Personen met een lichamelijke beperking
1.1 Voorbeeld
Zie het verhaal van Arthur op pagina 112 – 113
1.2 Terminologie
1.2.1 Lichamelijke of motorische beperking
Definitie
‘Personen met een lichamelijke beperking worden door tijdelijke of recidiverende motorische aandoeningen
blijvend gehinderd in hun functioneren op verschillende domeinen.
De lichamelijke beperking heeft tot gevolg dat de persoon verhindering ondervindt bij het gebruiken van het
lichaam.
De beperkingen of belemmeringen vinden veelal hun oorsprong in neurologische, musculaire, metabolische
(‘stofwisseling’) stoornissen of traumata.
Personen met een lichamelijke beperking vormen geen duidelijk afgebakende groep. Sommigen hebben een
bijkomende beperking (verstandelijk, zintuiglijk) of bijkomende problemen (gedrags- en/of emotionele
problemen, leerproblemen, communicatieve problemen,...)’
Lichamelijke beperking = het gebruik van het lichaam wordt verhinderd door verschillende mogelijke oorzaken,
en vaak met bijkomende beperkingen.
Terminologie is verschillend: lichamelijke beperking, motorische beperking, fysieke beperking, ... Voor elke term
lijken voor- en nadelen te zijn.
Het zijn dus ‘personen met’ een lichamelijke of motorische beperking. Gemeenschappelijk is in elk geval dat ze
verhinderd zijn in hun motorische mogelijkheden.
1.2.2 Ontrafeling definitie
Personen die hinder ondervinden in hun motorische ontwikkeling of in hun motoriek op latere leeftijd à hun
(dagdagelijkse) functioneren wordt daardoor bemoeilijkt
De beperking kan van korte duur zijn of blijvend, tijdelijke of recidiverende (=wisselende verloop)
aandoeningen, kan ook steeds erger worden = progressief verloopt
Verschillende oorzaken: aangeboren, ontstaan voor of kort na geboorte, op latere leeftijd, ...
Oorzaak kan musculair zijn (spieren) of te wijten zijn aan botten of gewrichten, maar kan ook neurologisch of
metabolisch ontstaan of door traumata (letsels)
1.2.3 ICF kijk op lichamelijke beperking
Er zijn 2 instrumenten om mensen met beperking in kaart te brengen (WHO):
1. ICD11 = ‘International Classification of Diseases’ à beschrijft ziekten + aandoeningen
2. ICF (noodzakelijke aanvulling ICD11) = International Classification of Functioning, disability of Health
Staat toe om nauwkeurig te analyseren welke specifieke (deel)aspecten van het handelen van een persoon
moeilijk zijn en of dit komt door persoonlijke/externe factoren.
Belangrijk om persoon in zijn geheel te bekijken (holistisch). Middel om in de beeldvorming te kijken op welke
domeinen het leven van een persoon kan worden verbeterd!
, ICF deelt beeldvorming in 3 niveaus (functies en anatomische eigenschappen – activiteiten – participatie) à =
functioneren van een persoon
Ziekte/aandoening kan geconcretiseerd worden in de lichamelijk eigenschappen van een persoon. Bepaalde
delen van lichaam kunnen afwijkend zijn qua structuur/functioneren à stoornissen. Bijvoorbeeld: geamputeerde
onderarm, ernstige scoliose, dwerggroei
Stoornissen hebben gevolgen op de wijze waarop persoon functioneert in het dagelijks leven + activiteiten à
beperkingen. Bijvoorbeeld: persoon kan niet steunen op zijn benen waardoor hij niet staand een handeling kan
doen en dus niet zelfstandig kan douchen
Lichamelijke beperking heeft mogelijke gevolgen voor de participatie van de persoon aan zijn sociale omgeving
en maatschappelijk leven, bijvoorbeeld: doordat persoon niet zelfstandig de bus kan nemen leeft hij geïsoleerd
op zijn appartement
Wisselwerking tussen het functioneren van de persoon op deze 3 niveaus en persoonlijke + externe factoren:
• Persoonlijke factoren: karakter, comorbiditeit (meerdere stoornissen die elkaar beïnvloeden)
• Externe factoren: omgeving
Niet alle personen met een stoornis ervaren een functiebeperking. Naargelang de ondersteuning die persoon
krijgt zijn de gevolgen van zijn beperking minimaal of erg groot.
Vanuit diversiteitsdenken is vooral de dimensie van participatie een aandachtspunt. Participatieproblemen
ontstaan als een persoon veel belemmering ervaart om de verwachtingen en doelen die hij en zijn omgeving
vooropstellen te bereiken. In context met aangepaste verwachtingen en ondersteuning, kan de beperking nog
even groot zijn, maar hoeft er geen belemmering te zijn in deelname aan samenleving.
Domotica en hulpmiddelen spelen grote rol in het verkleinen van beperkingen en participatieproblemen.
Belangrijk om elke persoon met beperking als individu te bekijken en goed inzicht te krijgen op hun
mogelijkheden! à mensen in een rolstoel worden vaak betutteld of met medelijden benaderd door het idee dat
ze ook een VB hebben + ontoegankelijke ruimtes en stigmatiserende ideeën à vormen mee de
participatieproblemen!
Het netwerk waar personen op kunnen terugvallen is belangrijk om te kunnen participeren in maatschappij. Het
is fundamenteel om elke persoon met (lichamelijke) beperking als individu te bekijken en goed zicht te krijgen op
hun mogelijkheden, context en hun omgeving.
