SAMENVATTING AKOESTISCH COMFORT
COLLEGE 1
- Akoestiek = hoorbaar, auditief, ready to hear, synoniem: sonic (= infrasone geluidsgebied)
- GELUID: Invloed op gevoelens, kan hoeveelheid vd adrenaline in bloed verhogen
+ akoestisch geheugen = geluiden vh verleden kunnen ons herinnerd worden
!!! geluid is ALTIJD aanwezig, gebruikt als communicatiemiddel
- Herhaling 1e semester over geluid:
o Geluid = de hoorbare verandering van de luchtdruk
⇒ algemeen: iedere verandering vd dichtheid v/e elastisch medium
o Elk trillend object kan deze variaties opwekken (EMISSIE ⇒ VOORTPL. ⇒ IMMISSIE)
o Geluid beweegt zicht voort als longitudinale golf v dichtheidswisselingen i/h medium
o Eigenschappen van geluid
▪ Hoe hoger de frequentie, hoe hoger de toon of toonhoogte
▪ Complex geluid bestaat uit trillingen met meerdere frequenties of tonen
▪ Grondtoon = de laagste frequentie die kan geproduceerd worden
▪ Boventoon = component vh complex geluid waarvan f veelvoud is v grondtn
▪ Klankkleur / timbre w bepaald door verhouding boventonen tot grondtoon
o Golven en geluid
▪ Frequentie f (Hz) = aantal golftoppen per sec, drukt uit hoe vaak iets gebeurt
▪ Amplitude pA = grootte/sterkte vd trilling, waarde van 0 tot maximale uitslag
▪ Golflengte λ (m) = lengte vh herhalingsmotief, afstand tussen 2 opeenvolgen.
punten met dezelfde fase (zoals de toppen v/e sinusvormige golf)
▪ Zuiver toon = bevat slechts één frequentie (is sinusoïdaal)
▪ Ruis = geluid met niet-periodisch verloop (bevat willekeurige variaties)
o Geluidsdruk p(t): normale spraak ongeveer 20 mPa, pijngrens is 20 à 100 Pa
o Geluiden w opgebouwd als som of integraal v zuivere tonen (elk eigen f en amplitud)
o Karakteristieken v geluid
▪ Amplitudemodilaties: variaties vd sterkte van het geluid in de tijd
▪ Spectrale analyse, klankkleur: samenstelling van het geluid
o Geluidssnelheid c (m/s) = snelheid waarmee geluidsgolven zich voortbewegen
▪ Hangt af van dichtheid en de temp T, in lucht bij kamertemp. c = 343 m/s
▪ In vl en vaste stoffe n ligt het hoger + c is onafhankelijk vd frequentie
o Geluidsintiensiteit I (W/m2) formule:
!! verloop vd intensiteit: 3 dB per afstandsverdubbeling bij een lijnbron
6 dB per afstandsverdubbeling bij puntbron
o Geluidniveau formules:
o Bij 2 gelijke geluidsbronnen: stijging van 3 dB, bij 10 gelijke: stijging van 10 dB
,- Geluid in de architectuur
o Geluidsbron (= emissie) is vereist om geluid te produceren
o Lucht/bouwconstructie (= voortplanting) is het medium zodat geluid zich voorplant
o Mens ( = immissie) is de ontvanger vh geluid
- PUNTBRON (I = 1/r2) LIJNBRON (I = 1/r)
o Karakteristieken v/e geluidsbron
⇒ richtingskarakteristiek, vermogen, tijdsverloop en frequentiespectrum
o Verschillende soorten: bv. vliegtuig enkel lage freq. en klappen is breedband geluid
!!! breedband geluid = bevat geluid in alle frequenties
- Horen en spreken
o Moeilijke communicatie/verstaanbaarheid in gesloten ruimte dan open ruimte
⇒ specifieke spraak w gemaskeerd door het geluid, bevat veel meer nagalm
( + heeft te maken met architecturale akoestiek)
o Forum Romanum (was ‘markt’ vh Imperium Romanum / Romeinse rijk)
⇒ werd gebruikt voor gespro ken communicatie, dingen verkondigen,…
o Napoleon: had geen luidspreker in die tijd…
⇒ maakte gebruik v geluidsfreq. en gaf toespraken in akoestisch gesloten ruimtes
- Het spraakorgaan
o Spraak: opgebouwd uit klanken, bevatte lage, midden en hoge tonen
▪ klinkers hebben hoger geluidniveau, bevatten vooral energie bij lage freq.
