Verslag mondzorg bij ouderen

Kwaliteit en deskundigheid
Mondverzorging bij ouderen
Voor mijn onderzoek mondzorg bij ouderen met dementie heb ik een online cursus
gevolgd om meer te weten te komen over dit onderwerp. Ik heb meegelopen met de
tandarts bij ons in het verpleeghuis en hierover vragen gesteld zodat ik meer over dit
onderwerp te weten ben gekomen. Wat de eventuele mogelijke problemen kunnen
zijn rondom de mondzorgverzorging. Hieronder zal ik verder uitleggen wat oorzaken
kunnen zijn en wat mijn taak als verzorgende is en welke disciplines je inschakelt bij
mondproblemen.


Goede mondverzorging is niet alleen belangrijk voor het uiterlijk en welbevinden van
zorgvragers, maar ook voor de algemene gezondheid. Je neemt de mondverzorging
daarom op in het individuele zorgplan en je signaleert problemen rondom de
mondverzorging. Problemen in de mond kunnen leiden tot longontsteking of
hartziekten? Een gezonde mond is niet alleen belangrijk voor het uiterlijk en
zelfvertrouwen van zorgvragers. Zeker bij kwetsbare zorgvragers, zoals ouderen,
heb je als zorgprofessional een taak bij het signaleren van problemen, het
ondersteunen en zo nodig overnemen van de zelfzorg en het inschakelen van
andere disciplines.



Oorzaken:

Een slechtere mondgezondheid. Vaak is er sprake van cariës, afgebroken tanden en
kiezen, tandvleesproblemen en bij mensen met een kunstgebit ook
pasvormproblemen. Mondzorgproblemen staan daarbij niet op zichzelf en kunnen
direct samenhangen met andere gezondheidsproblemen. Een
oorzaak van mondproblemen bij ouderen is een droge mond, een belangrijke
bijwerking van heel veel medicijnen. De helft van de bewoners van verpleeg- en
verzorgtehuizen klaagt hierover, maar uit metingen blijkt dat wel tachtig procent last
heeft van minder speeksel.

Uit onderzoek is gebleken dat er een verband is tussen gebitsproblemen hart - en
vaatziekten. Uit onderzoek is gebleken dat tandvleesproblemen en dan met name
parodontitis, het risico bij mensen met hart - en vaatziekten extra verhogen.
Bacteriën die tandvleesontsteking veroorzaken kunnen in de bloedbaan
terechtkomen, zich ophopen en bloedproppen veroorzaken. Als je een chronische
tandvleesontsteking hebt, bevordert dit het sneller optreden van bloedvatontsteking
en bloedklontering. Dit leidt op termijn tot hartproblemen.

, Bijwerkingen van medicatie

Medicatie met droge mond als bijwerking

Veel medicijnen hebben een remmende werking op de speekselklieren.

Voorbeelden zijn: medicijnen tegen hoge bloeddruk en hartritmestoornissen

 antidepressiva
 slaapmiddelen
 plasmiddelen

Stimuleer de speekselproductie door de zorgvrager voedsel te geven waarop hij
goed moet kauwen, zoals stevige bruine boterhammen, wortels en suikervrije
kauwgom. Ook licht zuur voedsel, zoals fruit of komkommer, kan de
speekselproductie versterken.

Medicatie met overmatige speekselproductie als bijwerking

Pijnstillende middelen, antipsychotica en middelen tegen beroertes kunnen
overmatige speekselproductie als bijwerking hebben. De zorgvrager gaat dan
kwijlen, waardoor de lippen en de huid rondom de mond beschadigd raken
Voeding met suiker bevordert de speekselproductie, dus vermijd suiker als een
zorgvrager al veel kwijlt. Schakel een logopedist in om de zorgvrager te leren het
speeksel in te slikken en de mond te sluiten.

De dagelijkse mondverzorging voor zorgvrager in de ouderenzorg met dementie is
niet anders dan voor gezonde volwassenen en ouderen. Door de dementie kan de
zelfzorg bij de mondverzorging snel achteruit gaan. Let daarop bij de observatie van
de zelfzorg en neem de mondverzorging

Aandachtspunten bij zorgvragers met dementie
 Inspecteer de mond van de zorgvrager regelmatig.
 Denk bij moeilijk te begrijpen gedrag of onrust ook aan de mond: heeft de
zorgvrager misschien pijn? Houd er rekening mee dat zorgvragers met
dementie zelfs een lichte aanraking of irritatie als zeer pijnlijk kunnen
ervaren.
 Geef aan dat de zorgvrager dementie heeft bij een afspraak met de tandarts
of mondhygiëniste. Vraag om de zorgvrager zo kort mogelijk te laten
wachten vóór de behandeling.
 Ondersteun de zorgvrager bij bezoek aan de mondzorgprofessional. Let op
dat de zorgvrager serieus wordt genomen.
 Indien mogelijk kan een tandarts met een geriatrie-specialisatie de zorgvrager
behandelen.
 Gebruik bij afweergedrag het vijfstappenplan ‘Afweergedrag bij dementie’.