Restauratie materialen:
Benoemt en verklaart de functie, werking en werkzame stof van ets:
- Functie: Glazuur wordt geëtst met een etsgel (maakt putjes in het glazuur) om het glazuur
ruw te krijgen.
- Werking: De etgsgel is zuur (fosforzuur 30-40%) en lost de glazuurprismata op waardoor het
oppervlak chemisch wordt opgeruwd .Na het aanbrengen, wegspoelen en droogblazen krijgt
het glazuur een dof/mat effect.
- Werkzamestof: de werkzame stof van erts is zuur, meestal fosforzuur 30-40%.
Benoemt en verklaart de functie, werking en werkzame stof van primer:
- Functie: zorgt voor verbinding tussen hydrofiele onderlaag en hydrofobe hechtlak.
Verwijderd vocht tussen het collageen
- Werking: de primer maakt van het hydrofiel (waterminnend) oppervlak een hydrofoob
(waterafstotend) oppervlak. De organische laag veert dan weer op én laat de kunststoflaag
makkelijker door, tot in de kanaaltjes van het dentine: de dentinetubuli.
- Werkzamestof: functionele monomeren die niet alleen etsende zuurgroepjes bevatten, maar
ook een chemische hechting aangaan met calcium in glazuur en dentine
verklaart de functie, werking en werkzame stof van bonding:
- Functie: houd de druk van krimpspanning tegen en zorgt ervoor dat de patiënt geen pijn
heeft tijdens het krimpen van het composiet. Tevens zorgt het bovenste laagje voor een
goede hechting aan het composiet.
- Werking: de bonding wordt op het oppervlak aangebracht. Dit verspreid zich zeer snel en
gemakkelijk over de behandelde delen. Daarna word het uitgehard door licht. Het bovenste
laagje hard niet uit, want dat zorgt voor de binding met het composiet
- Werkzamestof: acrylaten
Benoemt welke 4-adhesief type systemen er zijn en wat hun werking is:
- Type 1-adhesief: ook wel meercomponenten-, driestapsadhesieven genoemd. Het bestaat uit
3 afzonderlijke componenten, namelijk etsmiddel, primer en bonding
- Type 2-adhesief: ook wel ééncomponent-, tweestapsadhesief genoemd. Primer en bonding
zijn hierbij verenigd tot 1 component en het etsmiddel is apart
- Type 3-adhesief: ook wel tweecomponenten-zelfets genoemd. Bestaat uit een zelfetsend
primer en bonding
- Type 4-adhesief: ook wel eencomponent-zelfets genoemd. Bestaat uit een zelfetsend primer
en bonding ineen. Alle 3 de componenten zijn dus verenigd
Verschillenden soorten composiet:
1. Conventioneel composiet: dit is met grote vulstofpartikels. Wordt nagenoeg niet meer gebruikt,
vanwege de mindere slijtvastheid en het mindere esthetische uiterlijk. De grote partikels maken
polijsten lastig en tandplak hecht zich gemakkelijk.
2. Microfijne composiet: met zeer kleine vulstofpartikels (0,01 - 0,12 micrometer). Is vrij slijtvast,
maar niet stevig, en wordt toegepast bij restauraties in de frontstreek.
3. Hybride composiet: gemengd met grote en kleine vulstofdeeltjes. Is meestal zeer sterk en wordt
gebruikt bij restauraties in de achterste delen van de tandbogen, waar grote kauwkrachten
ontstaan. Is iets minder sterk dan amalgaam, maar veel esthetischer.
,4. Chemisch hardende composiet: worden twee pasta's gemengd waardoor de basiskleur altijd
wordt gewijzigd. De onbeperkte verwerkingstijd mag ook als voordeel gezien worden.
5. Lichthardendende composiet: De composieten zijn geschikt voor behandelingen van het
posterieure en anterieure gebied en in veel gevallen niet van natuurlijke tanden te
onderscheiden. Ze hebben een lange verwerkingstijd hebben en een korte uithardingstijd.
Nadeel is dat het licht niet diep door dringt.
Vloeibare (spuitbare) composieten: Deze spuit je in de preparatie. Minder kans op luchtbellen en
betere opvulling van de caviteit.
