Deel 1:Fundamentele elementen van het
economisch recht
1 De bronnen van het economisch recht
1.1 Wetgeving
A: het internationale recht
- Belangrijk in economisch recht
- Traditionele internationaal recht (bi- en multilaterale verdragen)
- Bepaald door rechtskader van de EU
B: het traditionele internationale recht
- Bi- en multilaterale verdragen tussen soevereine staten
o Komen tot stand door onderhandelingen
o Komen van kracht bij goedkeuring van nationale parlementen
C: de Europese Unie
- Een supranationale politieke instelling
o EU heeft zelf politieke organen/procedures om wetgeving uit te vaardigen
o Sinds 2009 werkt EU op basis van verdrag van Lissabon
- Eu onderverdeeld in 5 instellingen:
o Europees Parlement
o De Raad wetgevende organen
o De Europese Commissie
o Het Hof van Justitie van EU
o De Rekenkamer
- 3 vormen van Europese wetgeving die de instellingen kunnen uitvaardigen:
o Richtlijnen
o Verordeningen
Bevatten algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van toepassing is in
iedere staat
o Besluiten
Bevatten bijzondere besluiten die enkel op uitdrukkelijk aangeduide bestemmelingen
van toepassing zijn
Nationale overheden zijn verplicht om richtlijnen op te nemen en te verwerken in hun wetgeving.
D: nationale wetgeving
De belangrijkste wetten in nationale wetgeving:
- Het Wetboek van Economisch recht (WER)
- Het Wetboek van Vennootschappen (W.Venn)
ook nog:
- Wetboek van bepaalde voorrechten op zeeschepen en diverse bepalingen (vroeger wetboek van
koophandel
, Voorbeeld gewestelijke wetgeving: Taaldecreet
1.2 rechtspraak
rechtspraak? Geheel van beslissingen uitgesproken door rechtscolleges
- is belangrijke rechtsbron, maar niet bindend
- rechterlijke uitspraken van (andere)rechters vormen precedent en kunnen opnieuw opgeroepen
worden bij beoordeling
1.3 gewoonte
gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen
→aanvaard als algemeen bindend
bekendste voorbeeld: vermoeden van passieve hoofdelijkheid van meerdere ondernemers
1.4 rechtsleer
wat? Geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
rechters hierdoor niet gebonden, maar rechtspraak wordt er wel door beïnvloedt
→indirecte rechtsbron
2 de ondernemingsrechtbank
2.1 samenstelling
in alle 12 arrondissementen 1 ondernemingsrechtbank
- opgedeeld in verschillende lokale afdelingen
- in iedere afdeling meerdere kamers
o elke kamer heeft 1 voorzitter en 2 lekenrechters (rechters in ondernemingszaken)
2 lekenrechters komen uit bedrijfsleven en worden benoemd door Koning voor
hernieuwbare periode van 5 jaar
- Voordeel van lekenrechters: meer voeling met ondernemingen en sociaal leven
- Rechtbank wordt soms bijgestaan door griffier
- Rechtbank moet in sommige gevallen advies krijgen van magistraat van het parket
2.2 bevoegdheden
bevoegd voor alle geschillen tussen ondernemingen
als niet-onderneming kun je ook onderneming aanklagen voor ondernemingsrechtbank, andersom gaat niet.
→andersom is dan voor vrederechtbank of rechtbank van eerste aanleg
ook bevoegd voor specifieke geschillen, ook al zijn de partijen geen ondernemingen:
- geschillen tussen vennoten van vennootschap
- geschillen met betrekking tot wisselbrieven
- geschillen die ontstaan uit faillissement
2.3 procedures
3 kernmomenten:
- de dagvaarding
- de openbare terechtzitting
2
, - het vonnis
3 het bewijs in ondernemingszaken
3.1 algemene regels
2 regels over de toegelaten bewijsmiddelen:
- verbintenissen uit overeenkomsten ( meer dan 375 euro) kunnen enkel bewezen worden met
schriftelijke bewijzen
o met authentieke akte
o met onderhandse akte
- materiële feiten mogen bewezen worden met getuigen/vermoedens
Als onderneming iets wilt bewijzen tegenover niet-onderneming, kan hij zich niet hierop beroepen
3.2 bijzondere bewijsmiddelen
3.2.1 de boekhouding
A: Algemeen
Iedere onderneming moet boekhouding voeren die past bij aard en omvang van bedrijf
Boekhouding is ook juridisch een bijzonder bewijsmiddel, omdat…:
- boekhouding bevat veel bedrijfsgeheimen → vertrouwelijk karakter
o omdat het vertrouwelijk is → procedureel gebruik is speciaal gereglementeerd
- elke onderneming stelt zelf zijn boekhouding op, eenzijdig (=zonder rechtstreekse medewerking
van tegenpartij)
B: bewijskracht van de boekhouding
Wanneer kan de boekhouding gebruikt worden?
