(documenten “Ondersteunende informatie
microbiologie” en “Urinary tract and Urine
Week 1: Het urinewegsysteem en urineweginfecties production”op Moodle)
Leerdoelen deze week:
1. De anatomie en fysiologie van de nieren kunnen beschrijven inclusief het proces van
urineproductie en de functie van ADH
2. Uit kunnen leggen hoe de diagnostiek van urineweginfecties (cystitis en pyelonefritis)
in zijn werk gaat, inclusief kenmerken van de pathogenen die dit veroorzaken en
welke omstandigheden bij de patiënt en de bacterie hieraan kunnen bijdragen
Belangrijkste functie van de nieren:
1. Excretie van (afval)stoffen
2. Regulatie bloedvolume en bloeddruk
3. Regulatie van concentratie opgeloste stoffen in bloed
4. Regulatie van extracellulaire vloeistof pH
5. Regulatie rode bloedcel synthese via EPO
6. Vitamine D synthese
Anatomie van de nier
Renal artery: zuurstofrijk bloed
Renal vein: zuurstofarm bloed
Ureter: urine wordt verzameld en gaat
richting de blaas
Cortex: buitenste laag vol met bloedvaten en
nefronen
Medulla: zitten de uitlopers van de nefronen
in & is het verzamelsysteem voor de urine
Niercorpus
Renal copuscle: bij aanvoering van het bloed wordt het bloed
gefiltreerd en de afvalstoffen worden weggevoerd door middel van
de tubili.
,Niercorpus en filtratie membraan
Bloedvaatjes die omringd worden door podocyten
Het bloedvat heeft een laag van endotheelcellen
die niet helemaal zijn afgesloten. De podocyten
uitlopers hechten zich aan het filtratie
membraan. De porie grootte bepaald welke
stoffen wel en niet worden gefilterd uit het bloed
richting de tubili
Urine productie
→ drie processen
1. Filtratie
Door de bloeddruk en het filtratie-systeem worden kleine moleculen van stoffen
gefiltreerd.
2. Tubulaire reabsorptie
Van de voorurine gaan een aantal stoffen weer terug in de bloedbaan. Onder
anderen bv vocht, ionen en bv glucose.
3. Tubulaire secretie
Te grote stoffen die bij de filtratie niet uit het bloed zijn gehaald, maar toch
toxisch zijn worden toch uit de bloedbaan gehaald
,Filtratie
• Filtratie membraan laat water en ionen passeren naar Bowman’s capsule en houdt
cellen en de meeste eiwitten tegen: filtraat (voorurine)
• ± 180 liter filtraat gevormd per dag, waarvan slechts 1 % uitgescheiden
als urine: reabsorptie van water
• Vorming van filtraat afhankelijk van de filtratie druk
Glomair capillaire druk = bloeddruk
Capsular pressure = druk van het kapsel terug aan de bloedbaan
Osmotische druk = vanuit de voorurine verplaatst water terug in de bloedbaan. In het begin
zit er relatief veel water in de voorurine en weinig in de bloedvaatjes. In de voorurine zijn er
juist weinig opgeloste stoffen en in de bloedvaatjes heel veel, waardoor water de
bloedvaatjes in gaat.
Reabsorptie: proximale tubulus
Reabsorptie van water en oplosbare stoffen: proximale tubulus
, Reabsorptie: de lus van Henle (1)
Dunne deel
Afgifte van water (in dalende
deel) aan bloed en opname
oplosbare stoffen aan het bloed
Reabsorptie: lus van Henle (2)
Dikke deel
Reabsorptie van Na+, K+ en Cl-
Reabsorptie: distale tubulus
Verwijderen
van water en overgebleven oplosbare stoffen.
Afgeven aan de bloedbaan.
