DEONTOLOGIE
2022-2023
Eva Van Haudt
,INHOUD
hoofdstuk 1 inleiding............................................................................................................................................... 8
Afdeling 1. Deontologie en tuchtrecht ................................................................................................................ 8
§1 Definitie ...................................................................................................................................................... 8
§2 Kritiek op deze definitie ............................................................................................................................. 8
Afdeling 2. Het onderscheid tussen deontologie en moraal ............................................................................. 11
Afdeling 3. Het onderscheid tussen tuchtrecht en strafrecht ........................................................................... 14
§1 Onderscheid ............................................................................................................................................. 14
§2 De autonomie van de tuchtvordering ...................................................................................................... 17
Afdeling 4. Het onderscheid tussen tuchtrecht en burgerrechtelijke aansprakelijkheid .................................. 24
§1 Onderscheid ............................................................................................................................................. 24
§2 Autonomie van de tuchtvordering ........................................................................................................... 24
afdeling 5. codificeren of niet? ......................................................................................................................... 24
hoofdstuk 2: de magistraat ................................................................................................................................... 26
Afdeling 1 Deontologische waarden ................................................................................................................. 26
§1 Onafhankelijkheid .................................................................................................................................... 26
§2 Onpartijdigheid ........................................................................................................................................ 27
§3 Integriteit ................................................................................................................................................. 41
§4 Terughoudendheid en discretie ............................................................................................................... 42
§5 Ijver .......................................................................................................................................................... 48
§6 Respect en luisterbereidheid ................................................................................................................... 50
§7 Gelijke behandeling .................................................................................................................................. 50
§8 Bekwaamheid ........................................................................................................................................... 50
Afdeling 2 Tucht ................................................................................................................................................ 51
Afdeling 3 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................. 53
§1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid ............................................................................................................ 53
§2 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid ......................................................................................................... 54
hoofdstuk 3 de notaris .......................................................................................................................................... 58
Afdeling 1. Verschillende functies van de notaris ............................................................................................. 58
§ 1. openbare ambtenaar ............................................................................................................................. 58
§ 2. juridisch zakenman en estate-planner ................................................................................................... 60
§ 3. raadsman ................................................................................................................................................ 61
§ 4. vertrouwensman .................................................................................................................................... 61
§ 5. bemiddelaar ........................................................................................................................................... 62
§ 6. schepper van recht ................................................................................................................................. 62
Afdeling 2. De notaris ........................................................................................................................................ 62
1
, § 1. Benoeming tot kandidaat-notaris en notaris ......................................................................................... 62
§ 2. Vennootschappen van notarissen .......................................................................................................... 63
§ 3. Onverenigbaarheden.............................................................................................................................. 64
§ 4. Verboden (neven)activiteiten ................................................................................................................ 65
Afdeling 3. De notariële beroepsorganisatie..................................................................................................... 65
Afdeling 4. Deontologische code....................................................................................................................... 66
§ 1 Onpartijdigheid en onafhankelijkheid ..................................................................................................... 66
§ 2 Informatie- en raadgevingsplicht ............................................................................................................ 66
§ 3 Beroepsgeheim, mededelingsverbod en discretieplicht ......................................................................... 66
§ 4 Ereloon .................................................................................................................................................... 70
§ 5 Publiciteit................................................................................................................................................. 71
§ 6 Varia ........................................................................................................................................................ 71
Afdeling 5. Tuchtrecht ....................................................................................................................................... 71
§1 Procedure lagere tuchtstraf (art. 98-107 Notariswet) ............................................................................. 72
§ 2 Procedure hogere tuchtstraf (art. 108 – 111 Notariswet)....................................................................... 72
§2bis tuchtkamer voor gerechtsdeurwaarders en notarissen ...................................................................... 73
§ 3 Ombudsdienst voor het notariaat ........................................................................................................... 73
Afdeling 6. Aansprakelijkheid ............................................................................................................................ 73
§1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid ............................................................................................................ 73
