Hoorcollege 1
De functies bij de homeostase van communicatie tussen cellen verklaren en de aanvullende functies van het
endocriene stelsel en het zenuwstelsel beschrijven:
Het grote doel van allebei de orgaanstelsels is homeostase. Hemostase wordt gehandhaafd via communicatie
via cellen:
1. Zenuwstelsel Snel en kort
2. Endocriene stelsel Trager en langdurig.
Endocriene cellen geven hormonen. Chemische signaalstoffen die
op een bepaalde plaats aan het bloed wordt afgegeven en die van
invloed is op processen in een ander deel van het lichaam. Elk
hormoon heeft specifieke doelcellen met receptoren.
Het zenuwstelsel gebruikt als signaalstof neurotransmitters.
Overeenkomsten hormoonstelsel/zenuwstelsel:
Homeostase handhaven: coördineren en reguleren de
activiteiten van andere cellen/weefsels/organen.
Afgeven van stoffen voor specifieke receptoren op doelcellen.
Gezamenlijke chemische signaalstoffen.
Negatieve terugkoppeling.
De aansturing van al je endocriene klieren gebeurt vanuit de hypothalamus en hypofyse.
De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de hypofyse beschrijven:
,De hypofyse is een hormoonklier die bestaat uit twee delen:
Hypofysevoorkwab = adenohypofyse
o Bevat adeno weefsel (klierweefsel)
o Kan zelf hormonen aanmaken en deze vervolgens aan het bloed afgeven.
Hormoon Doelorgaan Werking
ACTH Bijnieren Stimuleert de afgifte van hormonen in de bijnierschors.
TSH Schildklier Stimuleert de productie van het schildklierhormoon.
Groeihormoon (GH) Skeletspieren, kraakbeencellen Stimuleert de eiwitsynthese bevordert de groep van
weefsels (zoals bot) en organen.
Prolactine (PRL) Melkklieren Stimuleert de ontwikkeling van borsten en de afgifte
van moedermelk.
FSH Ovaria/testes Stimuleert de rijping van de eicellen bij de vrouw en de
productie van zaadcellen bij de man.
LH Ovaria/testes Stimuleert de productie van de geslachtshormonen, de
LH-piek zorgt voor de eisprong.
MSH Melanocytstimulerend hormoon Zet melanocyten aan tot vorming van melanine.
Wordt er teveel / te weinig hormonen geproduceerd kunnen er hormonale ziektebeelden ontstaan.
Bijvoorbeeld bij een hypofysetumor, waardoor er teveel GH wordt afgegeven. Dat kan leiden tot gigantisme
bij kinderen en acromegalie bij volwassenen.
Hypofyseachterkwab = neurohypofyse
o Bevat neuro weefsel (zenuwweefsel)
o Kan niet zelf hormonen aanmaken, maar kan via het zenuwweefsel hormonen ontvangen die
in de hypothalamus gemaakt worden. Waarna het kan worden afgegeven aan het bloed.
Hormoon doelorgaan werking
Antidiuretisch hormoon (ADH) Nieren Stimuleert de reabsorptie van
water in de nieren.
Oxytocine Uterus en melkklieren / zaadleider en Stimuleert contractie van de
prostaatklier baarmoeder en de afgifte van melk
door de borstklieren.
De ligging, de hormonen functies en aandoeningen van de schildklier beschrijven:
, De functie van de schildklier is cel metabolisme. En de schildklier geeft verschillende hormonen af, waaronder
thyroxine (TX of T4 en T3). Schildklierhormonen hebben een calorigeen effect waardoor het lichaam zich aan
lage temperaturen kan aanpassen.
Schildklierhormonen stimuleren de eiwitsynthese en verhogen de zuurstofconsumptie.
Hyperthyreoïdie – metabolisme verhoogd
Hypothyreoïdie – metabolisme verlaagd
De bijschildklieren maken het parathyroïdhormoon (PTH), waardoor calciumionen
beneden het niveau daalt.
Ziekte van Graves
Te snel werkende schildklier
Behandeling radioactief jodium (maakt schildkliercellen kapot)
Je schildklier maakt wee verschillende schildklierhormonen waarvoor jodium nodig is en is daarom een goed
aangrijpingspunt. Het radioactieve jodium wordt vooral opgenomen door de schildklier, waardoor andere
organen niet worden aangetast.
Hypothyreoïdie
Te langzaam werkende schildklier.
Oorzaken:
Chronische ontsteking (Hashimoto)
Thyreoiditis (tijdelijk)
Iatrogeen: radioactief jodium, na rodiotherapie/chirurgie, door bepaalde medicatie
Hyperthyreoïdie
Te snel werkende schildklier
Oorzaken:
Ziekte van Graves (te veel stimulering)
o Te kenmerken aan uitpuilende ogen.
Auto-immuunziekte: 70-80%
Onderzoek:
Bloedonderzoek – schildklierhormoon (thyroxine) waarde vaststellen en TSH vaststellen of de
etiologie ligt bij de hypofyse of bij de schildklier zelf.
