“Stralende glimlach in kwetsbaarheid: een onderzoek
naar mondzorg van de kwetsbare- zorgafhankelijke
patiënt"
Onderzoeksartikel
Naam: Kim Zuijderduijn
Studentennummer: 445087
1ste examinator:
Werkbegeleider:
Opdrachtgever
Groep: D7D1
Module: 7
Osiriscode: HVMB20ONDM7
Werkplek Zorggroep Treant, Scheper ziekenhuis, Acute
Opname Afdeling (AOA)
Aantal woorden artikel: 3993
Aantal woorden samenvatting: 299
Datum: 20-06-2024
1
,“Stralende glimlach in kwetsbaarheid: een onderzoek naar mondzorg
van de kwetsbare- zorgafhankelijke patiënt”.
Samenvatting
Inleiding Het toenemende aantal ouderen in Nederland leidt tot een groeiende zorgvraag. Het
verouderingsproces heeft aanzienlijke invloed op de mondgezondheid, met
suboptimale mondverzorging door verminderde zelfredzaamheid en specifieke
ziekten.
Doelstelling De doelstelling van dit onderzoek is inzichtelijk maken waar de
belemmerende factoren zitten bij het uitvoeren van de mondzorg bij kwetsbare- en
zorgafhankelijke patiënten op de acute opname afdeling (AOA) in het Scheper
Ziekenhuis te Emmen. Hierna kunnen aanbevelingen gedaan worden om de kwaliteit
van mondzorg op de AOA te verbeteren.
Methode Dit onderzoek is uitgevoerd middels kwantitatief onderzoek, namelijk via een
enquête onder verpleegkundigen op de AOA. Van de verpleegkundigen hebben 51
van de 80 respondenten deelgenomen, wat neerkomt op een responspercentage van
64%.
Resultaten Resultaten tonen aan dat 82% van de respondenten behoefte hebben aan scholing
over mondzorg en twijfelen aan hun eigen kennis. Ook zijn 43% van de respondenten
niet op de hoogte van mondverzorgingsrichtlijnen en waar mondzorgregistratie
plaatsvindt. Mondzorg wordt inconsistent uitgevoerd door lage prioriteit en patiënten
die geen hulp wensen. 45% van de respondenten negeren mondzorgvragen tijdens de
anamnese, wat leidt tot onduidelijkheid over mondverzorging. De respondenten
geven aan dat mondzorgmaterialen niet altijd beschikbaar zijn, wat hun vermogen
om mondzorg uit te voeren belemmert.
Conclusie Uit dit onderzoek blijken drie belemmerende factoren te zijn. De eerste
belemmerende factor is het ontbreken van kennis. Verpleegkundigen twijfelen over
hun eigen kennis en zijn niet op de hoogte van de richtlijnen en protocollen. Hierdoor
wordt de mondzorg niet op een juiste wijze uitgevoerd. De tweede belemmerende
factor is het niet vragen tijdens de anamnese en het documenteren. Dit heeft tot
gevolg dat het onbekend is welke kwetsbare- en zorgafhankelijke patiënten hulp
nodig hebben. Tot slot zijn ontbrekende materialen ook een belemmerende factor.
2
, Inleiding
Mondziekten behoren wereldwijd tot de plussers nog 16%, waarvan 25% ouder dan 80
meest voorkomende ziekten en brengen jaar was (NHG-Richtlijnen, 2017).
ernstige gezondheidslasten met zich mee,
waardoor de levenskwaliteit van de In 2017 is onderzoek gedaan naar
getroffenen sterk wordt verminderd (Peres et mondhygiëne en mondverzorging bij ouderen
al., 2019). in een acuut ziekenhuis. Een acuut ziekenhuis
wordt gedefinieerd als een ziekenhuis met
Onderzoek toont aan dat de mondgezondheid kortdurende ziekenhuisopnames dat een
bij veel ouderen niet goed is en verder op breed scala aan acute aandoeningen
achteruitgaat zodra men kwetsbaar of behandeld. Dit is volgens dit onderzoek
zorgafhankelijk wordt (NTVT, 2019). Bij vergelijkbaar met een Acute Opname Afdeling
ouderen met een slechte mondhygiëne, in een (AOA). Uit onderzoek van Staal (2017) blijkt
kwetsbare periode van ziekte, kan een dat mondgezondheid en mondzorg
longontsteking vanuit de ongezonde mond traditioneel wordt verwaarloosd in de
ontstaan. Dit wordt veelal veroorzaakt door gezondheidszorg. Er zijn wel richtlijnen, maar
een beperkte slikfunctie in combinatie met ook barrières die in de weg staan. De barrières
een droge mond. Dit kan leiden tot ernstige die worden benoemd zijn: 1) er is geen
gezondheidsproblemen met risico op toegang tot een tandenborstel of tandpasta,
overlijden (Seniorenwijzer, 2017). 2) mondzorg is vaak spontaan en variabel en
niet ingebed in zorgroutines, en 3) de
De meeste ouderen zijn in staat om eigen mondzorg heeft een lage prioriteit. De
regie te voeren over hun leven en daarmee houding, het gedrag en de angsten van het
zelfstandigheid te behouden. Een deel van de personeel op het gebied van mondverzorging
ouderen lukt dat niet. We spreken dan over zijn van invloed. Personeel kan
kwetsbare ouderen. Er zijn vier ‘gebieden’ te mondverzorging onprettig vinden of relevante
onderscheiden waarop ouderen kwetsbaar kennis en ervaring missen, waardoor ze
kunnen zijn: fysieke, cognitieve, sociale en onjuist advies kunnen geven.