▪ medeklinkers veel minder, energie bij hoge freq. (spraakverstaanbrheid !!!)
o er is zelfs een onderscheidt tussen mannen en vrouwen !!!
- horen (eigenschappen van het gehoor)
o halve tonen, verdubbeling van frequentie (octaven) en akkoorden
o omnidirectioneel karakter = we horen geluide zonder ze te zien (oren kunne nie toe)
o akoestisch geheugen: emoties kunnen ons gehoor beinvloeden
!! oude mensen horen de hoge freq. niet meer (die sterven af in de cochlea)
o ondanks uniciteit v geluid, oriënteren mensen zich vooral in/via het licht en zicht
o horen is fysiologisch rpoces (gebeurt zonder aandacht), luisteren is cognitief proces
Fletcher-Munson (1933): Curves of equal-loudness level,
Robinson-Dadson (1956): Curves of equal-loudness level (isophones).
- Iedereen verstaat de gids anders door verschil in ruis (achtergrond geluid)
⇒ hoe verder men van de gids afstaat, hoe minder goed hoorbaar
- Geluid van buiten is niet aanwezig (in binnen ruimte)
alle wanden zorgen voor geluidsreflectie
⇒ daardoor is leerkracht overal in de aula goed hoorbaar
!!! te veel harde oppervlaktes zorgen ervoor dat het geluid onverstaanbaar w
, - Akoestiek in de architectuur
o Ruimteakoestiek: kwali vh geluid, lawaaibeheersing in ruimtes, spraakverstaanbrheid
⇒ geluidsabsorptie, volume en vorm
o Bouwakoestiek: luchtgeluidsisolatie, contactgeluidsisolatie en installatielawaai
⇒ geluidsisolatie
o Omgevingsakoestiek:
- Minerale wol = geen goeie geluidsisolatie. poreus materiaal (bv minerale wol) reflecteert
weinig geluid en laat het grotendeels door ⇒ geluiddrukniveau binnen stijgt niet veel
- in een situatie zonder voorwerpen, horen we alleen direct geluid, zonder reflecties
- wand v beton/bakst isoleert geluid, maar harde opp. veroorzake hogere geluiddrukni. in zaal
- massieve wand (beton/bakstn) werkt als isolatie (weinig geluid naar bu)
als poreus materiaal aan de BI geplaatst is, absorbeert geluidsgolven elke keer
dat deze erop reflecteren ⇒ niveau verhogende galm blijft beperkt
(door reflecties op de massieve wand)
- massieve wand (beton/bakstn) werkt als isolatie (weinig geluid naar bu)
als poreus materiaal aan de BU plaatsen, helpt niet om iso te verbeteren
MAAR door reflecties op harde wanden ⇒ ligt galmniveau en dus totaal
geluidniveau binnen hoog
- EEN DUBBELE WND (MASSA-VEER-MASSA-SYSTEEM)
WERKT HET BESTE ALS AKOESTISCHE ISOLATIE!!!!!
- Ruimteakoestiek
o snelheid v licht is hoger dan snelheid v geluid, dwz dat we eerst zien voordat we hore
o we zien direct licht (zon, lamp…), reflecties van licht (kleur)
we horen direct geluid (geluidsbron), reflecties vh geluid (nagalm, klankleur)
- NAGALM = gereflect. geluid in ruimte dat w waargenomen nadat bron is uitgeschakeld
!!! geluidsintensiteit daalt in kwadraat met de afstand, formule ------------->
- VOORBEELDOEFENINGEN ZIE DIA 94-100
- Reflectogram (spiegelbron)
o Lichtbron die voor spiegel staat (niet altijd bruikbaar)
o Afstand vd s piegel tot de bron moet langer zijn
o Bij bv 2 wanden loodrecht op elkaar ⇒ 2 spiegelbr.