Condenseerbare composiet: Deze duw je in de preparatie. Meer kans op luchtbellen, moeilijk in
kleine hoeveelheden te doseren
samenstelling van composiet:
Composiet is een samengesteld materiaal, waarvan tandheelkundig composiet bestaat uit kunststof
(meestal gevuld met glasdeeltjes).
- Matrix(fase) ( de kunststof
- Vulstof(fase), (glas)
- Verbindings(fase)
- Initiator
- Activator
1. Matrixfase
De matrixfase is een vloeiende kunststof in de composiet. De kunststof bestaat uit monomeren
(kleine deeltjes) die kunnen polymeriseren (hard worden). Het is wel nog buigzaam.
2. Vulstoffase
De vulstoffase verbetert de materiaaleigenschappen van de matrix. De vervormbaarheid neemt
af (Hoe meer vulstoffase, hoe stugger de composiet), de sterkte en slijtvastheid nemen toe.
Er zijn verschillende soorten vulstoffen:
- Conventionele vulstof: grote partikels, sterk, minder krimp, ruw oppervlak, lastig polijsten.
- Microfijne vulstof: Zeer kleine partikels, minder sterk, goed polijstbaar (worden meestal gebruikt
bij front vullingen).
- Combinatie vulstof: hybride composiet, sterk en slijtvast, redelijk polijstbaar (worden
tegenwoordig gebruikt in de zijdelingse delen.
3. Verbindingsfase
Is een silaancoating om de vulstofdeeltjes zodat de vulstof en de matrix aan elkaar hechten.
4. Initiator & Activator
De initiator zit in de composiet en zorgt ervoor dat de composiet niet spontaan uithard.
Activator kan een stof zijn in de composiet of iets wat van buiten af komt (composietlamp/licht).
Polymerisatie:
- Chemische polymerisatie (2 componenten): bevat activator en de ander de initiator
- Fotochemische reactie (1 component): door licht (activator) word de initiator geactiveerd.
,Benoemt de factoren die een rol spelen met betrekking tot de uithardingslamp op de
polymerisatiegraad:
naast het vermogen van de stralingsbron zijn de belichtingstijd, de dikte van de composiet
laag en de kleur van de composiet, de grootte van de lichtvenster, afstand van het
lichtvenster tot het oppervlak en de aanwezigheid van eventuele obstakels bepalend voor de
totale licht energie ter plaatse en de daarmee te bereiken polymerisatiegraad.
- Vanaf een licht opbrengst van 200mW/cm2 is het product vermogen en belichtingstijd
bepalend voor de hoeveelheid stralingsenergie die de composiet ontvangt.
- Behalve kleur is de benodigde belichtingstijd ook afhankelijk van de opaciteit en het
soort composiet: donkere en opake kleuren en microfijne composiet hebben een langere
belichtingstijd nodig.
- En ten slotte is gebleken dat het beperken van de laagdikte en het aanbrengen vaneen
aantal dunne lagen effectiever is dan langer belichten.
Beargumenteert het belang laagsgewijs aanbrengen van het composiet met betrekking tot de
polymerisatiekrimp en krimpspanning:
Laagsgewijs aanbrengen en polymeriseren is om verschillende redenen noodzakelijk, tenzij
het zeer kleine restauraties betreft.
- Microlekkage kan door laagsgewijs restaureren worden beperkt doordat de
krimpspanning bij het polymeriseren van kleine porties minder hoog oploopt.
- De straling van de lichtpolymerisatie minder goed doordringt in het diepe en dat er
snelle, abrupte krimp optreedt tijdens de uitharding.
➔ Krimp: de composiet neemt in vloeibare vorm meer ruimte in dan in uitgeharde vorm, de
composiet is gekrompen.
➔ Krimpspanning: de spanning die ontstaat tussen de composiet en de verbinding met het
tandmateriaal veroorzaakt door de krimp.
