hartkleppen de kamers in.
Boezemsystole = het samentrekken van de boezems.
De boezems persen hun bloed de kamers in. Daarna volgt de kamersystole.
Bloedsomloop
De rechterharthelft pompt O2 -arm bloed door de longslagaders naar de beide longen. Het
O2 –rijke bloed komt door de longaders terug naar de linkerboezem van het hart. Dit circuit
vormt de kleine bloedsomloop.
De linkerharthelft pompt het O2 –rijke bloed via de aorta en slagaders naar de organen, waar
(een deel van) de O2 het bloed uitgaat naar de cellen. Het O2 –arme bloed stroomt via aders
en holle aders terug in de rechterboezem. Dit circuit vormt de grote bloedsomloop.
De grote en de kleine bloedsomloop vormen samen de dubbele bloedsomloop.
Door slagaders stroomt het bloed van het hart af, naar de organen.
In aders stroomt het bloed van organen naar het hart toe.
In de weefsels stroomt het bloed door haarvaten.
➔ Rode bloedcellen altijd in een bloedvat = gesloten bloedsomloop.
Bij dieren met een enkelvoudige of open bloedsomloop verloopt de O2 aanvoer trager.
Embryonale bloedsomloop
Voor de geboorte krijgt de baby O2 van zijn moeder via de navelstreng uit de placenta. Dit
bloed mengt zich in de holle ader van de baby met O2 –arm bloed. In de rechterkamer komt
‘half O2 –rijk’ bloed binnen.
, Het meeste bloed uit de rechterharthelft bij een embryo stroomt niet naar de longen. Die
spelen nog geen rol bij de gaswisseling. Longhaarvaten geven weerstand aan het bloed. Dit
kost onnodig energie.
Het ovale venster (foramen ovale) = een verbinding tussen de rechter en linker boezem,
waar het bloed doorheen stroomt voor de geboorte, van de linker naar de rechter harthelft.
Ductus Botalli = een verbinding tussen de longslagader en de aorta, waardoor het bloed van
de longslagader naar de aorta stroomt.
Slechts 1/3 van het half O2 –rijke bloed uit de rechter kamer gaat door de longen.
Na de geboorte 5 veranderingen:
1. Een pasgeboren baby huilt: de longen vullen zich met lucht. Vanaf dit moment
stroomt er meer bloed naar zijn longen en terug.
2. De druk in de linker harthelft wordt hoger dan in rechter. Het foramen ovale sluit
langzaam. Het vergroeit met het tussenschot.
3. De ductus Botalli sluit langzaam. Wat overblijft is een streng bindweefsel.
4. Het bloedvat tussen navelstrengader en holle ader sluit na afbinden navelstreng.
5. Bloedvaten van navelstreng verschrompelen binnen enkele dagen.
Bij ongeveer 20% sluit foramen ovale niet helemaal. Dit kan later voor problemen zorgen.
9.2 Bloeddruk
Extra zwaartekracht
In een centrifuge getrainde piloten kunnen soms krachten van 10g verdragen. Bij hogere dan
normale g-kracht stroomt meer bloed naar beneden dan naar het hard en de hersenen,
daardoor daalt de bloeddruk. Bloedreceptoren in de aorta registreren dit -> de slagaders in
benen vernauwen, daardoor meer bloed voor de rest van het lichaam. Ook gaat de
hartslagfrequentie omhoog. => deze reactie zorgen dat hart en hersenen genoeg bloed.
Bij erg hoge g-krachten dit niet voldoende. Spieren in armen en benen aanspannen -> bloed
uit de ledematen naar de romp geperst.
Ook een speciale ademtechniek waardoor bloeddruk in borstkas steeds beetje omhoog
wordt gebracht. Na snelle inademing persen ze met gesloten mond en neus om de druk rond
het hart op te voeren.
Ook dragen straaljagerpiloten een anti-g-pak.
Bloedgolven
Kamers persen per systole 70 cm3 de slagaders in. Daarbij
rekken wanden van slagaders uit. (elastiek) De pompdruk
van het hart tijdelijk een verhoging van de bloeddruk =
Systolische druk / bovendruk. De souplesse van de
slagaders speelt dus grote rol bij rondpompen van bloed.
Bij het ontspannen van de kamers neemt de bloeddruk
weer af tot de basiswaarde = Diastolische druk /
onderdruk.
Atherosclerose = vernauwing en verstijving van de
bloedvaten door een te hoge concentratie cholesterol.
9.1 Hart en bloedsomloop
Een hartslag
Een menselijk hart bestaat uit een linker en een
rechter helft. Elke helft bestaat uit een boezem en
een kamer.
Bij elke hartslag trekt eerst het spierweefsel van
de boezems samen en daarna dat van de kamers,
vervolgens is er een korte pauze.
Arts luistert met een stethoscoop.
De eerste toon = het sluiten van de hartkleppen,
tussen de boezems en de kamer.