Echo Schildklier afbeelden
Struma
Vergrote schildklier (is te zien door bult in hals)
De functies bij de homeostase van communicatie tussen cellen verklaren en de aanvullende functies van het
endocriene stelsel en het zenuwstelsel beschrijven:
Het grote doel van allebei de orgaanstelsels is homeostase. Hemostase wordt gehandhaafd via communicatie
via cellen:
1. Zenuwstelsel Snel en kort
2. Endocriene stelsel Trager en langdurig.
Endocriene cellen geven hormonen. Chemische signaalstoffen die
op een bepaalde plaats aan het bloed wordt afgegeven en die van
invloed is op processen in een ander deel van het lichaam. Elk
hormoon heeft specifieke doelcellen met receptoren.
Het zenuwstelsel gebruikt als signaalstof neurotransmitters.
Overeenkomsten hormoonstelsel/zenuwstelsel:
Homeostase handhaven: coördineren en reguleren de
activiteiten van andere cellen/weefsels/organen.
Afgeven van stoffen voor specifieke receptoren op doelcellen.
Gezamenlijke chemische signaalstoffen.
Negatieve terugkoppeling.
De aansturing van al je endocriene klieren gebeurt vanuit de hypothalamus en hypofyse.
De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de hypofyse beschrijven:
,De hypofyse is een hormoonklier die bestaat uit twee delen:
Hypofysevoorkwab = adenohypofyse
o Bevat adeno weefsel (klierweefsel)
o Kan zelf hormonen aanmaken en deze vervolgens aan het bloed afgeven.
Hormoon Doelorgaan Werking
ACTH Bijnieren Stimuleert de afgifte van hormonen in de bijnierschors.
TSH Schildklier Stimuleert de productie van het schildklierhormoon.
Groeihormoon (GH) Skeletspieren, kraakbeencellen Stimuleert de eiwitsynthese bevordert de groep van
weefsels (zoals bot) en organen.
Prolactine (PRL) Melkklieren Stimuleert de ontwikkeling van borsten en de afgifte
van moedermelk.
FSH Ovaria/testes Stimuleert de rijping van de eicellen bij de vrouw en de
productie van zaadcellen bij de man.
LH Ovaria/testes Stimuleert de productie van de geslachtshormonen, de
LH-piek zorgt voor de eisprong.
MSH Melanocytstimulerend hormoon Zet melanocyten aan tot vorming van melanine.
Wordt er teveel / te weinig hormonen geproduceerd kunnen er hormonale ziektebeelden ontstaan.
Bijvoorbeeld bij een hypofysetumor, waardoor er teveel GH wordt afgegeven. Dat kan leiden tot gigantisme
bij kinderen en acromegalie bij volwassenen.
Hypofyseachterkwab = neurohypofyse
o Bevat neuro weefsel (zenuwweefsel)
o Kan niet zelf hormonen aanmaken, maar kan via het zenuwweefsel hormonen ontvangen die
in de hypothalamus gemaakt worden. Waarna het kan worden afgegeven aan het bloed.
Hormoon doelorgaan werking
Antidiuretisch hormoon (ADH) Nieren Stimuleert de reabsorptie van
water in de nieren.
Oxytocine Uterus en melkklieren / zaadleider en Stimuleert contractie van de
prostaatklier baarmoeder en de afgifte van melk
door de borstklieren.
De ligging, de hormonen functies en aandoeningen van de schildklier beschrijven:
, De functie van de schildklier is cel metabolisme. En de schildklier geeft verschillende hormonen af, waaronder
thyroxine (TX of T4 en T3). Schildklierhormonen hebben een calorigeen effect waardoor het lichaam zich aan
lage temperaturen kan aanpassen.
Schildklierhormonen stimuleren de eiwitsynthese en verhogen de zuurstofconsumptie.
Hyperthyreoïdie – metabolisme verhoogd
Hypothyreoïdie – metabolisme verlaagd
De bijschildklieren maken het parathyroïdhormoon (PTH), waardoor calciumionen
beneden het niveau daalt.
Ziekte van Graves
Te snel werkende schildklier
Behandeling radioactief jodium (maakt schildkliercellen kapot)
Je schildklier maakt wee verschillende schildklierhormonen waarvoor jodium nodig is en is daarom een goed
aangrijpingspunt. Het radioactieve jodium wordt vooral opgenomen door de schildklier, waardoor andere
organen niet worden aangetast.
Hypothyreoïdie
Te langzaam werkende schildklier.
Oorzaken:
Chronische ontsteking (Hashimoto)
Thyreoiditis (tijdelijk)
Iatrogeen: radioactief jodium, na rodiotherapie/chirurgie, door bepaalde medicatie
Hyperthyreoïdie
Te snel werkende schildklier
Oorzaken:
Ziekte van Graves (te veel stimulering)
o Te kenmerken aan uitpuilende ogen.
Auto-immuunziekte: 70-80%
Onderzoek:
Bloedonderzoek – schildklierhormoon (thyroxine) waarde vaststellen en TSH vaststellen of de
etiologie ligt bij de hypofyse of bij de schildklier zelf.
Echo Schildklier afbeelden
Struma
Vergrote schildklier (is te zien door bult in hals)
