Samenvatting Psychiatrie (invloeden op de levensloop2)

Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen:
Autismespectrumstoornis (ASS)
 gaat om extreem in zichzelf gekeerde kinderen:

Kenmerken:
- Gebeurtenissen in de directe omgeving lijken grotendeels te ontgaan, terwijl op een ander
moment kinderen compleet overstuur kunnen zijn van iets
- Moeilijk inleven in een ander
 nauwelijks een poging doen om met anderen in contact te komen
 bijna geen vriendschappen met leeftijdsgenootjes
- Onverwachtse aanrakingen kunnen ze nauwelijks verdragen
- Intelligente mensen met ASS hebben beperkte interesses en kunnen ure bezig zijn met
bepaalde onderwerken
 Soms ontwikkelen ze hierover fabelachtige kennis
- Sterke hechting aan bepaalde voorwerpen
- Informatie wordt traag verwerkt
- Twee dingen tegelijk doen en aandacht verdelen lukt nauwelijks
- Eigenaardige vorm van communicatie:
o Geen uitwisseling van gedachten: ze praten tegen je en niet met je
o Begrijpen geen spreekwoorden en sarcasme
o Geen sociale antenne: kunnen gezichtsuitdrukkingen niet aflezen
o Echolalie: zinnen worden op dezelfde wijze nagepraat
o Spreken over zichzelf in de tweede of derde persoon
o Neologisme: bedenken nieuwe, betekenisloze woorden
o Praten op vlakke toon, bijna robotachtig
- Stereotiepe gedragingen
 Herhalen van dezelfde doelloze bewegingen
- Rigiditeit: heftig reageren op kleine veranderingen

Verklaringen:
Biologische factoren Interactie tussen tientallen genen zijn
verantwoordelijk
Complicaties tijdens de zwangerschap of Laag geboortegewicht en vroegkinderlijke
bevalling infecties
Verstoorde informatieverwerking Gebrekkige integratie van informatie, gebrekkig
begrip vanuit de context en gebrekkige
executieve functies

Behandelopties:
Gerichte aanpak Taal- en sociale ontwikkeling van kinderen
stimuleren en de relatie met directe omgeving
verbeteren
Cognitieve gedragstherapie Nieuwe gedragingen aanleren
Sociale vaardigheidstraining Contacten met anderen verbeteren
Sociale robots Bevorderen communicatie en interactie
Inzetten van serious games Executieve functies verbeteren
 werkgeheugen en flexibiliteit
Gezinsondersteuning Een hulpverlener praat met ouders
Gunstige omgevingsfactoren

,Interventies Sociaal Werker:
- Gezinsondersteuning
- Coaching op executieve vaardigheden

Verstandelijke beperking
Kenmerken:
- Trager verlopende ontwikkeling
- Lager eindniveau
- IQ van 70 of lager = LVB
- Verminderde cognitieve ontwikkeling
- Vertraagde emotionele en motorische ontwikkeling
- Moeite met zelfstandigheid/hechtingsproblematiek

Verklaringen:
- Genetische factoren: extra chromosoom
- Complicaties met de zwangerschap
 Rode hond of alcoholmisbruik
- Complicaties met de bevalling
- Hersenvliesontsteking, epilepsie of hersenletsel
- Omgevingsfactoren

Behandelopties:
- Optimale levensomstandigheden creëren  duidelijke structuur
- ‘’Snoezelen’’ = prikkels aanbieden als verbaal communiceren moeilijk is
- Sociale vaardigheidstraining

Interventies Sociaal Werker:
- Werken aan de zelfstandigheid, eigen kracht en autonomie
- InControl!  voor agressie

Stoornissen in de zindelijkheid
Kenmerken:
- Enuresis = niet zindelijk met plassen
 Overbeweeglijkheid, angst en prikkelbaarheid
- Encopresis = niet zindelijk met poepen
 Constipatie, gedrags- en emotionele problemen

Verklaringen:
Psychodynamische opvatting Onderliggende psychische problemen
Anderen Verstoorde omgang tussen gezinsleden
Leertheorie Falende zindelijkheidstraining
Te vroeg beginnen: oorzaak encopresis

Behandelopties:
Gedragstherapeutische aanpak Operante conditionering
Leertheorieën Plaswekkermethode  klassieke conditionering
Droogbedtraining  operante conditionering

,Aandachtsfediciëntie-/hyperactiviteitstoornis (ADHD)
 kinderen gedragen zich chaotisch en ongeorganiseerd

Kenmerken:
- Problemen met executieve functies
 Plannen en organiseren
- Vergeetachtig, afwezig en snel afgeleid
- Overbeweeglijkheid
 Friemelen en tikken
- Verleidingen niet kunnen weerstaan
- Impulsief
- Stressgevoeligheid
- Stemmingswisselingen
- Prikkelbaar met woede-uitbarstingen
- Thrillseekers: behoefte aan spanning en sensatie

Verklaringen:
Genetische kwetsbaarheid
Verstoorde werking van neurotransmitters Dopamine en noradrenaline
Gebrekkige executieve functies Verminderd functioneren prefrontale cortex
Complicaties zwangerschap en geboorte Stress, gebruik van tabak en alcohol en
laaggeboortegewicht
Omgevingsfactoren Ontbreken van heldere structuur, ontbreken
van consequente opvoedingsstijl en
interessante prikkels
Bepaalde voedingsmiddelen


Behandelingen:
Cognitieve gedragstherapie Gewenst gedrag wordt stelselmatig beloond 
structuur is een belangrijke voorwaarde voor
het slagen van de behandeling
Medicatie Methylfenidaat (Ritalin)  vergroot dopamine
en noradrenaline  prefrontale cortex
functioneert beter
 Concentratieproblemen en
impulsiviteit verminderen
Eliminatiediëten Sommige kinderen zijn overgevoelig voor
bepaalde voedingsmiddelen


Interventies Sociaal Werker:
- Incredible Years  groepstraining voor ouders en kinderen

, Ticstoornissen
 onvrijwillige, abrupte, snelle, onregelmatige bewegingen of verbale uitingen.

Motorische tics Schudden met het hoofd, knipperen met ogen
en gezichtstrekkingen
Verbale tics Geluiden maken, vloeken en steeds obscene
woorden gebruiken (coprolalie)


Verklaringen:
Gedragstherapeutische benadering Operante conditionering
Genetische factoren
Neurobiologische factoren Verminderde functie in bepaalde delen van de
hersenen  basale ganglia
Complicaties zwangerschap en geboorte Laag geboortegewicht, middelengebruik en
infecties in de kindertijd
Omgevingsfactoren Veranderingen in de omgeving
Stres, opwinding en vermoeidheid


Behandelopties:
Medicijnen Antipsychotica
Clonidine: bloeddrukverlagend
Medicinale cannabis
Gedragstherapeutische benadering Training met habit reversal: beter leten
signaleren wanneer de tic aandient. Daarna
wordt een tegengestelde reactie uitgekozen

Exposure met responspreventie: oefenen ntics
tegen te houden waarbij de aandacht gericht
blijft op innerlijke spanning waarmee dat
gepaard gaat


Interventies Sociaal Werker:
- TICS-therapeutendagboek
- Cognitieve gedragstherapie