+ ontstaan meervoudige reflectie (tussen beide wanden)
o In gesloten ruimte: aantal spiegelbronnen en stralen oneindig
o Formule (eerste deel bekend vr direct geluid, tweede verantwoordelijk vr reflecties)
COLLEGE 1
- Akoestiek = hoorbaar, auditief, ready to hear, synoniem: sonic (= infrasone geluidsgebied)
- GELUID: Invloed op gevoelens, kan hoeveelheid vd adrenaline in bloed verhogen
+ akoestisch geheugen = geluiden vh verleden kunnen ons herinnerd worden
!!! geluid is ALTIJD aanwezig, gebruikt als communicatiemiddel
- Herhaling 1e semester over geluid:
o Geluid = de hoorbare verandering van de luchtdruk
⇒ algemeen: iedere verandering vd dichtheid v/e elastisch medium
o Elk trillend object kan deze variaties opwekken (EMISSIE ⇒ VOORTPL. ⇒ IMMISSIE)
o Geluid beweegt zicht voort als longitudinale golf v dichtheidswisselingen i/h medium
o Eigenschappen van geluid
▪ Hoe hoger de frequentie, hoe hoger de toon of toonhoogte
▪ Complex geluid bestaat uit trillingen met meerdere frequenties of tonen
▪ Grondtoon = de laagste frequentie die kan geproduceerd worden
▪ Boventoon = component vh complex geluid waarvan f veelvoud is v grondtn
▪ Klankkleur / timbre w bepaald door verhouding boventonen tot grondtoon
o Golven en geluid
▪ Frequentie f (Hz) = aantal golftoppen per sec, drukt uit hoe vaak iets gebeurt
▪ Amplitude pA = grootte/sterkte vd trilling, waarde van 0 tot maximale uitslag
▪ Golflengte λ (m) = lengte vh herhalingsmotief, afstand tussen 2 opeenvolgen.
punten met dezelfde fase (zoals de toppen v/e sinusvormige golf)
▪ Zuiver toon = bevat slechts één frequentie (is sinusoïdaal)
▪ Ruis = geluid met niet-periodisch verloop (bevat willekeurige variaties)
o Geluidsdruk p(t): normale spraak ongeveer 20 mPa, pijngrens is 20 à 100 Pa
o Geluiden w opgebouwd als som of integraal v zuivere tonen (elk eigen f en amplitud)
o Karakteristieken v geluid
▪ Amplitudemodilaties: variaties vd sterkte van het geluid in de tijd
▪ Spectrale analyse, klankkleur: samenstelling van het geluid
o Geluidssnelheid c (m/s) = snelheid waarmee geluidsgolven zich voortbewegen
▪ Hangt af van dichtheid en de temp T, in lucht bij kamertemp. c = 343 m/s
▪ In vl en vaste stoffe n ligt het hoger + c is onafhankelijk vd frequentie
o Geluidsintiensiteit I (W/m2) formule:
!! verloop vd intensiteit: 3 dB per afstandsverdubbeling bij een lijnbron
6 dB per afstandsverdubbeling bij puntbron
o Geluidniveau formules:
o Bij 2 gelijke geluidsbronnen: stijging van 3 dB, bij 10 gelijke: stijging van 10 dB
,- Geluid in de architectuur
o Geluidsbron (= emissie) is vereist om geluid te produceren
o Lucht/bouwconstructie (= voortplanting) is het medium zodat geluid zich voorplant
o Mens ( = immissie) is de ontvanger vh geluid
- PUNTBRON (I = 1/r2) LIJNBRON (I = 1/r)
o Karakteristieken v/e geluidsbron
⇒ richtingskarakteristiek, vermogen, tijdsverloop en frequentiespectrum
o Verschillende soorten: bv. vliegtuig enkel lage freq. en klappen is breedband geluid
!!! breedband geluid = bevat geluid in alle frequenties
- Horen en spreken
o Moeilijke communicatie/verstaanbaarheid in gesloten ruimte dan open ruimte
⇒ specifieke spraak w gemaskeerd door het geluid, bevat veel meer nagalm
( + heeft te maken met architecturale akoestiek)
o Forum Romanum (was ‘markt’ vh Imperium Romanum / Romeinse rijk)
⇒ werd gebruikt voor gespro ken communicatie, dingen verkondigen,…
o Napoleon: had geen luidspreker in die tijd…
⇒ maakte gebruik v geluidsfreq. en gaf toespraken in akoestisch gesloten ruimtes
- Het spraakorgaan
o Spraak: opgebouwd uit klanken, bevatte lage, midden en hoge tonen
▪ klinkers hebben hoger geluidniveau, bevatten vooral energie bij lage freq.