Benoemt de voordelen en nadelen van composiet:
Voordelen:
- hechten aan tandmateriaal
- minimaal invasief
- toepasbaar in front en zijdelingse delen
- sterk
- ethiek
- slijtvast
- breukweerstand is hoog
Nadelen;
- krimp en krimpspanning
- beperkte diepte polymeriseren
- restaureren duurt langer
- techniekgevoelig
- huidgevoeligheid
Benoemt de voordelen en nadelen van Compomeer
Voordelen:
- fysische eigenschappen beter dan de conventionele GIC
, - geringe afgifte van fluoride
- hechting aan tandmateriaal door conditioneren
- slijtvaster dan GIC
- retentie bij cervicale laesies goed
- sommigen hebben een cariës remmende werking
Nadelen:
- lage slijtvastheid
- kleur instabiel (wel minder dan bij GIC)
- lage breukweerstand
- krimp en krimpspanning
Benoemt de voordelen en nadelen van glasionomeer:
Voordelen:
- opname en afgifte van fluoride-ionen
- hecht aan chemische aan tandmateriaal
- vochtopname (zo krimp tegengaan)
- lage krimpspanning (rubberachtige structuur)
Nadelen:
- grote krimp
- lage slijtvastheid
- verkleuren
- conventionele GIC later afwerken/bewerkelijk en ruw oppervlak door afwerking
materialen/stoffen van buiten af
Kent de samenstelling van composiet:
- Matrixfase: de kunsthars is bis-GMA, monitoren die kunnen polymeriseren, een
vloeibare fase
- Vulstoffase: anorganische deeltjes bv kwarts, glas of keramisch product
- Verbindingsfase: silaancosting om de vulstofdeeltjes zodat de vulstof en de matrix
aan elkaar hechten.
- Initiator: zorgt voor dat de monumenten niet spontaan met elkaar polymeriseren
- Activator: startte polymerisatie, bv de lamp
Kent de samenstelling glasionomeercement:
- Poedercomponent: fijngemalen glasdeeltjes
- Vloeistof: waterige oplossing van polyacrylzuur of maleinezuur (ionomeer)
➔ Conventionele GIC: chemisch hardend
➔ Kunststofgemodificeerde GIC: lichthardend, maar ook een deel chemisch hardend. Naast
glasdeeltjes bevat het ook kunststof
Kent de samenstelling van compomeer:
Monomeren gemodificeerd met polyzuur
Benoemt en verklaart de functie, werking en werkzame stof van ets:
- Functie: Glazuur wordt geëtst met een etsgel (maakt putjes in het glazuur) om het glazuur
ruw te krijgen.
- Werking: De etgsgel is zuur (fosforzuur 30-40%) en lost de glazuurprismata op waardoor het
oppervlak chemisch wordt opgeruwd .Na het aanbrengen, wegspoelen en droogblazen krijgt
het glazuur een dof/mat effect.
- Werkzamestof: de werkzame stof van erts is zuur, meestal fosforzuur 30-40%.
Benoemt en verklaart de functie, werking en werkzame stof van primer:
- Functie: zorgt voor verbinding tussen hydrofiele onderlaag en hydrofobe hechtlak.
Verwijderd vocht tussen het collageen
- Werking: de primer maakt van het hydrofiel (waterminnend) oppervlak een hydrofoob
(waterafstotend) oppervlak. De organische laag veert dan weer op én laat de kunststoflaag
makkelijker door, tot in de kanaaltjes van het dentine: de dentinetubuli.
- Werkzamestof: functionele monomeren die niet alleen etsende zuurgroepjes bevatten, maar
ook een chemische hechting aangaan met calcium in glazuur en dentine
verklaart de functie, werking en werkzame stof van bonding:
- Functie: houd de druk van krimpspanning tegen en zorgt ervoor dat de patiënt geen pijn
heeft tijdens het krimpen van het composiet. Tevens zorgt het bovenste laagje voor een
goede hechting aan het composiet.