psychische kwetsbaarheid. De kwetsbaarheid
van ouderen neemt toe naarmate de leeftijd Uit onderzoek van Ástvaldsdóttir et al. (2018)
stijgt (RIVM, z.d.-b). Bij het ouder worden blijkt dat kennis over de mondgezondheid van
kunnen de gezondheid en het welzijn van ouderen overdragen aan degenen die de
mensen afnemen en de kwetsbaarheid dagelijkse zorg verlenen aan hulpbehoevende
toenemen. Mogelijk gevolg hiervan is ouderen een uitdaging is. Alle professionals
verminderde redzaamheid en toenemende die betrokken zijn bij de zorg voor ouderen
zorgafhankelijkheid (RIVM, z.d.-a). moeten basiskennis hebben van
mondgezondheid en hoe een slechte
In Nederland zijn naar schatting tussen de mondgezondheid de algemene
600.000 en 700.000 kwetsbare personen van gezondheidstoestand van het individu ernstig
65 jaar en ouder (Verenso, z.d.). Begin 2016 kan beïnvloeden. Toekomstig onderzoek moet
telde Nederland 749.000 personen van 80 jaar bij voorkeur worden uitgevoerd in
en ouder, wat neerkomt op bijna 4,5% van de samenwerking tussen verschillende
Nederlandse bevolking. Door de dubbele professionals en disciplines in de geneeskunde
vergrijzing zal het aantal 65- tot 79-jarigen en zorgwetenschappen. Andere uitdagingen
sterk stijgen tot 2025. Vanaf 2025 neemt de zijn het toenemende aantal ouderen met
groep 80-plussers sterk toe. In 2040 is naar
schatting 26% van de bevolking 65-plusser, cognitieve beperkingen die afhankelijk zijn van
waarvan een derde ouder dan 80 jaar. Ter de handelingen van hun zorgprofessional.
vergelijking: in 2012 was het percentage 65-
3
naar mondzorg van de kwetsbare- zorgafhankelijke
patiënt"
Onderzoeksartikel
Naam: Kim Zuijderduijn
Studentennummer: 445087
1ste examinator:
Werkbegeleider:
Opdrachtgever
Groep: D7D1
Module: 7
Osiriscode: HVMB20ONDM7
Werkplek Zorggroep Treant, Scheper ziekenhuis, Acute
Opname Afdeling (AOA)
Aantal woorden artikel: 3993
Aantal woorden samenvatting: 299
Datum: 20-06-2024
1
,“Stralende glimlach in kwetsbaarheid: een onderzoek naar mondzorg
van de kwetsbare- zorgafhankelijke patiënt”.
Samenvatting
Inleiding Het toenemende aantal ouderen in Nederland leidt tot een groeiende zorgvraag. Het
verouderingsproces heeft aanzienlijke invloed op de mondgezondheid, met
suboptimale mondverzorging door verminderde zelfredzaamheid en specifieke
ziekten.
Doelstelling De doelstelling van dit onderzoek is inzichtelijk maken waar de
belemmerende factoren zitten bij het uitvoeren van de mondzorg bij kwetsbare- en
zorgafhankelijke patiënten op de acute opname afdeling (AOA) in het Scheper
Ziekenhuis te Emmen. Hierna kunnen aanbevelingen gedaan worden om de kwaliteit
van mondzorg op de AOA te verbeteren.
Methode Dit onderzoek is uitgevoerd middels kwantitatief onderzoek, namelijk via een
enquête onder verpleegkundigen op de AOA. Van de verpleegkundigen hebben 51
van de 80 respondenten deelgenomen, wat neerkomt op een responspercentage van
64%.
Resultaten Resultaten tonen aan dat 82% van de respondenten behoefte hebben aan scholing
over mondzorg en twijfelen aan hun eigen kennis. Ook zijn 43% van de respondenten
niet op de hoogte van mondverzorgingsrichtlijnen en waar mondzorgregistratie
plaatsvindt. Mondzorg wordt inconsistent uitgevoerd door lage prioriteit en patiënten
die geen hulp wensen. 45% van de respondenten negeren mondzorgvragen tijdens de
anamnese, wat leidt tot onduidelijkheid over mondverzorging. De respondenten
geven aan dat mondzorgmaterialen niet altijd beschikbaar zijn, wat hun vermogen
om mondzorg uit te voeren belemmert.
