Praktijkgericht onderzoek
Een onderzoek naar de gevolgen van het beleid dat de SED organisatie hanteert omtrent het
verlenen van een briefadres aan een dak- en thuisloze die schuldhulpverlening nodig heeft
Naam onderzoeker: Danique Hoogland Naam organisatie: SED organisatie
Studentnummer: 500808513 Afdeling: Schuldhulpverlening
Naam praktijkbegeleidster: Richelle groot Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening
Naam docent begeleider: Bilal Amjarso
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding 2
1.1 Opdrachtgever 2
1.2 Probleemanalyse 2
1.3 Doel en onderzoeksvraag 3
1.4 Opbouw van het rapport 3
Hoofdstuk 2: Theoretisch kader 4
2.1 Voorwaarden schuldhulpverlening 4
2.2 Verschillende regelingen per gemeente 4
2.2.1 Regeling briefadres gemeente Enkhuizen 4
2.2.2 Regeling briefadres gemeente Stede Broec en Drechterland 5
2.2.3 Vergelijking gemeente Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland 5
2.3 Geen schuldhulpverlening 5
2.3.1 Gevolgen schulden 5
2.3.2 Geraakte leefgebieden 6
2.4 Conclusie literatuuronderzoek en deelvragen 6
Hoofdstuk 3: Onderzoeksaanpak 7
3.1 Gekozen onderzoeksdesign 7
3.2 Methoden van dataverzameling 7
3.3 Onderzoeksgroep en steekproef 8
Hoofdstuk 4: Bevindingen en aanbevelingen 9
4.1 Bevindingen deelvraag 1 9
4.1.1 Analyse resultaten deelvraag 1 9
4.1.2 Conclusie deelvraag 1 11
4.2 Bevindingen deelvraag 2 11
4.2.1 Analyse resultaten deelvraag 2 11
4.2.2 Conclusie deelvraag 2 13
4.3 Bevindingen deelvraag 3 13
4.3.1 Analyse resultaten deelvraag 3 13
4.3.2 Conclusie deelvraag 3 16
4.4 Aanbevelingen 16
4.4.1 Beleid briefadres schrijnende situaties 16
4.5 Kritische reflectie 17
4.5.1 Alleen maar dak- en thuislozen mannen als respondenten 17
4.5.2 Hogere werkdruk door inzetten beleid schrijnende situaties 17
4.5.3 Minder motivatie om woning te zoeken door inzetten beleid schrijnende situaties 17
Literatuurlijst 18
Bijlagen 19
Bijlage 1. Operationaliseringsschema interviewvragen 19
Bijlage 2. Dataordening diepte-interviews 23
1
, Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 Opdrachtgever
De opdrachtgever van dit onderzoek is de SED organisatie. De SED organisatie is in 2015
ontstaan door het samenvoegen van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland.
Samen werken zij aan een prettige woon- werk en leefomgeving. De SED organisatie staat
voor goede dienstverlening aan hun inwoners en ondernemers en een krachtige en deskundige
ondersteuning aan de besturen van de gemeenten. De kernwaarden van de SED organisatie zijn:
omgevingsgericht, vitaal en het maken van slimme verbindingen. Deze kernwaarden staan bij de
medewerkers voorop bij het uitvoeren van hun werkzaamheden (SED organisatie, z.d.).
De afdeling schuldhulpverlening is er voor haar inwoners van de gemeenten Stede Broec,
Enkhuizen en Drechterland die hulp nodig hebben bij hun financiën. Zij bemiddelen tussen de
inwoner die in financiële problemen verkeert en de schuldeisers. De afdeling schuldhulpverlening
gaat samen met de inwoner aan de slag om de geldzaken onder controle te krijgen, zodat
problemen in de toekomst voorkomen worden. Het doel is om een oplossing te vinden voor
de schuldsituatie van de inwoner (Hesterman, 2020).
1.2 Probleemanalyse
Het aantal personen dat zich aanmeldt voor schuldhulpverlening bij de SED organisatie stijgt.
Vooral door de coronacrisis komen er steeds meer aanmeldingen bij. Nu blijkt dat steeds meer
personen die zich aanmelden voor schuldhulpverlening bij de SED organisatie dak- en thuisloos
zijn. Dit betekent dat zij geen dak boven het hoofd hebben of over een veilige plek beschikken
(College voor de Rechten van de Mens, z.d.). Ook staan zij vaak niet ingeschreven op een
briefadres, omdat zij deze moeilijk kunnen vinden of er niet voor in aanmerking komen. Dit
betekent dat deze personen officieel geen inwoner zijn van de gemeente.