§2 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid ......................................................................................................... 74
hoofdstuk 4: de advocaat...................................................................................................................................... 77
Afdeling 1. De advocaat .................................................................................................................................... 77
§ 1 De toegang tot het beroep ...................................................................................................................... 77
§ 2 Samenwerkingsverbanden en vennootschappen van advocaten ........................................................... 81
Afdeling 2. De organisatie van de advocatuur .................................................................................................. 86
Afdeling 3. Plichtenleer ..................................................................................................................................... 87
§ 1 Onafhankelijkheid ................................................................................................................................... 87
§ 2 kernwaarden: Rechtschapenheid, kiesheid en waardigheid ................................................................... 95
§ 3 Begroting van kosten en erelonen ........................................................................................................ 100
§ 4 Beroepsgeheim ..................................................................................................................................... 104
§ 5 Briefwisseling tussen advocaten ........................................................................................................... 113
§ 6 Beslag onder derden bij een advocaat .................................................................................................. 115
§ 7 Huiszoeking bij een advocaat ................................................................................................................ 115
Afdeling 4. Tuchtrecht van de advocaat.......................................................................................................... 115
Afdeling 5. Aansprakelijkheid van de advocaat .............................................................................................. 116
§1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid .......................................................................................................... 116
§1 Aansprakelijkheid ten aanzien van de cliënt .......................................................................................... 117
2
, §2 Aansprakelijkheid ten aanzien van derden ............................................................................................ 121
§3 Verjaring ................................................................................................................................................. 121
hoofdstuk 5: de gerechtsdeurwaarder ............................................................................................................... 123
§ 1 Taken van de gerechtsdeurwaarder .......................................................................................................... 123
§ 2 De gerechtsdeurwaarder........................................................................................................................... 125
A. Toegang tot het ambt ............................................................................................................................. 125
B. Onverenigbaarheden .............................................................................................................................. 126
§ 3 Beroepsorganisatie.................................................................................................................................... 126
§ 4 Deontologie ............................................................................................................................................... 126
A. Onafhankelijkheid en onpartijdigheid .................................................................................................... 127
B. Onbaatzuchtigheid .................................................................................................................................. 127
C. Beroepsgeheim en discretieplicht ........................................................................................................... 127
D. Ereloon .................................................................................................................................................... 128
E. Reclame en media ................................................................................................................................... 129
§ 5 Tuchtrecht ................................................................................................................................................. 129
A. lichte sancties.......................................................................................................................................... 129
B. zware sancties ......................................................................................................................................... 129
§ 6 Aansprakelijkheid ...................................................................................................................................... 130
A. Strafrechtelijk .......................................................................................................................................... 130
B. Burgerrechtelijk ....................................................................................................................................... 130
hoofdstuk VI: de gerechtsdeskundige ................................................................................................................. 131
relevante wetgeving ........................................................................................................................................ 131
§ 1 Taken van de gerechtsdeskundige ............................................................................................................ 131
A. Technisch raadgever ............................................................................................................................... 131
B. Eenzijdig deskundigenonderzoek ............................................................................................................ 131
C. Minnelijk deskundigenonderzoek ........................................................................................................... 132
D. Gerechtelijk deskundigenonderzoek ...................................................................................................... 133
§ 2 De gerechtsdeskundige ............................................................................................................................. 134
§ 3 Beroepsorganisatie en tuchtrecht ............................................................................................................. 134
A. beroepsorganisatie gerechtsdeskundige ................................................................................................ 134
B. nationaal register .................................................................................................................................... 134
c. beroepsbekwaamheid ............................................................................................................................. 135
D. beschikbare informatie in register .......................................................................................................... 136
E. identificatienummer en legitimatiekaart ................................................................................................ 136
§ 4 Deontologie ............................................................................................................................................... 136
A. Onafhankelijkheid en onpartijdigheid .................................................................................................... 136
B. Discretieplicht, geen beroepsgeheim ..................................................................................................... 137
