Samenvatting inleiding recht eerste jaar

KENMERKEN EN DEFINITIE VAN HET RECHT

1. Kenmerken van het recht

Met recht wordt iedereen gewild of ongewild geconfronteerd,
sommige dingen mag je wel, andere niet

 Als minderjarige mag je niet stemmen, vanaf 18 jaar wel

 Als minderjarige mag je geen huis kopen, als meerderjarige
wel (OF je ouders moeten optreden en de vrederechter
toestemming laten geven)

 Rij je door het licht, word je waarschijnlijk bekeurd door de
politie

 In deze gevallen wat mag en niet mag, wordt door het recht
geregeld

 Recht is niet weg te denken uit ons leven

1.1 Recht heelt als doel de samenleving te ordenen

Duidelijkheid over wie wat mag doen en met welke middelen, de
bevoegdheid om op te treden met middelen (goederen, gelden en
rechten)

In onze samenleving zijn er regels gegroeid over de bevoegdheid om
over de diverse middelen te beschikken (hebben invloed op ons
gedrag)

We kunnen uit die regels opmaken over welke middelen we als
personen mogen beschikken, in hoeverre we erover mogen beschikken
en wat we als goederen, rechten van anderen in de samenleving
moeten respecteren.

1.2 Recht wordt opgelegd door de samenleving

Het dagdagelijkse samenleven leidt ertoe dat problemen rijzen die een
oplossing vergen

In onze maatschappij wordt het aanpassen van het recht aan de
evoluerende opvattingen en omstandigheden toevertrouwd aan
specifieke wetgevende organen (parlement), die bij (grond)wettelijke
regels in het leven geroepen zijn.

Parlementen vertegenwoordigen de wil van de leden van de
samenleving en zijn in die zin dan ook eigenlijk “de stem van het volk”.

,Als het parlement akkoord gaat, betekent het in feite dat wij ook
allemaal akkoord gaan met de regels in de nieuwe regels.

Maken van nieuwe regels en het wijzigen of afschaffen van bestaande
rechtsregels gebeurt volgens wettelijke procedures die strikt moeten
nageleefd worden.

,1.3 De naleving van de regels kan worden afgedwongen

De rechtsregels zijn afdwingbaar  bij niet-naleving zijn er gevolgen

 Wie te snel rijdt krijgt een boete
 Wie iemand anders schade berokkent, moet de schade
vergoeden

Daardoor bestaan er structuren en instellingen (politie, parket,
rechtbanken…)

2 Definitie Recht

Het recht is een geheel van regels, die als doel hebben de
maatschappij te ordenen. De overtreding/niet-naleving van die regels
worden gesanctioneerd door een wettelijk voorzien systeem van
sancties. Die regels worden opgelegd door de maatschappij, via haar
vertegenwoordigers.

= geheel van afdwingbare regels, afgesproken door een samenleving,
die het menselijke handelen in de samenleving ordenen

3 Objectief recht vs. Subjectieve rechten

 Objectief recht (the law – abstract & algemeen)

o Regels die in het wetboek staan

o Hoe je je subjectieve rechten gaat gaan concretiseren

 Subjectief recht (rights – concreet & toegepast)

o Vanaf je geboorte ben je dragen van bepaalde rechten

o Moet gerespecteerd worden door anderen

o Je mag ze gebruiken, maar je mag ze niet misbruiken

o Bv vrije meningsuiting

 Objectief recht verleent subjectieve rechten

, 4 Rechtsmisbruik (zie voorbeeld cursusblad)

= kan uw recht niet onbeperkt gaan uitoefenen, u kan ze zodanig
uitoefenen dat u iemand anders schade toedient (u mag sowieso geen
schade toedienen aan iemand anders)

 Wettelijke beperkingen
 Zorgvuldigheidsnorm
 Rechtsmisbruik

Wanneer bestempelen we rechtsmisbruik?

 Oogmerk om te schaden

Je gebruikt uw recht enkel en alleen met de bedoeling om de ander
te schaden

 Afwezigheid van belang

Je hebt geen belang, maar wil alleen maar schade toedienen aan de
ander

 Kennelijk onredelijke rechtsuitoefening

Serieus onredelijk