Om schuldhulpverlening te ontvangen moet je als burger een inwoner zijn van de gemeente
(Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, 2020). Om een inwoner te zijn van de gemeente
moet je als burger ingeschreven staan op een vast woonadres en als je deze niet hebt op een
briefadres (Ministerie van Algemene Zaken, 2020). Als je als burger niet staat ingeschreven,
dan ben je officieel geen inwoner van de gemeente. Dit betekent dat er geen traject gestart kan
worden. De afdeling schuldhulpverlening kan totdat iemand officieel geen inwoner is, niks voor
deze persoon betekenen. Deze personen vallen als het ware tussen wal en schip. Zij kunnen
geen hulp ontvangen bij het oplossen van hun schulden, terwijl dit wel nodig is. Zij kunnen hun
leven niet opbouwen, zoals zij dat gewild hadden. De schulden blijven stijgen en de situatie
wordt steeds slechter. Dit is niet alleen vervelend voor de persoon zelf, maar het vormt ook
een maatschappelijk probleem.
Het probleem is dat de SED organisatie een beleid hanteert omtrent het verlenen van een
briefadres aan een dak- en thuisloze, waardoor zij hier vaak niet voor in aanmerking komen.
Dit betekent dat zij geen hulp kunnen ontvangen van de afdeling schuldhulpverlening, omdat
je als burger zonder woonadres of briefadres officieel geen inwoner bent van de gemeente. De
afdeling schuldhulpverlening heeft deels inzicht in welke gevolgen het met zich meebrengt voor
een dak- en thuisloze die geen schuldhulpverlening kan ontvangen, doordat er geen briefadres
wordt verleend door de gemeente. De afdeling schuldhulpverlening is alleen niet verantwoordelijk
voor het verlenen van een briefadres. Dit wordt gedaan door de afdeling burgerzaken en zij
hanteren het beleid dat de SED organisatie hiervoor hanteert. De SED organisatie heeft geen
inzicht in de gevolgen die het met zich meebrengt voor een dak- en thuisloze die geen
schuldhulpverlening kan ontvangen, doordat er geen briefadres wordt verleend door de gemeente.
Als de SED organisatie hier geen inzicht in krijgt, dan zal het beleid dat nu gehanteerd wordt,
gehanteerd blijven. Dit houdt in dat het aantal personen dat niet geholpen kan worden bij het
oplossen van hun schulden, zal blijven stijgen.
2
Een onderzoek naar de gevolgen van het beleid dat de SED organisatie hanteert omtrent het
verlenen van een briefadres aan een dak- en thuisloze die schuldhulpverlening nodig heeft
Naam onderzoeker: Danique Hoogland Naam organisatie: SED organisatie
Studentnummer: 500808513 Afdeling: Schuldhulpverlening
Naam praktijkbegeleidster: Richelle groot Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening
Naam docent begeleider: Bilal Amjarso
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding 2
1.1 Opdrachtgever 2
1.2 Probleemanalyse 2
1.3 Doel en onderzoeksvraag 3
1.4 Opbouw van het rapport 3
Hoofdstuk 2: Theoretisch kader 4
2.1 Voorwaarden schuldhulpverlening 4
2.2 Verschillende regelingen per gemeente 4
2.2.1 Regeling briefadres gemeente Enkhuizen 4
2.2.2 Regeling briefadres gemeente Stede Broec en Drechterland 5
2.2.3 Vergelijking gemeente Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland 5
2.3 Geen schuldhulpverlening 5
2.3.1 Gevolgen schulden 5
2.3.2 Geraakte leefgebieden 6
2.4 Conclusie literatuuronderzoek en deelvragen 6
Hoofdstuk 3: Onderzoeksaanpak 7
3.1 Gekozen onderzoeksdesign 7
3.2 Methoden van dataverzameling 7
3.3 Onderzoeksgroep en steekproef 8
Hoofdstuk 4: Bevindingen en aanbevelingen 9
4.1 Bevindingen deelvraag 1 9
4.1.1 Analyse resultaten deelvraag 1 9
4.1.2 Conclusie deelvraag 1 11
4.2 Bevindingen deelvraag 2 11
4.2.1 Analyse resultaten deelvraag 2 11
4.2.2 Conclusie deelvraag 2 13
4.3 Bevindingen deelvraag 3 13
4.3.1 Analyse resultaten deelvraag 3 13
4.3.2 Conclusie deelvraag 3 16
4.4 Aanbevelingen 16
4.4.1 Beleid briefadres schrijnende situaties 16
4.5 Kritische reflectie 17
4.5.1 Alleen maar dak- en thuislozen mannen als respondenten 17
4.5.2 Hogere werkdruk door inzetten beleid schrijnende situaties 17
4.5.3 Minder motivatie om woning te zoeken door inzetten beleid schrijnende situaties 17
Literatuurlijst 18
Bijlagen 19
Bijlage 1. Operationaliseringsschema interviewvragen 19
Bijlage 2. Dataordening diepte-interviews 23
1
, Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 Opdrachtgever
De opdrachtgever van dit onderzoek is de SED organisatie. De SED organisatie is in 2015
ontstaan door het samenvoegen van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland.