▪ medeklinkers veel minder, energie bij hoge freq. (spraakverstaanbrheid !!!)
o er is zelfs een onderscheidt tussen mannen en vrouwen !!!
- horen (eigenschappen van het gehoor)
o halve tonen, verdubbeling van frequentie (octaven) en akkoorden
o omnidirectioneel karakter = we horen geluide zonder ze te zien (oren kunne nie toe)
o akoestisch geheugen: emoties kunnen ons gehoor beinvloeden
!! oude mensen horen de hoge freq. niet meer (die sterven af in de cochlea)
o ondanks uniciteit v geluid, oriënteren mensen zich vooral in/via het licht en zicht
o horen is fysiologisch rpoces (gebeurt zonder aandacht), luisteren is cognitief proces
Fletcher-Munson (1933): Curves of equal-loudness level,
Robinson-Dadson (1956): Curves of equal-loudness level (isophones).
- Iedereen verstaat de gids anders door verschil in ruis (achtergrond geluid)
⇒ hoe verder men van de gids afstaat, hoe minder goed hoorbaar
- Geluid van buiten is niet aanwezig (in binnen ruimte)
alle wanden zorgen voor geluidsreflectie
⇒ daardoor is leerkracht overal in de aula goed hoorbaar
!!! te veel harde oppervlaktes zorgen ervoor dat het geluid onverstaanbaar w
, - Akoestiek in de architectuur
o Ruimteakoestiek: kwali vh geluid, lawaaibeheersing in ruimtes, spraakverstaanbrheid
⇒ geluidsabsorptie, volume en vorm
o Bouwakoestiek: luchtgeluidsisolatie, contactgeluidsisolatie en installatielawaai
⇒ geluidsisolatie
o Omgevingsakoestiek:
- Minerale wol = geen goeie geluidsisolatie. poreus materiaal (bv minerale wol) reflecteert
weinig geluid en laat het grotendeels door ⇒ geluiddrukniveau binnen stijgt niet veel
- in een situatie zonder voorwerpen, horen we alleen direct geluid, zonder reflecties
- wand v beton/bakst isoleert geluid, maar harde opp. veroorzake hogere geluiddrukni. in zaal
- massieve wand (beton/bakstn) werkt als isolatie (weinig geluid naar bu)
als poreus materiaal aan de BI geplaatst is, absorbeert geluidsgolven elke keer
dat deze erop reflecteren ⇒ niveau verhogende galm blijft beperkt
(door reflecties op de massieve wand)
- massieve wand (beton/bakstn) werkt als isolatie (weinig geluid naar bu)
als poreus materiaal aan de BU plaatsen, helpt niet om iso te verbeteren
MAAR door reflecties op harde wanden ⇒ ligt galmniveau en dus totaal
geluidniveau binnen hoog
- EEN DUBBELE WND (MASSA-VEER-MASSA-SYSTEEM)
WERKT HET BESTE ALS AKOESTISCHE ISOLATIE!!!!!
- Ruimteakoestiek
o snelheid v licht is hoger dan snelheid v geluid, dwz dat we eerst zien voordat we hore
o we zien direct licht (zon, lamp…), reflecties van licht (kleur)
we horen direct geluid (geluidsbron), reflecties vh geluid (nagalm, klankleur)
- NAGALM = gereflect. geluid in ruimte dat w waargenomen nadat bron is uitgeschakeld
!!! geluidsintensiteit daalt in kwadraat met de afstand, formule ------------->
- VOORBEELDOEFENINGEN ZIE DIA 94-100
- Reflectogram (spiegelbron)
o Lichtbron die voor spiegel staat (niet altijd bruikbaar)
o Afstand vd s piegel tot de bron moet langer zijn
o Bij bv 2 wanden loodrecht op elkaar ⇒ 2 spiegelbr.
+ ontstaan meervoudige reflectie (tussen beide wanden)
o In gesloten ruimte: aantal spiegelbronnen en stralen oneindig
o Formule (eerste deel bekend vr direct geluid, tweede verantwoordelijk vr reflecties)