De tweede toon = sluiten van de slagaderkleppen,
tussen de kamers en slagaders.
Een hartslag bestaat uit 3 fasen:
1. Het vullen van de kamers
2. Het leegpersen van de kamers
3. Een korte pauze
Deze fasen lopen links en rechts synchroon. Ze herhalen zich voortdurend en vormen de
hartcyclus.
Diastole = de kamers en boezems zijn ontspannen. (Aan het begin van de vulfase)
Het bloed stroomt via de hartkleppen de kamers in.
Boezemsystole = het samentrekken van de boezems.
De boezems persen hun bloed de kamers in. Daarna volgt de kamersystole.
Bloedsomloop
De rechterharthelft pompt O2 -arm bloed door de longslagaders naar de beide longen. Het
O2 –rijke bloed komt door de longaders terug naar de linkerboezem van het hart. Dit circuit
vormt de kleine bloedsomloop.
De linkerharthelft pompt het O2 –rijke bloed via de aorta en slagaders naar de organen, waar
(een deel van) de O2 het bloed uitgaat naar de cellen. Het O2 –arme bloed stroomt via aders
en holle aders terug in de rechterboezem. Dit circuit vormt de grote bloedsomloop.
De grote en de kleine bloedsomloop vormen samen de dubbele bloedsomloop.
Door slagaders stroomt het bloed van het hart af, naar de organen.
In aders stroomt het bloed van organen naar het hart toe.
In de weefsels stroomt het bloed door haarvaten.
➔ Rode bloedcellen altijd in een bloedvat = gesloten bloedsomloop.
Bij dieren met een enkelvoudige of open bloedsomloop verloopt de O2 aanvoer trager.
Embryonale bloedsomloop
Voor de geboorte krijgt de baby O2 van zijn moeder via de navelstreng uit de placenta. Dit
bloed mengt zich in de holle ader van de baby met O2 –arm bloed. In de rechterkamer komt
‘half O2 –rijk’ bloed binnen.
, Het meeste bloed uit de rechterharthelft bij een embryo stroomt niet naar de longen. Die
spelen nog geen rol bij de gaswisseling. Longhaarvaten geven weerstand aan het bloed. Dit
kost onnodig energie.
Het ovale venster (foramen ovale) = een verbinding tussen de rechter en linker boezem,
waar het bloed doorheen stroomt voor de geboorte, van de linker naar de rechter harthelft.
Ductus Botalli = een verbinding tussen de longslagader en de aorta, waardoor het bloed van
de longslagader naar de aorta stroomt.
Slechts 1/3 van het half O2 –rijke bloed uit de rechter kamer gaat door de longen.
Na de geboorte 5 veranderingen:
1. Een pasgeboren baby huilt: de longen vullen zich met lucht. Vanaf dit moment
stroomt er meer bloed naar zijn longen en terug.
2. De druk in de linker harthelft wordt hoger dan in rechter. Het foramen ovale sluit
langzaam. Het vergroeit met het tussenschot.
3. De ductus Botalli sluit langzaam. Wat overblijft is een streng bindweefsel.
4. Het bloedvat tussen navelstrengader en holle ader sluit na afbinden navelstreng.
5. Bloedvaten van navelstreng verschrompelen binnen enkele dagen.
Bij ongeveer 20% sluit foramen ovale niet helemaal. Dit kan later voor problemen zorgen.
9.2 Bloeddruk
Extra zwaartekracht
In een centrifuge getrainde piloten kunnen soms krachten van 10g verdragen. Bij hogere dan
normale g-kracht stroomt meer bloed naar beneden dan naar het hard en de hersenen,
daardoor daalt de bloeddruk. Bloedreceptoren in de aorta registreren dit -> de slagaders in
benen vernauwen, daardoor meer bloed voor de rest van het lichaam. Ook gaat de
hartslagfrequentie omhoog. => deze reactie zorgen dat hart en hersenen genoeg bloed.
Bij erg hoge g-krachten dit niet voldoende. Spieren in armen en benen aanspannen -> bloed
uit de ledematen naar de romp geperst.
Ook een speciale ademtechniek waardoor bloeddruk in borstkas steeds beetje omhoog
wordt gebracht. Na snelle inademing persen ze met gesloten mond en neus om de druk rond
het hart op te voeren.
Ook dragen straaljagerpiloten een anti-g-pak.
Bloedgolven
Kamers persen per systole 70 cm3 de slagaders in. Daarbij
rekken wanden van slagaders uit. (elastiek) De pompdruk
van het hart tijdelijk een verhoging van de bloeddruk =
Systolische druk / bovendruk. De souplesse van de
slagaders speelt dus grote rol bij rondpompen van bloed.
Bij het ontspannen van de kamers neemt de bloeddruk
weer af tot de basiswaarde = Diastolische druk /
onderdruk.
Atherosclerose = vernauwing en verstijving van de
bloedvaten door een te hoge concentratie cholesterol.
