UITSCHEIDINGSSTELSEL
Het urinair stelsel
Omvat:
- 2 nieren (renes)
- 2 ureters (urineleiders)
- Vesica urinaria (urineblaas)
- Urethra (urinebuis)
1. De nier
1.1. Anatomie van de nier
= boonvormig
Roodbruin
Vast van consistentie
Glad oppervlak
Ligging:
- In de abdominale holte (nierloge)
- Dorsaal
- Aan weerszijden van de wervelkolom
- Retroperitoneaal
- Rechter nier is lager dan de linker, doordat de lever op de rechter nier ligt.
1. Vena cava inferior
2. Aorta
3. Bijnier
4. Vena renalis
5. Arteria renalis
6. Ureter of urineleider
7. Blaas of vesica urinaria
8. Urethra of urinebuis
Uitwendige structuur van de nier:
, - De buitenkant van de nieren bestaat uit:
o Een kapsel
- Omgeven door vetweefsel en bindweefsel
- Boven op de nieren liggen de bijnieren (endocriene klieren)
1.1.1. Inwendige structuur van de nier
Niercapsule (fibreus nierkapsel):
- Zorgt voor stevigheid
- Vormt anatomische grens van de nier
Cortex (schors):
- Buitenste laag (gespikkeld
- Bevat proximale tubulus, distale tubulus, glomerulus en kapsel van Bowman
Medulla (merg):
- Binnenste laag, streperig uitzicht (bevat lus van Henle en verzamelbuizen)
- Opgebouwd uit piramidevormige stukjes weefsel de toppensteken uit het
nierbekken (pyelum)
Pyelum of pelvis renalis (nierbekken):
, - Met calices (nierkelken) die de urine opvangen
Ureters (urineleiders):
- Vertrekken vanuit het pyelum
- Pompen urine met peristaltische bewegingen naar de vesica urinaria (urineblaas)
Hilus = in-, uitgangspoort voor:
- Arteria renalis (bloedaanvoer)
- Vena renalis (bloedafvoer)
- Urether
1.1.2. Histolgie (weefselleer) van de nier
Een nier bestaat uit nefronen
Nefron = functionele eenheid van de nier
- Bestaat uit:
o Lichaampje van Malgiphi
o Tubulus contortus proximalis
o Lus van Henle
o Tubulus contortus distalis
o Verzamelbuis
A: Verzamelbuis
B: Lus van Henle (dalende tak)
C: Lus van Henle (stijgende tak)
D: Vena renalis
E: Kapsel van Bowman
Lichaampje van Malpighi
F: Glomerulus
G: Arteria renalis
H: Tubulus contortus proximalis/voorste
kronkelbuis
I: Tubulus contortus distalis/achterste
kronkelbuis
J: Haarvaten/capillairen
1.1.3. Het lichaampje van Malpighi
, - Filtereenheid van de nier
- = glomerulus (arterieel capillair kluwen) + kapsel van Bowman
- Gelegen in de schors (cortex)
1.1.4. Tubulus Contortus Proximalis
- Bevindt zich in de schors (cortex)
- Eerste kronkelbuisje, volgend op de glomerulus
1.1.5. Lus van Henle
- U-vormig kanaal met dalende en stijgende tak
- Bevindt zich in de piramiden
1.1.6. Tubulus contortus distalis
- Bevindt zich in de schors (cortex)
- Mondt uit in de verzamelbuis
1.1.7. De verzamelbuis
- Bevindt zich in het merg
- Waarin nefronen uitmonden
- Verzamel + afvoerkanaal:
o Verzamelt de urine en voert die af nierkelken (calices) nierbekken
(pyelum) urether blaas
1.1.8. Bloedvoorziening
- Aanvoer van zuurstofrijk bloed via de arteria renalis naar de aorta
- Afvoer zuurstofarm bloed via de vena renalis naar
de vena cava inferior
1. Vena cava inferior
2. Aorta
3. Arteria renales/nierslagader
4. Vena renales/nierader
Arteria renalis:
Het urinair stelsel
Omvat:
- 2 nieren (renes)
- 2 ureters (urineleiders)
- Vesica urinaria (urineblaas)
- Urethra (urinebuis)
1. De nier
1.1. Anatomie van de nier
= boonvormig
Roodbruin
Vast van consistentie
Glad oppervlak
Ligging:
- In de abdominale holte (nierloge)
- Dorsaal
- Aan weerszijden van de wervelkolom
- Retroperitoneaal
- Rechter nier is lager dan de linker, doordat de lever op de rechter nier ligt.
