Samenvatting Begrijp Onderwijs

Semester 1: 2021- 2022



BEGRIJP ONDERWIJS
Onderwerpen
- Onderwijsorganisatie binnen de politieke & bestuurlijke
realiteit
- Deontologie en aansprakelijkheid in het onderwijs
- Ik ben een maatschappelijk bewuste leraar
- Kritisch denken over onderwijs

1: Onderwijsorganisatie binnen de politieke en
bestuurlijke realiteit
1.1: Leren als recht en plicht
1.1.1: Leren is een recht voor ieder kind
- Verdrag inzake de rechten van het kind (1989)
- Elk kind recht op onderwijs
 Basisonderwijs moet voor elk kind gratis beschikbaar zijn
 Overheid moet ervoor zorgen dat het voortgezet onderwijs en
beroepsonderwijs toegankelijk is voor ieder kind in
overeenstemming met zijn of haar leerniveau
o Dus ook voor zorgleerlingen: Kinderen met een
handicap, dyslexie, gedragsproblemen, zonder
verblijfsvergunning

1.1.2: Leerplicht van 5 tot 18 jaar
- Niet enkel een recht maar ook een plicht in België
- Algemene leerplicht ingevoerd in 1914
 Toen van 6 tot 12
 1983 verhoogd naar 18 jaar
 2020 van 6 naar 5 jaar
 Voor heel België
 Leerplicht voor alle kinderen in België van 5 tot 18 jaar = alle ouders
moeten hun kinderen laten leren
Startdatum  Leerplichtig vanaf 1 september
van het jaar dat het kind 5
wordt
Einddatum  Voor 1 juli verjaren = leerplicht
tot de dag van 18e verjaardag
 Na 30 juni verjaren = leerplicht
tot 30 juni van het jaar van de
18e verjaardag
 Diploma secundair onderwijs =
niet langer leerplichtig
Deeltijdse leerplicht  15 jaar & de eerste 2
leerjaren van het secundair
afgerond (geslaagd of niet)

1

,Semester 1: 2021- 2022


 16 jaar indien
bovenstaande niet het
geval is
 Vanaf 15 of 16 jaar =
mogelijk tot deeltijds leren
en deeltijds werken

1.1.3: Leerplicht is geen schoolplicht
Om aan de leerplicht te voldoen zijn er 2 mogelijkheden:
 Het kind gaat naar school
 De ouders organiseren thuisonderwijs voor het kind. Moet vooraf
schriftelijk gemeld worden aan Vlaams Ministerie van Onderwijs en
Vorming

Leerplicht voor kinderen met een beperking
Ook kinderen en jongeren met een beperking zijn leerplichtig. Permanent
onderwijs aan huis en vrijstelling van leerplicht zijn mogelijk onder
bepaalde voorwaarden

Leerplicht voor kinderen van ouders zonder vaste verblijfplaats
Ook kinderen van binnenschippers, kermis- en circusexploitanten,
artiesten en woonwagenbewoners zijn onderworpen aan de leerplicht
Leerplicht voor kinderen met een andere nationaliteit
Kinderen met een andere nationaliteit zijn leerplichtig vanaf de 60e dag na
hun inschrijving in het vreemdelingenregister, wachtregister of
bevolkingsregister van de gemeente.

Leerplicht voor Vlaamse kinderen in het buitenland
Vlaamse kinderen in het buitenland vallen onder de leerplicht van dat
land. Behouden de kinderen hun domicilie in België dan vallen
minderjarigen ook onder de Belgische leerplicht. Ouders moeten dan in
België aantonen dat hun kinderen aan de leerplicht voldoen.

1.2: Structuur van het onderwijs in Vlaanderen
Kinderen kunnen in Vlaanderen vanaf 2.5 jaar naar school. Ze starten in
de kleuterschool, gaan daarna naar de lagere school en vervolgens
kunnen ze terecht in het secundair onderwijs. Voor leerlingen die willen
verder studeren organiseert de overheid het hoger onderwijs en
permanente vormingen.

In onderstaande afbeelding staan de verschillende niveaus vermeld voor
schooljaar 2021-2022. Elk niveau kent haar eigen finaliteit




2

,Semester 1: 2021- 2022




3

, Semester 1: 2021- 2022


`1.2.1: Finaliteit basisonderwijs
Het hoofddoel van het basisonderwijs is de continue en totale
persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen. Het basisonderwijs is verdeeld
in kleuter- en lager onderwijs.
Het kleuteronderwijs
= als doel om kinderen te stimuleren via spel en exploratie zodat ze zich
verschillende leerbieden eigen maken.
= leraren streven ontwikkelingsdoelen na bij de kleuters
= minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en
attitudes die vastgelegd zijn door de Vlaamse overheid.
= zijn niet verplicht om te behalen

Het lager onderwijs
= leraren werken aan eindtermen
= doelstellingen vastgelegd door de Vlaamse overheid, die kinderen
dienen te bereiken
= onderwijsdoelen.be voor eindtermen
= 3 leergebiedoverschrijdende termen (ict, leren leren, sociale
vaardigheden)
= kunnen in alle leeractiviteiten gerealiseerd worden en zijn
niet leergebiedgebonden
= 28u per week les
= scholen zijn vrij hoe ze deze uren invullen waardoor ze zich
kunnen focussen op hun eigen pedagogisch project
= pedagogische vrijheid



Het buitengewoon onderwijs
= dezelfde structuur van het kleuter- en basisonderwijs
= kinderen met een beperking opvoeding en onderwijs bieden
= afhankelijk van type beperking
= enkel toegankelijk voor kinderen met een doorverwijzing van het
Centrum voor Leerlingbegeleiding (CLB)
= 1999: start inclusief onderwijsproject (ION) en het geïntegreerd
onderwijsproject (GON)
= 2016: M-decreet in voege
= doel: Kinderen met een beperking zoveel mogelijk in het
onderwijs les laten volgen
= getuigschrift bij behalen eindtermen
= noodzakelijk voor A-stroom secundair
= niet noodzakelijk voor B-stroom secundair

1.2.2: Finaliteit secundair onderwijs
= 12-18 jaar
= 3 graden en uitzonderlijk een 4e graad
= elke graad eigen specificeit
= Januari 2017 onderwijshervorming goedgekeurd door Vlaams Parlement
= gradueel ingevoerd

4