- Werking: de bonding wordt op het oppervlak aangebracht. Dit verspreid zich zeer snel en
gemakkelijk over de behandelde delen. Daarna word het uitgehard door licht. Het bovenste
laagje hard niet uit, want dat zorgt voor de binding met het composiet
- Werkzamestof: acrylaten
Benoemt welke 4-adhesief type systemen er zijn en wat hun werking is:
- Type 1-adhesief: ook wel meercomponenten-, driestapsadhesieven genoemd. Het bestaat uit
3 afzonderlijke componenten, namelijk etsmiddel, primer en bonding
- Type 2-adhesief: ook wel ééncomponent-, tweestapsadhesief genoemd. Primer en bonding
zijn hierbij verenigd tot 1 component en het etsmiddel is apart
- Type 3-adhesief: ook wel tweecomponenten-zelfets genoemd. Bestaat uit een zelfetsend
primer en bonding
- Type 4-adhesief: ook wel eencomponent-zelfets genoemd. Bestaat uit een zelfetsend primer
en bonding ineen. Alle 3 de componenten zijn dus verenigd
Verschillenden soorten composiet:
1. Conventioneel composiet: dit is met grote vulstofpartikels. Wordt nagenoeg niet meer gebruikt,
vanwege de mindere slijtvastheid en het mindere esthetische uiterlijk. De grote partikels maken
polijsten lastig en tandplak hecht zich gemakkelijk.
2. Microfijne composiet: met zeer kleine vulstofpartikels (0,01 - 0,12 micrometer). Is vrij slijtvast,
maar niet stevig, en wordt toegepast bij restauraties in de frontstreek.
3. Hybride composiet: gemengd met grote en kleine vulstofdeeltjes. Is meestal zeer sterk en wordt
gebruikt bij restauraties in de achterste delen van de tandbogen, waar grote kauwkrachten
ontstaan. Is iets minder sterk dan amalgaam, maar veel esthetischer.
,4. Chemisch hardende composiet: worden twee pasta's gemengd waardoor de basiskleur altijd
wordt gewijzigd. De onbeperkte verwerkingstijd mag ook als voordeel gezien worden.
5. Lichthardendende composiet: De composieten zijn geschikt voor behandelingen van het
posterieure en anterieure gebied en in veel gevallen niet van natuurlijke tanden te
onderscheiden. Ze hebben een lange verwerkingstijd hebben en een korte uithardingstijd.
Nadeel is dat het licht niet diep door dringt.
Vloeibare (spuitbare) composieten: Deze spuit je in de preparatie. Minder kans op luchtbellen en
betere opvulling van de caviteit.
Condenseerbare composiet: Deze duw je in de preparatie. Meer kans op luchtbellen, moeilijk in
kleine hoeveelheden te doseren
samenstelling van composiet:
Composiet is een samengesteld materiaal, waarvan tandheelkundig composiet bestaat uit kunststof
(meestal gevuld met glasdeeltjes).
- Matrix(fase) ( de kunststof
- Vulstof(fase), (glas)
- Verbindings(fase)
- Initiator
- Activator
1. Matrixfase
De matrixfase is een vloeiende kunststof in de composiet. De kunststof bestaat uit monomeren
(kleine deeltjes) die kunnen polymeriseren (hard worden). Het is wel nog buigzaam.
2. Vulstoffase
De vulstoffase verbetert de materiaaleigenschappen van de matrix. De vervormbaarheid neemt
af (Hoe meer vulstoffase, hoe stugger de composiet), de sterkte en slijtvastheid nemen toe.
Er zijn verschillende soorten vulstoffen:
- Conventionele vulstof: grote partikels, sterk, minder krimp, ruw oppervlak, lastig polijsten.
- Microfijne vulstof: Zeer kleine partikels, minder sterk, goed polijstbaar (worden meestal gebruikt
bij front vullingen).
- Combinatie vulstof: hybride composiet, sterk en slijtvast, redelijk polijstbaar (worden
tegenwoordig gebruikt in de zijdelingse delen.
3. Verbindingsfase
Is een silaancoating om de vulstofdeeltjes zodat de vulstof en de matrix aan elkaar hechten.
4. Initiator & Activator
De initiator zit in de composiet en zorgt ervoor dat de composiet niet spontaan uithard.
Activator kan een stof zijn in de composiet of iets wat van buiten af komt (composietlamp/licht).
Polymerisatie:
- Chemische polymerisatie (2 componenten): bevat activator en de ander de initiator
- Fotochemische reactie (1 component): door licht (activator) word de initiator geactiveerd.