Secretie
• Bijproducten van metabolisme en andere
afvalstoffen worden uitgescheiden vanuit de
cappillairen in het nefron: tubulaire secretie
• Secretie actief (H+, K+, Kreatinine, histamine,
penicilline) of passief (ammonia)
microbiologie” en “Urinary tract and Urine
Week 1: Het urinewegsysteem en urineweginfecties production”op Moodle)
Leerdoelen deze week:
1. De anatomie en fysiologie van de nieren kunnen beschrijven inclusief het proces van
urineproductie en de functie van ADH
2. Uit kunnen leggen hoe de diagnostiek van urineweginfecties (cystitis en pyelonefritis)
in zijn werk gaat, inclusief kenmerken van de pathogenen die dit veroorzaken en
welke omstandigheden bij de patiënt en de bacterie hieraan kunnen bijdragen
Belangrijkste functie van de nieren:
1. Excretie van (afval)stoffen
2. Regulatie bloedvolume en bloeddruk
3. Regulatie van concentratie opgeloste stoffen in bloed
4. Regulatie van extracellulaire vloeistof pH
5. Regulatie rode bloedcel synthese via EPO
6. Vitamine D synthese
Anatomie van de nier
Renal artery: zuurstofrijk bloed
Renal vein: zuurstofarm bloed
Ureter: urine wordt verzameld en gaat
richting de blaas
Cortex: buitenste laag vol met bloedvaten en
nefronen
Medulla: zitten de uitlopers van de nefronen
in & is het verzamelsysteem voor de urine
Niercorpus
Renal copuscle: bij aanvoering van het bloed wordt het bloed
gefiltreerd en de afvalstoffen worden weggevoerd door middel van
de tubili.
,Niercorpus en filtratie membraan
Bloedvaatjes die omringd worden door podocyten
Het bloedvat heeft een laag van endotheelcellen
die niet helemaal zijn afgesloten. De podocyten
uitlopers hechten zich aan het filtratie
membraan. De porie grootte bepaald welke
stoffen wel en niet worden gefilterd uit het bloed
richting de tubili
Urine productie
→ drie processen
1. Filtratie
Door de bloeddruk en het filtratie-systeem worden kleine moleculen van stoffen
gefiltreerd.
2. Tubulaire reabsorptie
Van de voorurine gaan een aantal stoffen weer terug in de bloedbaan. Onder
anderen bv vocht, ionen en bv glucose.
3. Tubulaire secretie
Te grote stoffen die bij de filtratie niet uit het bloed zijn gehaald, maar toch
toxisch zijn worden toch uit de bloedbaan gehaald
,Filtratie
• Filtratie membraan laat water en ionen passeren naar Bowman’s capsule en houdt
cellen en de meeste eiwitten tegen: filtraat (voorurine)
• ± 180 liter filtraat gevormd per dag, waarvan slechts 1 % uitgescheiden
als urine: reabsorptie van water
• Vorming van filtraat afhankelijk van de filtratie druk
Glomair capillaire druk = bloeddruk
Capsular pressure = druk van het kapsel terug aan de bloedbaan
Osmotische druk = vanuit de voorurine verplaatst water terug in de bloedbaan. In het begin
zit er relatief veel water in de voorurine en weinig in de bloedvaatjes. In de voorurine zijn er
juist weinig opgeloste stoffen en in de bloedvaatjes heel veel, waardoor water de
bloedvaatjes in gaat.
Reabsorptie: proximale tubulus
Reabsorptie van water en oplosbare stoffen: proximale tubulus
, Reabsorptie: de lus van Henle (1)
Dunne deel
Afgifte van water (in dalende
deel) aan bloed en opname
oplosbare stoffen aan het bloed
Reabsorptie: lus van Henle (2)
Dikke deel
Reabsorptie van Na+, K+ en Cl-
Reabsorptie: distale tubulus
Verwijderen
van water en overgebleven oplosbare stoffen.
Afgeven aan de bloedbaan.
Secretie
• Bijproducten van metabolisme en andere
afvalstoffen worden uitgescheiden vanuit de
cappillairen in het nefron: tubulaire secretie
• Secretie actief (H+, K+, Kreatinine, histamine,
penicilline) of passief (ammonia)