- Regelmatige boekingen/boekhouding
- Bij geschil tussen 2 ondernemingen
- Opvraging door rechter
2 hoofdregels:
- geschillen tussen ondernemingen onderling
o boekhouding kan gebruikt worden als bewijs
o gegevens in boekhouding kunnen vergelijken en confronteren met elkaar
o MAAR, boekhouding is geen automatische bewijskracht
- Geschillen van niet-onderneming tegen onderneming
o Boekhouding kan tegen hem gebruikt worden
o Onsplitsbaarheid moet worden gerespecteerd
De volledige boekhouding moet worden bekeken, niet enkel een deel ervan
economisch recht
1 De bronnen van het economisch recht
1.1 Wetgeving
A: het internationale recht
- Belangrijk in economisch recht
- Traditionele internationaal recht (bi- en multilaterale verdragen)
- Bepaald door rechtskader van de EU
B: het traditionele internationale recht
- Bi- en multilaterale verdragen tussen soevereine staten
o Komen tot stand door onderhandelingen
o Komen van kracht bij goedkeuring van nationale parlementen
C: de Europese Unie
- Een supranationale politieke instelling
o EU heeft zelf politieke organen/procedures om wetgeving uit te vaardigen
o Sinds 2009 werkt EU op basis van verdrag van Lissabon
- Eu onderverdeeld in 5 instellingen:
o Europees Parlement
o De Raad wetgevende organen
o De Europese Commissie
o Het Hof van Justitie van EU
o De Rekenkamer
- 3 vormen van Europese wetgeving die de instellingen kunnen uitvaardigen:
o Richtlijnen
o Verordeningen
Bevatten algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van toepassing is in
iedere staat
o Besluiten
Bevatten bijzondere besluiten die enkel op uitdrukkelijk aangeduide bestemmelingen
van toepassing zijn
Nationale overheden zijn verplicht om richtlijnen op te nemen en te verwerken in hun wetgeving.
D: nationale wetgeving
De belangrijkste wetten in nationale wetgeving:
- Het Wetboek van Economisch recht (WER)
- Het Wetboek van Vennootschappen (W.Venn)
ook nog:
- Wetboek van bepaalde voorrechten op zeeschepen en diverse bepalingen (vroeger wetboek van
koophandel
, Voorbeeld gewestelijke wetgeving: Taaldecreet
1.2 rechtspraak
rechtspraak? Geheel van beslissingen uitgesproken door rechtscolleges
- is belangrijke rechtsbron, maar niet bindend
- rechterlijke uitspraken van (andere)rechters vormen precedent en kunnen opnieuw opgeroepen
worden bij beoordeling
1.3 gewoonte
gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen
→aanvaard als algemeen bindend
bekendste voorbeeld: vermoeden van passieve hoofdelijkheid van meerdere ondernemers
1.4 rechtsleer
wat? Geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
rechters hierdoor niet gebonden, maar rechtspraak wordt er wel door beïnvloedt
→indirecte rechtsbron
2 de ondernemingsrechtbank
2.1 samenstelling
in alle 12 arrondissementen 1 ondernemingsrechtbank
- opgedeeld in verschillende lokale afdelingen
- in iedere afdeling meerdere kamers
o elke kamer heeft 1 voorzitter en 2 lekenrechters (rechters in ondernemingszaken)
2 lekenrechters komen uit bedrijfsleven en worden benoemd door Koning voor
hernieuwbare periode van 5 jaar
- Voordeel van lekenrechters: meer voeling met ondernemingen en sociaal leven
- Rechtbank wordt soms bijgestaan door griffier
- Rechtbank moet in sommige gevallen advies krijgen van magistraat van het parket
2.2 bevoegdheden
bevoegd voor alle geschillen tussen ondernemingen
als niet-onderneming kun je ook onderneming aanklagen voor ondernemingsrechtbank, andersom gaat niet.
→andersom is dan voor vrederechtbank of rechtbank van eerste aanleg
ook bevoegd voor specifieke geschillen, ook al zijn de partijen geen ondernemingen:
- geschillen tussen vennoten van vennootschap
- geschillen met betrekking tot wisselbrieven
- geschillen die ontstaan uit faillissement
2.3 procedures
3 kernmomenten:
- de dagvaarding
- de openbare terechtzitting
2
, - het vonnis
3 het bewijs in ondernemingszaken
3.1 algemene regels
2 regels over de toegelaten bewijsmiddelen:
- verbintenissen uit overeenkomsten ( meer dan 375 euro) kunnen enkel bewezen worden met
schriftelijke bewijzen
o met authentieke akte
o met onderhandse akte
- materiële feiten mogen bewezen worden met getuigen/vermoedens
Als onderneming iets wilt bewijzen tegenover niet-onderneming, kan hij zich niet hierop beroepen
3.2 bijzondere bewijsmiddelen
3.2.1 de boekhouding
A: Algemeen
Iedere onderneming moet boekhouding voeren die past bij aard en omvang van bedrijf
Boekhouding is ook juridisch een bijzonder bewijsmiddel, omdat…:
- boekhouding bevat veel bedrijfsgeheimen → vertrouwelijk karakter
o omdat het vertrouwelijk is → procedureel gebruik is speciaal gereglementeerd
- elke onderneming stelt zelf zijn boekhouding op, eenzijdig (=zonder rechtstreekse medewerking
van tegenpartij)
B: bewijskracht van de boekhouding
Wanneer kan de boekhouding gebruikt worden?
- Regelmatige boekingen/boekhouding
- Bij geschil tussen 2 ondernemingen
- Opvraging door rechter
2 hoofdregels:
- geschillen tussen ondernemingen onderling
o boekhouding kan gebruikt worden als bewijs
o gegevens in boekhouding kunnen vergelijken en confronteren met elkaar
o MAAR, boekhouding is geen automatische bewijskracht
- Geschillen van niet-onderneming tegen onderneming
o Boekhouding kan tegen hem gebruikt worden
o Onsplitsbaarheid moet worden gerespecteerd
De volledige boekhouding moet worden bekeken, niet enkel een deel ervan