,Benoemt de factoren die een rol spelen met betrekking tot de uithardingslamp op de
polymerisatiegraad:
naast het vermogen van de stralingsbron zijn de belichtingstijd, de dikte van de composiet
laag en de kleur van de composiet, de grootte van de lichtvenster, afstand van het
lichtvenster tot het oppervlak en de aanwezigheid van eventuele obstakels bepalend voor de
totale licht energie ter plaatse en de daarmee te bereiken polymerisatiegraad.
- Vanaf een licht opbrengst van 200mW/cm2 is het product vermogen en belichtingstijd
bepalend voor de hoeveelheid stralingsenergie die de composiet ontvangt.
- Behalve kleur is de benodigde belichtingstijd ook afhankelijk van de opaciteit en het
soort composiet: donkere en opake kleuren en microfijne composiet hebben een langere
belichtingstijd nodig.
- En ten slotte is gebleken dat het beperken van de laagdikte en het aanbrengen vaneen
aantal dunne lagen effectiever is dan langer belichten.
Beargumenteert het belang laagsgewijs aanbrengen van het composiet met betrekking tot de
polymerisatiekrimp en krimpspanning:
Laagsgewijs aanbrengen en polymeriseren is om verschillende redenen noodzakelijk, tenzij
het zeer kleine restauraties betreft.
- Microlekkage kan door laagsgewijs restaureren worden beperkt doordat de
krimpspanning bij het polymeriseren van kleine porties minder hoog oploopt.
- De straling van de lichtpolymerisatie minder goed doordringt in het diepe en dat er
snelle, abrupte krimp optreedt tijdens de uitharding.
➔ Krimp: de composiet neemt in vloeibare vorm meer ruimte in dan in uitgeharde vorm, de
composiet is gekrompen.
➔ Krimpspanning: de spanning die ontstaat tussen de composiet en de verbinding met het
tandmateriaal veroorzaakt door de krimp.
Benoemt de voordelen en nadelen van composiet:
Voordelen:
- hechten aan tandmateriaal
- minimaal invasief
- toepasbaar in front en zijdelingse delen
- sterk
- ethiek
- slijtvast
- breukweerstand is hoog
Nadelen;
- krimp en krimpspanning
- beperkte diepte polymeriseren
- restaureren duurt langer
- techniekgevoelig
- huidgevoeligheid
Benoemt de voordelen en nadelen van Compomeer
Voordelen:
- fysische eigenschappen beter dan de conventionele GIC
, - geringe afgifte van fluoride
- hechting aan tandmateriaal door conditioneren
- slijtvaster dan GIC
- retentie bij cervicale laesies goed
- sommigen hebben een cariës remmende werking
Nadelen:
- lage slijtvastheid
- kleur instabiel (wel minder dan bij GIC)
- lage breukweerstand
- krimp en krimpspanning
Benoemt de voordelen en nadelen van glasionomeer:
Voordelen:
- opname en afgifte van fluoride-ionen
- hecht aan chemische aan tandmateriaal
- vochtopname (zo krimp tegengaan)
- lage krimpspanning (rubberachtige structuur)
Nadelen:
- grote krimp
- lage slijtvastheid
- verkleuren
- conventionele GIC later afwerken/bewerkelijk en ruw oppervlak door afwerking
materialen/stoffen van buiten af
Kent de samenstelling van composiet:
- Matrixfase: de kunsthars is bis-GMA, monitoren die kunnen polymeriseren, een
vloeibare fase
- Vulstoffase: anorganische deeltjes bv kwarts, glas of keramisch product
- Verbindingsfase: silaancosting om de vulstofdeeltjes zodat de vulstof en de matrix
aan elkaar hechten.
- Initiator: zorgt voor dat de monumenten niet spontaan met elkaar polymeriseren
- Activator: startte polymerisatie, bv de lamp
Kent de samenstelling glasionomeercement:
- Poedercomponent: fijngemalen glasdeeltjes
- Vloeistof: waterige oplossing van polyacrylzuur of maleinezuur (ionomeer)
➔ Conventionele GIC: chemisch hardend
➔ Kunststofgemodificeerde GIC: lichthardend, maar ook een deel chemisch hardend. Naast
glasdeeltjes bevat het ook kunststof
Kent de samenstelling van compomeer:
Monomeren gemodificeerd met polyzuur