3
2022-2023
Eva Van Haudt
,INHOUD
hoofdstuk 1 inleiding............................................................................................................................................... 8
Afdeling 1. Deontologie en tuchtrecht ................................................................................................................ 8
§1 Definitie ...................................................................................................................................................... 8
§2 Kritiek op deze definitie ............................................................................................................................. 8
Afdeling 2. Het onderscheid tussen deontologie en moraal ............................................................................. 11
Afdeling 3. Het onderscheid tussen tuchtrecht en strafrecht ........................................................................... 14
§1 Onderscheid ............................................................................................................................................. 14
§2 De autonomie van de tuchtvordering ...................................................................................................... 17
Afdeling 4. Het onderscheid tussen tuchtrecht en burgerrechtelijke aansprakelijkheid .................................. 24
§1 Onderscheid ............................................................................................................................................. 24
§2 Autonomie van de tuchtvordering ........................................................................................................... 24
afdeling 5. codificeren of niet? ......................................................................................................................... 24
hoofdstuk 2: de magistraat ................................................................................................................................... 26
Afdeling 1 Deontologische waarden ................................................................................................................. 26
§1 Onafhankelijkheid .................................................................................................................................... 26
§2 Onpartijdigheid ........................................................................................................................................ 27
§3 Integriteit ................................................................................................................................................. 41
§4 Terughoudendheid en discretie ............................................................................................................... 42
§5 Ijver .......................................................................................................................................................... 48
§6 Respect en luisterbereidheid ................................................................................................................... 50
§7 Gelijke behandeling .................................................................................................................................. 50
§8 Bekwaamheid ........................................................................................................................................... 50
Afdeling 2 Tucht ................................................................................................................................................ 51
Afdeling 3 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................. 53
§1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid ............................................................................................................ 53
§2 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid ......................................................................................................... 54
hoofdstuk 3 de notaris .......................................................................................................................................... 58
Afdeling 1. Verschillende functies van de notaris ............................................................................................. 58
§ 1. openbare ambtenaar ............................................................................................................................. 58
§ 2. juridisch zakenman en estate-planner ................................................................................................... 60
§ 3. raadsman ................................................................................................................................................ 61
§ 4. vertrouwensman .................................................................................................................................... 61
§ 5. bemiddelaar ........................................................................................................................................... 62
§ 6. schepper van recht ................................................................................................................................. 62
Afdeling 2. De notaris ........................................................................................................................................ 62
1
, § 1. Benoeming tot kandidaat-notaris en notaris ......................................................................................... 62
§ 2. Vennootschappen van notarissen .......................................................................................................... 63
§ 3. Onverenigbaarheden.............................................................................................................................. 64
§ 4. Verboden (neven)activiteiten ................................................................................................................ 65
Afdeling 3. De notariële beroepsorganisatie..................................................................................................... 65
Afdeling 4. Deontologische code....................................................................................................................... 66
§ 1 Onpartijdigheid en onafhankelijkheid ..................................................................................................... 66
§ 2 Informatie- en raadgevingsplicht ............................................................................................................ 66
§ 3 Beroepsgeheim, mededelingsverbod en discretieplicht ......................................................................... 66
§ 4 Ereloon .................................................................................................................................................... 70
§ 5 Publiciteit................................................................................................................................................. 71
§ 6 Varia ........................................................................................................................................................ 71
Afdeling 5. Tuchtrecht ....................................................................................................................................... 71
§1 Procedure lagere tuchtstraf (art. 98-107 Notariswet) ............................................................................. 72
§ 2 Procedure hogere tuchtstraf (art. 108 – 111 Notariswet)....................................................................... 72
§2bis tuchtkamer voor gerechtsdeurwaarders en notarissen ...................................................................... 73
§ 3 Ombudsdienst voor het notariaat ........................................................................................................... 73
Afdeling 6. Aansprakelijkheid ............................................................................................................................ 73
§1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid ............................................................................................................ 73
