Samenvatting Ortho 2: duidelijke, uitgebreide samenvating

1




Orthopedagogie 2: Samenvatting




Hoofdstuk 1: Het ontstaan van de
jeugdbescherming in België
 Pagina 2 tot 9


Hoofdstuk 2: Het huidige jeugdhulplandschap
 Pagina 10 tot 39


Hoofdstuk 4: Limburgse praktijk
 Pagina 32 tot 39


Hoofdstuk 5: Blik vooruit
 Pagina 40 tot 44

Conflictueus ouderschap
 Pagina 45-49

,2

Hoofdstuk 1: Het ontstaan van de jeugdbescherming in België.

Situatie voor de 20ste eeuw: geen kindbeeld

 Periode voor de 17de eeuw - totale afwezigheid van enig maatschappelijk
bewustzijn tegenover kinderen.

 Tot 13de eeuw: kindermoord
- Systematisch doden van meisjes op het platteland
- Achterlaten van kinderen
- Lokaas voor dieren
- Religieuze offers voor de goden

 Vanaf de 16de eeuw kwam er een kleine verandering in beeld
- Jongens uit de adelijke kringen werden naar school gestuurd om zich
intellectueel te vormen.

 17de eeuw: zeer hoge kindersterfte
- Ziekte, onhygiënische leefomstandigheden

Geen bewustzijn van een aparte jeugdperiode:
- Kinderen onder de leeftijd van 6 à 7 jaren bestonden niet, deden er niet toe
vanwege hoge kindersterfte
- Eens die periode overleefd werd het kind tot de volwassenen gerekend en
nam het deel aan alle aspecten van het leven.
- Van een scheiding wereld van het kind – volwassenenwereld was geen
sprake.

Bv. Ben je 6-7 jaar geworden? Proficiat je bent volwassenen!  geen scheiding
wereld van het kind.

Een begin van een kindbeeld 18de eeuw:
 Verlichting
- Ideeën gericht op waarde van de mens
- Kennis door bewijs van de zintuigen, vrijheid, vooruitgang, broederschap, …

Maar in de 20ste eeuw is ze begonnen af te nemen en in de 21ste eeuw zou ze
weleens helemaal kunnen verdwijnen, tenzij wij ons best willen doen om haar te
behouden.
= Omkanteling: kinderen is toch wel iets apart!  Moeten we iets meedoen!

20ste eeuw: Drie belangrijke wetten komen op stand


1. De Wet op de Kinderbescherming  (1912)
2. De Jeugdbeschermingswet  (1965)
3. De Gecoördineerde Decreten Bijzondere Jeugdbijstand  (1990)

,3



1. De Wet op de Kinderberscherming (1912)

- Onderscheidt tussen kinderstrafrecht en volwassenstrafrecht
- Gerechtelijk luik: beschermen door tussenkomst van een kinderrechter
- Beperkte doelgroep

Minderjarigen < 16j.

- Delinquente jongeren < 16 j. “op het ogenblik van het misdrijf”;
< 16j. ontoerekeningsvatbaar – kunnen geen misdrijf plegen
Wel een MOF – als misdrijf omschreven feit
Niet toerekeningsvatbaar ook bij oordeels des onderscheids – geen straf - wel
maatregelen (bewaring, behoeden en opvoeding)

- Jongeren in pre- delinquente situatie
Risicovolle situaties zoals landloperij, bedelarij, prostitutie…
Vroeg of laat zullen deze jongeren misdrijven gaan plegen

- Jongeren die “door hun ouders” aangemeld worden bij de kinderrechter
wegens wangedrag en daardoor ernstige redenen tot ontevredenheid gaven.

Ouders – Ontzetting uit de ouderlijke macht

- Niet Kinderrechter maar Rechtbank 1ste aanleg
- Voor het eerst signaal van overheid dat ouderlijke macht niet onaantastbaar
is!


Er kwam al vrij vlug kritiek op de Wet van Kinderbescherming!

 De bescherming beperkt zich tot minderjarige delict plegers of jongeren
in pre-delinquente situaties – controle primeert op bescherming
- Andere situaties waarin jongeren bescherming nodig hebben bijv.
verwaarlozing, mishandeling… behoren niet tot de bevoegdheid van de
Kinderrechter;

- Er wordt meer en meer gepleit om de Kinderrechter bevoegd te maken voor
alle minderjarigen in gevaar;

 Tussenkomst rechter wordt in vraag gesteld
- Minister van Justitie Lilar pleit ervoor dat bescherming in eerste plaats
thuishoort “buiten” de rechtbank en hij pleit voor een buitengerechtelijk luik
van kinderbescherming zodat de Kinderrechter pas in tweede instantie
tussenkomt.



= Jarenlange discussie van 1912 – 1965

, 4




2. De wet op de Jeugdbescherming (1965)

- Invoering van een buitengerechtelijk luik van jeugdbescherming
- Introductie van het begrip “Kind in Gevaar”
 Kinderen wiens gezondheid, veiligheid en zedelijkheid in gevaar is.

- Het gerechtelijke luik wordt hervormd
- Jeugdbeschermingscomité JBC
• Preventie
• Individuele hulpverlening
• Vrijwillige basis


Overgang van het buitengerechtelijke luik naar gerechtelijke luik?

- JBC heeft interventierecht
o Vrijwillige hulpverlening wordt geweigerd of is niet voldoende
o JBC kan minderjarige “Kind in Gevaar” rechtstreeks doorverwijzen naar
Jeugdparket

- Kinderrechter wordt Jeugdrechtbank met Jeugdrechter
- Sociale Dienst Jeugdrechtbank (SDJ)
- Binnen het Parket/OM komt er een afdeling Jeugdparket dat beslist
§ MOF wel of niet te vorderen
§ Kind in gevaar wel of niet Jeugdrechtbank in te schakelen