1. Vena cava inferior
2. Aorta
3. Bijnier
4. Vena renalis
5. Arteria renalis
6. Ureter of urineleider
7. Blaas of vesica urinaria
8. Urethra of urinebuis
Uitwendige structuur van de nier:
, - De buitenkant van de nieren bestaat uit:
o Een kapsel
- Omgeven door vetweefsel en bindweefsel
- Boven op de nieren liggen de bijnieren (endocriene klieren)
1.1.1. Inwendige structuur van de nier
Niercapsule (fibreus nierkapsel):
- Zorgt voor stevigheid
- Vormt anatomische grens van de nier
Cortex (schors):
- Buitenste laag (gespikkeld
- Bevat proximale tubulus, distale tubulus, glomerulus en kapsel van Bowman
Medulla (merg):
- Binnenste laag, streperig uitzicht (bevat lus van Henle en verzamelbuizen)
- Opgebouwd uit piramidevormige stukjes weefsel de toppensteken uit het
nierbekken (pyelum)
Pyelum of pelvis renalis (nierbekken):
, - Met calices (nierkelken) die de urine opvangen
Ureters (urineleiders):
- Vertrekken vanuit het pyelum
- Pompen urine met peristaltische bewegingen naar de vesica urinaria (urineblaas)
Hilus = in-, uitgangspoort voor:
- Arteria renalis (bloedaanvoer)
- Vena renalis (bloedafvoer)
- Urether
1.1.2. Histolgie (weefselleer) van de nier
Een nier bestaat uit nefronen
Nefron = functionele eenheid van de nier
- Bestaat uit:
o Lichaampje van Malgiphi
o Tubulus contortus proximalis
o Lus van Henle
o Tubulus contortus distalis
o Verzamelbuis
A: Verzamelbuis
B: Lus van Henle (dalende tak)
C: Lus van Henle (stijgende tak)
D: Vena renalis
E: Kapsel van Bowman
Lichaampje van Malpighi
F: Glomerulus
G: Arteria renalis
H: Tubulus contortus proximalis/voorste
kronkelbuis
I: Tubulus contortus distalis/achterste
kronkelbuis
J: Haarvaten/capillairen
1.1.3. Het lichaampje van Malpighi
, - Filtereenheid van de nier
- = glomerulus (arterieel capillair kluwen) + kapsel van Bowman
- Gelegen in de schors (cortex)
1.1.4. Tubulus Contortus Proximalis
- Bevindt zich in de schors (cortex)
- Eerste kronkelbuisje, volgend op de glomerulus
1.1.5. Lus van Henle
- U-vormig kanaal met dalende en stijgende tak
- Bevindt zich in de piramiden
1.1.6. Tubulus contortus distalis
- Bevindt zich in de schors (cortex)
- Mondt uit in de verzamelbuis
1.1.7. De verzamelbuis
- Bevindt zich in het merg
- Waarin nefronen uitmonden
- Verzamel + afvoerkanaal:
o Verzamelt de urine en voert die af nierkelken (calices) nierbekken
(pyelum) urether blaas
1.1.8. Bloedvoorziening
- Aanvoer van zuurstofrijk bloed via de arteria renalis naar de aorta
- Afvoer zuurstofarm bloed via de vena renalis naar
de vena cava inferior
1. Vena cava inferior
2. Aorta
3. Arteria renales/nierslagader
4. Vena renales/nierader
Arteria renalis:
