Hoofdstuk 5: biomoleculen:
lipiden
Groep lipiden
Allen slecht oplosbaar in water -> hydrofoob
Maar wel goed oplosbaar in organische solventen zoals alcoholen
Lange koolwaterstofketens
Veel lipiden hebben een klein geladen deel dat wel hydrofiel is + koolwaterstofketens => amfipatisch
Oplosbaarheid van lipiden
Bepaald door hydrofoob skelet en de plaats van de hydrofiele groepen
Hoe langer de keten, hoe slechter oplosbaar
Oplosbaarheid stijgt als aantal hydrofiele groepen stijgt
Functies van lipiden
Hun lange koolstofketens -> energieopslag
Essentieel onderdeel van (biologische) membranen met hun compartimentalisatie
Doorgeven van inter- en intracellulaire signalen
Classificatie
1. Enkelvoudige lipiden: esters van vetzuren en glycerol
2. Samengestelde lipiden: naast alcoholen nog andere groepen
3. Eicasnoïden: afgeleide producten van enkelvoudige en samengestelde lipiden
4. Isopropeenlipiden: isopropeenpolymeren
Vetzuren
Organisch zuur
Polaire carboxylgroep + hydrofobe waterstofketen
Vetzuur vanaf 12-24 C-atomen
Bij planten en dieren vooral C18-20 vetzuren
Nummering C-atomen:
Δ telling: vanaf carboxylgroep
Ω telling: vanaf methyluiteinde koolwaterstofketen
Verzadigd vetzuur: geen dubbele bindingen
Mono-onverzadigd: 1 dubbele binding
Polyonverzadigd: meerdere dubbele bindingen
Cis configuratie en komen niet geconjugeerd voor (tussen elke dubbele binding staan een aantal C-
atomen)
-> cis configuratie laat beweging toe
1
, Lipiden in ons dieet
Transvetten: 2 of meer dubbele bindingen in trans
-> vergelijkbaar met verzadigde vetzuren
2
lipiden
Groep lipiden
Allen slecht oplosbaar in water -> hydrofoob
Maar wel goed oplosbaar in organische solventen zoals alcoholen
Lange koolwaterstofketens
Veel lipiden hebben een klein geladen deel dat wel hydrofiel is + koolwaterstofketens => amfipatisch
Oplosbaarheid van lipiden
Bepaald door hydrofoob skelet en de plaats van de hydrofiele groepen
Hoe langer de keten, hoe slechter oplosbaar
Oplosbaarheid stijgt als aantal hydrofiele groepen stijgt
Functies van lipiden
Hun lange koolstofketens -> energieopslag
Essentieel onderdeel van (biologische) membranen met hun compartimentalisatie
Doorgeven van inter- en intracellulaire signalen
Classificatie
1. Enkelvoudige lipiden: esters van vetzuren en glycerol
2. Samengestelde lipiden: naast alcoholen nog andere groepen
3. Eicasnoïden: afgeleide producten van enkelvoudige en samengestelde lipiden
4. Isopropeenlipiden: isopropeenpolymeren
Vetzuren
Organisch zuur
Polaire carboxylgroep + hydrofobe waterstofketen
Vetzuur vanaf 12-24 C-atomen
Bij planten en dieren vooral C18-20 vetzuren
Nummering C-atomen:
Δ telling: vanaf carboxylgroep
Ω telling: vanaf methyluiteinde koolwaterstofketen
Verzadigd vetzuur: geen dubbele bindingen
Mono-onverzadigd: 1 dubbele binding
Polyonverzadigd: meerdere dubbele bindingen
Cis configuratie en komen niet geconjugeerd voor (tussen elke dubbele binding staan een aantal C-
atomen)
-> cis configuratie laat beweging toe
1
, Lipiden in ons dieet
Transvetten: 2 of meer dubbele bindingen in trans
-> vergelijkbaar met verzadigde vetzuren
2