1.1 Voorbeeld
Zie het verhaal van Arthur op pagina 112 – 113
1.2 Terminologie
1.2.1 Lichamelijke of motorische beperking
Definitie
‘Personen met een lichamelijke beperking worden door tijdelijke of recidiverende motorische aandoeningen
blijvend gehinderd in hun functioneren op verschillende domeinen.
De lichamelijke beperking heeft tot gevolg dat de persoon verhindering ondervindt bij het gebruiken van het
lichaam.
De beperkingen of belemmeringen vinden veelal hun oorsprong in neurologische, musculaire, metabolische
(‘stofwisseling’) stoornissen of traumata.
Personen met een lichamelijke beperking vormen geen duidelijk afgebakende groep. Sommigen hebben een
bijkomende beperking (verstandelijk, zintuiglijk) of bijkomende problemen (gedrags- en/of emotionele
problemen, leerproblemen, communicatieve problemen,...)’
Lichamelijke beperking = het gebruik van het lichaam wordt verhinderd door verschillende mogelijke oorzaken,
en vaak met bijkomende beperkingen.
Terminologie is verschillend: lichamelijke beperking, motorische beperking, fysieke beperking, ... Voor elke term
lijken voor- en nadelen te zijn.
Het zijn dus ‘personen met’ een lichamelijke of motorische beperking. Gemeenschappelijk is in elk geval dat ze
verhinderd zijn in hun motorische mogelijkheden.
1.2.2 Ontrafeling definitie
Personen die hinder ondervinden in hun motorische ontwikkeling of in hun motoriek op latere leeftijd à hun
(dagdagelijkse) functioneren wordt daardoor bemoeilijkt
De beperking kan van korte duur zijn of blijvend, tijdelijke of recidiverende (=wisselende verloop)
aandoeningen, kan ook steeds erger worden = progressief verloopt
Verschillende oorzaken: aangeboren, ontstaan voor of kort na geboorte, op latere leeftijd, ...
Oorzaak kan musculair zijn (spieren) of te wijten zijn aan botten of gewrichten, maar kan ook neurologisch of
metabolisch ontstaan of door traumata (letsels)
1.2.3 ICF kijk op lichamelijke beperking
Er zijn 2 instrumenten om mensen met beperking in kaart te brengen (WHO):
1. ICD11 = ‘International Classification of Diseases’ à beschrijft ziekten + aandoeningen
2. ICF (noodzakelijke aanvulling ICD11) = International Classification of Functioning, disability of Health
Staat toe om nauwkeurig te analyseren welke specifieke (deel)aspecten van het handelen van een persoon
moeilijk zijn en of dit komt door persoonlijke/externe factoren.
Belangrijk om persoon in zijn geheel te bekijken (holistisch). Middel om in de beeldvorming te kijken op welke
domeinen het leven van een persoon kan worden verbeterd!
, ICF deelt beeldvorming in 3 niveaus (functies en anatomische eigenschappen – activiteiten – participatie) à =
functioneren van een persoon
Ziekte/aandoening kan geconcretiseerd worden in de lichamelijk eigenschappen van een persoon. Bepaalde
delen van lichaam kunnen afwijkend zijn qua structuur/functioneren à stoornissen. Bijvoorbeeld: geamputeerde
onderarm, ernstige scoliose, dwerggroei
Stoornissen hebben gevolgen op de wijze waarop persoon functioneert in het dagelijks leven + activiteiten à
beperkingen. Bijvoorbeeld: persoon kan niet steunen op zijn benen waardoor hij niet staand een handeling kan
doen en dus niet zelfstandig kan douchen
Lichamelijke beperking heeft mogelijke gevolgen voor de participatie van de persoon aan zijn sociale omgeving
en maatschappelijk leven, bijvoorbeeld: doordat persoon niet zelfstandig de bus kan nemen leeft hij geïsoleerd
op zijn appartement
Wisselwerking tussen het functioneren van de persoon op deze 3 niveaus en persoonlijke + externe factoren:
• Persoonlijke factoren: karakter, comorbiditeit (meerdere stoornissen die elkaar beïnvloeden)
• Externe factoren: omgeving
Niet alle personen met een stoornis ervaren een functiebeperking. Naargelang de ondersteuning die persoon
krijgt zijn de gevolgen van zijn beperking minimaal of erg groot.
Vanuit diversiteitsdenken is vooral de dimensie van participatie een aandachtspunt. Participatieproblemen
ontstaan als een persoon veel belemmering ervaart om de verwachtingen en doelen die hij en zijn omgeving
vooropstellen te bereiken. In context met aangepaste verwachtingen en ondersteuning, kan de beperking nog
even groot zijn, maar hoeft er geen belemmering te zijn in deelname aan samenleving.
Domotica en hulpmiddelen spelen grote rol in het verkleinen van beperkingen en participatieproblemen.
Belangrijk om elke persoon met beperking als individu te bekijken en goed inzicht te krijgen op hun
mogelijkheden! à mensen in een rolstoel worden vaak betutteld of met medelijden benaderd door het idee dat
ze ook een VB hebben + ontoegankelijke ruimtes en stigmatiserende ideeën à vormen mee de
participatieproblemen!
Het netwerk waar personen op kunnen terugvallen is belangrijk om te kunnen participeren in maatschappij. Het
is fundamenteel om elke persoon met (lichamelijke) beperking als individu te bekijken en goed zicht te krijgen op
hun mogelijkheden, context en hun omgeving.
