Samenvatting De kennismaking met de oude wereld

Het oude Nabije Oosten

Hoofdstuk 1
Het ontstaan van de beschavingein in Egypte en Mesopotamie

In de periode die de steentijd genoemd wordt ( deze spreidde zich uit over een hele lange
tijd ) kwam de mens uiteindelijk aan in wat wij het Neolithicum noemen. Hiervoor
hadden mensen altijd geleefd van het jagen en verzamelen, maar rond 10.000 v.C.
kwamen ze erachter dat je dieren kon temmen en platen kon telen. Dit heet de
Neolithische revolutie.
We onderscheidden twee soorten landbouw:
- Regenlandbouw: Dit is in gebieden waar meer dan 250 mm regen per jaar valt.
Noord-Irak, Noord-Syrie.
- Irrigatielandbouw: Dit is in gebieden waar een rivier is die jaarlijks rond een
bepaalde tijd overstroomt. In Egypte was dit juli-september, precies voor de
zaaitijd. Bij Mesopotamie was dit februari tot april, precies voor de oogsttijd,
waardoor in Mesopotamie er een kunstmatig systeem van irrigeren was.
In deze laatste gebieden was de opbrengst veel beter.
Door de uitvinding van de landbouw konden er meer mensen onderhouden worden. Dit
gaf de mogelijkheid tot andere beroepen dan voedselverzameling. Zo kwamen er
timmerlieden, leerlooiers enzo. Ook metaalbewerkers ( koper en brons ) en een
priesterkaste.
Overal ontstonden dorpen, en sommige van deze dorpen groeiden zelfs al vroeg uit tot
iets wat op een stad lijkt ( Jericho 7000 v.C. ).

In Mesopotamische steden was het centrum de tempel. Deze hield zich bezig met
landbouw, veeteelt en ambacht.
Uit de behoefte van een tempeleconomie ontstond ongeeer 3400-3200 jaar v.C. het schrift.
Het spijkerschrift. In Egypte kwam niet veel later het hieroglyfenschrift.
In de steden was 90% van de bewoners toch nog boer. Er waren ook nomaden, deze
trokken rond met hun vee en hadden een haat-liefde verhouding met de grondbezitters.
De grondbezitters hadden een sedentaire ( zitten op een plek ) levenswijze en waren bang
om geplunderd te worden door nomaden. Ze hadden de Nomaden ook nodig om hun
producten kwijt te kunnen.
Er waren 2 grote verschillen tussen Egypte en Mesopotamie. Ten eerste was de Nijl beter
voor landbouw dan de Tigris en Eufraat. Dit kwam door de tijd van overstromingen en
het zoutgehalte in de rivier dat minder was.
Ten tweede lag Egypte door de woestijnen veel meer afgelegen van de rest van de wereld
waardoor ze minder te maken hadden met indringers. Dit zorgde ervoor dat ze een
stabieler geschied verloop hebben gehad.

, Hoofdstuk 2
Het derde millennium

De Vroege Bronstijd
Egypte: Het oude Rijk (ca.2600-ca2150)

De Egyptische geschiedenis kan je opdelen op 2 manieren:

- Dynastieën: Manetho schreef over 30 dynastieën of koningsgeslachten.
- Rijken: Moderne visie, er waren 3 rijken. Het oude rijk ( 2600-2150 ), het
middenrijk ( 2000-1800 ) en het nieuwe rijk ( 1550 – 1100 ).

Daarna heb je nog de late tijd van ca 750 v.C. tot in feite 1922 na Chr.

Egypte werd destijds in 2 delen opgedeeld. Beneden-Egypte ( Nijldelta ) en Boven-
egypte (Het gebied ten zuiden ervan tot de eerste stroomversnelling ). De Farao’s droegen
dus 2 kronen.
Het oude Rijk is zeer beroemd door de piramiden. Het bouwen van deze piramiden werd
gedaan in de tijd dat het land onder water stond. Dat alle Egyptenaren zich daar zo goed
voor in zetten heeft te maken met de gedachte dat de Farao goddelijk was.
Het Oude Rijk ging uiteindelijk ten onder aan de gouwvorsten die teveel macht kregen.
Ze hadden grond als salaris, en deze ging over van vader op zoon. Ook de ambten gingen
over en zo verloor de farao controle.

Mesopotamtie: Sumer en Akkad

Sumerierers en Akkadiers
Mesopotamie is gesticht door 2 volken. De Sumeriers en Akkadiers. Van deze 2 zijn
duidelijk de Sumerierers het belangrijkste en hebben zij het meeste achtergelaten. Zij zijn
verantwoordelijk voor het groot worden van de steden, het schrift op grote schaal hebben
toegepast en voor tempel en paleisadministratie zorgden.
Ze maakten ook een begin met de wetenschap, bijv rekenkunde, sterrenkunde, plantkunde
en geneeskunde. Leerlingen moesten op school het ingewikkelde schrift leren.
Toch hebben ze nauwelijks grote rijken gekend. Ze leefden in stadsstaten die werden
geleid door een priester-vorst. Langzamerhand zien we een tweedeling. Een wereldlijk
leider, die het leger aanvoerde, opereert naast een aparte hogepriester. Zo ontstond het
koningschap uiteindelijk toch. 3000 jaar lang bleven tempels en paleizen de belangrijkste
organisaties, die met elkaar bemoeiden in zowel positieve als negatieve zin.

De Akkadiers leefden net iets ten noordelijk van de Sumeriers. De naam komt van de stad
Akkad, die het centrum was van een ‘wereldrijk’. Ze waren Semieten, dat was de taal die
zij sproken. Ze gingen het spijkerschrift ook gebruiken en hebben veel dingen
overgenomen uit de Sumerische beschaving. Toch hebben zij ook eigen dingen gehouden,
zoals goden en hun eigen taal.
Er kwam een wederopstanding van Sumerische steden. De koning van Ur creerden
opnieuw een groot rijk in Mesopotamie. Het Rijk ging echter te gronde door

, vreemdelingen, de Amorieten. Zij sneden aanvoerlijnen van eten af. Ook in deze periode
kwam er een klimaatverandering, waarbij door droogte in waarschijnlijk beide grote
landen ( Egypte en Meso ) een crisis ontstond.
Er was wel een goede basis gelegd, waar latere periodes op konden teruggrijpen.