Samen werken zij aan een prettige woon- werk en leefomgeving. De SED organisatie staat
voor goede dienstverlening aan hun inwoners en ondernemers en een krachtige en deskundige
ondersteuning aan de besturen van de gemeenten. De kernwaarden van de SED organisatie zijn:
omgevingsgericht, vitaal en het maken van slimme verbindingen. Deze kernwaarden staan bij de
medewerkers voorop bij het uitvoeren van hun werkzaamheden (SED organisatie, z.d.).
De afdeling schuldhulpverlening is er voor haar inwoners van de gemeenten Stede Broec,
Enkhuizen en Drechterland die hulp nodig hebben bij hun financiën. Zij bemiddelen tussen de
inwoner die in financiële problemen verkeert en de schuldeisers. De afdeling schuldhulpverlening
gaat samen met de inwoner aan de slag om de geldzaken onder controle te krijgen, zodat
problemen in de toekomst voorkomen worden. Het doel is om een oplossing te vinden voor
de schuldsituatie van de inwoner (Hesterman, 2020).
1.2 Probleemanalyse
Het aantal personen dat zich aanmeldt voor schuldhulpverlening bij de SED organisatie stijgt.
Vooral door de coronacrisis komen er steeds meer aanmeldingen bij. Nu blijkt dat steeds meer
personen die zich aanmelden voor schuldhulpverlening bij de SED organisatie dak- en thuisloos
zijn. Dit betekent dat zij geen dak boven het hoofd hebben of over een veilige plek beschikken
(College voor de Rechten van de Mens, z.d.). Ook staan zij vaak niet ingeschreven op een
briefadres, omdat zij deze moeilijk kunnen vinden of er niet voor in aanmerking komen. Dit
betekent dat deze personen officieel geen inwoner zijn van de gemeente.
Om schuldhulpverlening te ontvangen moet je als burger een inwoner zijn van de gemeente
(Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, 2020). Om een inwoner te zijn van de gemeente
moet je als burger ingeschreven staan op een vast woonadres en als je deze niet hebt op een
briefadres (Ministerie van Algemene Zaken, 2020). Als je als burger niet staat ingeschreven,
dan ben je officieel geen inwoner van de gemeente. Dit betekent dat er geen traject gestart kan
worden. De afdeling schuldhulpverlening kan totdat iemand officieel geen inwoner is, niks voor
deze persoon betekenen. Deze personen vallen als het ware tussen wal en schip. Zij kunnen
geen hulp ontvangen bij het oplossen van hun schulden, terwijl dit wel nodig is. Zij kunnen hun
leven niet opbouwen, zoals zij dat gewild hadden. De schulden blijven stijgen en de situatie
wordt steeds slechter. Dit is niet alleen vervelend voor de persoon zelf, maar het vormt ook
een maatschappelijk probleem.
Het probleem is dat de SED organisatie een beleid hanteert omtrent het verlenen van een
briefadres aan een dak- en thuisloze, waardoor zij hier vaak niet voor in aanmerking komen.
Dit betekent dat zij geen hulp kunnen ontvangen van de afdeling schuldhulpverlening, omdat
je als burger zonder woonadres of briefadres officieel geen inwoner bent van de gemeente. De
afdeling schuldhulpverlening heeft deels inzicht in welke gevolgen het met zich meebrengt voor
een dak- en thuisloze die geen schuldhulpverlening kan ontvangen, doordat er geen briefadres
wordt verleend door de gemeente. De afdeling schuldhulpverlening is alleen niet verantwoordelijk
voor het verlenen van een briefadres. Dit wordt gedaan door de afdeling burgerzaken en zij
hanteren het beleid dat de SED organisatie hiervoor hanteert. De SED organisatie heeft geen
inzicht in de gevolgen die het met zich meebrengt voor een dak- en thuisloze die geen
schuldhulpverlening kan ontvangen, doordat er geen briefadres wordt verleend door de gemeente.
Als de SED organisatie hier geen inzicht in krijgt, dan zal het beleid dat nu gehanteerd wordt,
gehanteerd blijven. Dit houdt in dat het aantal personen dat niet geholpen kan worden bij het
oplossen van hun schulden, zal blijven stijgen.
2