Conclusie Uit dit onderzoek blijken drie belemmerende factoren te zijn. De eerste
belemmerende factor is het ontbreken van kennis. Verpleegkundigen twijfelen over
hun eigen kennis en zijn niet op de hoogte van de richtlijnen en protocollen. Hierdoor
wordt de mondzorg niet op een juiste wijze uitgevoerd. De tweede belemmerende
factor is het niet vragen tijdens de anamnese en het documenteren. Dit heeft tot
gevolg dat het onbekend is welke kwetsbare- en zorgafhankelijke patiënten hulp
nodig hebben. Tot slot zijn ontbrekende materialen ook een belemmerende factor.
2
, Inleiding
Mondziekten behoren wereldwijd tot de plussers nog 16%, waarvan 25% ouder dan 80
meest voorkomende ziekten en brengen jaar was (NHG-Richtlijnen, 2017).
ernstige gezondheidslasten met zich mee,
waardoor de levenskwaliteit van de In 2017 is onderzoek gedaan naar
getroffenen sterk wordt verminderd (Peres et mondhygiëne en mondverzorging bij ouderen
al., 2019). in een acuut ziekenhuis. Een acuut ziekenhuis
wordt gedefinieerd als een ziekenhuis met
Onderzoek toont aan dat de mondgezondheid kortdurende ziekenhuisopnames dat een
bij veel ouderen niet goed is en verder op breed scala aan acute aandoeningen
achteruitgaat zodra men kwetsbaar of behandeld. Dit is volgens dit onderzoek
zorgafhankelijk wordt (NTVT, 2019). Bij vergelijkbaar met een Acute Opname Afdeling
ouderen met een slechte mondhygiëne, in een (AOA). Uit onderzoek van Staal (2017) blijkt
kwetsbare periode van ziekte, kan een dat mondgezondheid en mondzorg
longontsteking vanuit de ongezonde mond traditioneel wordt verwaarloosd in de
ontstaan. Dit wordt veelal veroorzaakt door gezondheidszorg. Er zijn wel richtlijnen, maar
een beperkte slikfunctie in combinatie met ook barrières die in de weg staan. De barrières
een droge mond. Dit kan leiden tot ernstige die worden benoemd zijn: 1) er is geen
gezondheidsproblemen met risico op toegang tot een tandenborstel of tandpasta,
overlijden (Seniorenwijzer, 2017). 2) mondzorg is vaak spontaan en variabel en
niet ingebed in zorgroutines, en 3) de
De meeste ouderen zijn in staat om eigen mondzorg heeft een lage prioriteit. De
regie te voeren over hun leven en daarmee houding, het gedrag en de angsten van het
zelfstandigheid te behouden. Een deel van de personeel op het gebied van mondverzorging
ouderen lukt dat niet. We spreken dan over zijn van invloed. Personeel kan
kwetsbare ouderen. Er zijn vier ‘gebieden’ te mondverzorging onprettig vinden of relevante
onderscheiden waarop ouderen kwetsbaar kennis en ervaring missen, waardoor ze
kunnen zijn: fysieke, cognitieve, sociale en onjuist advies kunnen geven.
psychische kwetsbaarheid. De kwetsbaarheid
van ouderen neemt toe naarmate de leeftijd Uit onderzoek van Ástvaldsdóttir et al. (2018)
stijgt (RIVM, z.d.-b). Bij het ouder worden blijkt dat kennis over de mondgezondheid van
kunnen de gezondheid en het welzijn van ouderen overdragen aan degenen die de
mensen afnemen en de kwetsbaarheid dagelijkse zorg verlenen aan hulpbehoevende
toenemen. Mogelijk gevolg hiervan is ouderen een uitdaging is. Alle professionals
verminderde redzaamheid en toenemende die betrokken zijn bij de zorg voor ouderen
zorgafhankelijkheid (RIVM, z.d.-a). moeten basiskennis hebben van
mondgezondheid en hoe een slechte
In Nederland zijn naar schatting tussen de mondgezondheid de algemene
600.000 en 700.000 kwetsbare personen van gezondheidstoestand van het individu ernstig
65 jaar en ouder (Verenso, z.d.). Begin 2016 kan beïnvloeden. Toekomstig onderzoek moet
telde Nederland 749.000 personen van 80 jaar bij voorkeur worden uitgevoerd in
en ouder, wat neerkomt op bijna 4,5% van de samenwerking tussen verschillende
Nederlandse bevolking. Door de dubbele professionals en disciplines in de geneeskunde
vergrijzing zal het aantal 65- tot 79-jarigen en zorgwetenschappen. Andere uitdagingen
sterk stijgen tot 2025. Vanaf 2025 neemt de zijn het toenemende aantal ouderen met
groep 80-plussers sterk toe. In 2040 is naar
schatting 26% van de bevolking 65-plusser, cognitieve beperkingen die afhankelijk zijn van
waarvan een derde ouder dan 80 jaar. Ter de handelingen van hun zorgprofessional.
vergelijking: in 2012 was het percentage 65-
3