§2 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid ......................................................................................................... 74
hoofdstuk 4: de advocaat...................................................................................................................................... 77
Afdeling 1. De advocaat .................................................................................................................................... 77
§ 1 De toegang tot het beroep ...................................................................................................................... 77
§ 2 Samenwerkingsverbanden en vennootschappen van advocaten ........................................................... 81
Afdeling 2. De organisatie van de advocatuur .................................................................................................. 86
Afdeling 3. Plichtenleer ..................................................................................................................................... 87
§ 1 Onafhankelijkheid ................................................................................................................................... 87
§ 2 kernwaarden: Rechtschapenheid, kiesheid en waardigheid ................................................................... 95
§ 3 Begroting van kosten en erelonen ........................................................................................................ 100
§ 4 Beroepsgeheim ..................................................................................................................................... 104
§ 5 Briefwisseling tussen advocaten ........................................................................................................... 113
§ 6 Beslag onder derden bij een advocaat .................................................................................................. 115
§ 7 Huiszoeking bij een advocaat ................................................................................................................ 115
Afdeling 4. Tuchtrecht van de advocaat.......................................................................................................... 115
Afdeling 5. Aansprakelijkheid van de advocaat .............................................................................................. 116
§1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid .......................................................................................................... 116
§1 Aansprakelijkheid ten aanzien van de cliënt .......................................................................................... 117
2
, §2 Aansprakelijkheid ten aanzien van derden ............................................................................................ 121
§3 Verjaring ................................................................................................................................................. 121
hoofdstuk 5: de gerechtsdeurwaarder ............................................................................................................... 123
§ 1 Taken van de gerechtsdeurwaarder .......................................................................................................... 123
§ 2 De gerechtsdeurwaarder........................................................................................................................... 125
A. Toegang tot het ambt ............................................................................................................................. 125
B. Onverenigbaarheden .............................................................................................................................. 126
§ 3 Beroepsorganisatie.................................................................................................................................... 126
§ 4 Deontologie ............................................................................................................................................... 126
A. Onafhankelijkheid en onpartijdigheid .................................................................................................... 127
B. Onbaatzuchtigheid .................................................................................................................................. 127
C. Beroepsgeheim en discretieplicht ........................................................................................................... 127
D. Ereloon .................................................................................................................................................... 128
E. Reclame en media ................................................................................................................................... 129
§ 5 Tuchtrecht ................................................................................................................................................. 129
A. lichte sancties.......................................................................................................................................... 129
B. zware sancties ......................................................................................................................................... 129
§ 6 Aansprakelijkheid ...................................................................................................................................... 130
A. Strafrechtelijk .......................................................................................................................................... 130
B. Burgerrechtelijk ....................................................................................................................................... 130
hoofdstuk VI: de gerechtsdeskundige ................................................................................................................. 131
relevante wetgeving ........................................................................................................................................ 131
§ 1 Taken van de gerechtsdeskundige ............................................................................................................ 131
A. Technisch raadgever ............................................................................................................................... 131
B. Eenzijdig deskundigenonderzoek ............................................................................................................ 131
C. Minnelijk deskundigenonderzoek ........................................................................................................... 132
D. Gerechtelijk deskundigenonderzoek ...................................................................................................... 133
§ 2 De gerechtsdeskundige ............................................................................................................................. 134
§ 3 Beroepsorganisatie en tuchtrecht ............................................................................................................. 134
A. beroepsorganisatie gerechtsdeskundige ................................................................................................ 134
B. nationaal register .................................................................................................................................... 134
c. beroepsbekwaamheid ............................................................................................................................. 135
D. beschikbare informatie in register .......................................................................................................... 136
E. identificatienummer en legitimatiekaart ................................................................................................ 136
§ 4 Deontologie ............................................................................................................................................... 136
A. Onafhankelijkheid en onpartijdigheid .................................................................................................... 136
B. Discretieplicht, geen beroepsgeheim ..................................................................................................... 137
3