Samenvatting onderzoek en kwaliteit 2 (geslaagd)

Onderzoek en kwaliteit
HOOFDSTUK 1: HANDVATEN VOOR KWALITEITSVOLLE ZORG
Organisaties ontwikkelen handvaten/strategieën om wetschappelijke bewijsvoering in de dagelijkse zorg voor
patiënten te volbrengen.
documenten die verwachtingen of standaarden formuleren om kwaliteit van zorg te garanderen

Doelen: (moet voor gebruiker helder zijn)
Doelen van richtlijnen/protocollen/staand orders/zorgpaden/procedures:
 Verminderen ongewenste variatie in zorg
 Leveren van hogere kwaliteit van zorg
 Mogelijkheid tot kwaliteitscontrole
 Verantwoordelijk zijn/ gesteld worden voor geleverde zorg
 Verlenen van evidence based zorg
 Beperken van kosten
 Introduceren van innovaties

Betekenis:
Doelen van richtlijnen/protocollen/staand orders/ zorgpaden/ procedures:
Literatuur is geen akkoord over gebruik van verschillende termen, toch is er een verschil

Richtlijn: (beschrijft bij een specifiek gezondheidsprobleem/ diagnose het ‘wat, wanneer en waarom’
=clinical guideline
 Verzameling van info door professionals verzameld en kritisch bekeken
 Richtlijn bevat praktische adviezen
->richtlijn berust op resultaten van wetenschappelijk onderzoek + daarop gebaseerde discussie en
aansluitende consensus
 Richtlijn bevat aanbevelingen over kwaliteit van zorg
->wetenschappelijk onderzoek, ervaringen van professionals, ervaringen zorgontvangers
 Richtlijnen zijn meestal op nationaal niveau
 Evidence-based richtlijnen: ontwikkeld volgens stikte methodologie. Er werd op systematische manier
gezocht in literatuur naar wetenschappelijk bewijs over onderwerp. Er bestaat een duidelijk verband tussen
het bewijs en de aanbeveling.
 Grade of recommendation: geeft aan hoe sterk wetenschappelijk bewijs is + afweging voor- en nadelen
 AGREE II instrument: voor het beoordelen van richtlijnen

Protocol:
 Bevatten stap- voor- stap aanbevelingen voor het handelen -> volgorde doen
 Ondersteund zorgverleners bij het uitvoeren van zorginhoudelijke handelingen en legt stap voor stap uit hoe
deze worden uitgevoerd
 Zijn meestal afgeleid/gebaseerd op evidence based richtlijn
 Lokaal/regionaal karakter

Doel/gebruiken:
komen tot een gestructureerde, efficiënte en veilige zorgverlening
 Protocollen zijn slechts een hulpmiddel en mogen plaats van eigen denken en handelen niet innemen. Soms
is het noodzakelijk om af te wijken van protocollen -> kunnen motiveren

Opmaak van protocol:
Moet helder en overzichtelijk de gemaakte afspraken t.a.v. werkwijzen weergeven -> snel kunnen weergeven
Aanbeveling: standaard opmaak van alle protocollen binnen 1 organisatie + weglaten van overbodige irrelevante
info.




1

, Verschil richtlijn/ protocol:
-> beide vormen tussenstap in proces implementatie van wetenschappelijk kennis
richtlijn Protocol

Systematische ontwikkelde aanbevelingen (vaak internationaal) Vaak gebaseerd op richtlijnen

Helpen ZV en ZO bij beslissingen over zorg in specifieke situaties Geven aan hoe te handelen in specifieke situaties

Een overzicht van beschikbare wetenschappelijk onderzoek Meestal specifiek gericht op bepaalde instelling

Een beschrijving van meest gebruikte methoden voor diagnostiek en Vaak door instelling zelf ontwikkeld of aangepast
behandeling

Meestal landelijk ontwikkeld Protocollen mbt hetzelfde onderwerp kunnen verschillen
tussen organisaties

Geen dwingende voorschriften, ondersteuning voor zorgverlening Vrijheid van handelen is beperkt

Wat, wanneer, waarom Wat, wanneer, waarom en hoe


Procedure:
= een vastgelegde manier van verschillende instructies die in een bepaalde volgorde dienen uitgevoerd te worden
 Vpk procedure: schrijft uitvoeringswijze van specifieke vpk techniek
 Eventueel kunnen procedures deel uitmaken van standaardverpleegplan of staand order

Voorbeelden:
 Procedure over verwijderen van maagsonde, bloedafname…

Doel:
 Vpk op dezelfde manier laten handelen -> continuïteit van zorg -> kwaliteitsvolle zorgverlening

Opmaak:
 Duidelijke structuur met afgebakend start- en eindpunt van handeling, actieve zinsconstructie, naam
procedure, omschrijving, waar geldig, (contra) -indicaties, benodigdheden, werkwijze, aandachtpunten,
observatie, frequentie.
Een protocol bevat meerdere procedures, Protocollen zijn meer algemene richtlijnen

Verschil procedure/protocol:
 Beide zijn afspraken om een bepaalde taak te volbrengen of doel te bereiken
Protocol:
 Afspraken waarin volgorde beschreven worden die verondersteld gevolg te worden. Algemener, kan
verschillende procedures overkoepelen bv: wondzorgprotocol
Procedure:
 Afspraken over een te bereiken doel/taak in een bepaalde volgorde. Veel gedetailleerder en aangepast
volgens omstandigheid/ situatie/doelgroep. Bv. procedure voor behandeling schaafwonden

Staand order:
= op akkoord van professionals gebaseerde uitspraak over wat kan in een bepaalde situatie of voor een bepaalde
groep als 'goede zorg' beschouwd kan worden, die als richtinggevend of bindend voor beroepsgroep wordt
beschouwd
 Door arts vooraf vastgesteld behandelingsschema, verwijzend naar standaard verpleegprocedures. Arts
vermeldt voorwaarden waarin vpk handelingen kunnen toepassen. VPK oordeelt voorwaarden aanwezig zijn
 Vorm van medisch voorschrift (wetgeving):
mondeling geformuleerd medisch voorschrift/ geschreven medisch voorschrift/ staand order
 Gestandaardiseerde opdrachten: uniforme behandeling voor alle patiënten
 Goede implementatie + opvolging
 Vb. CIWA ontwenningsschema alcohol




2

, Zorgpaden:
= klinisch paden/ clinical pathway
= procesbeheersingsmethode voor klinische zorg die kan helpen om resultaten op klinische outcome, service,
procesbeheersing, financieel bilan en
teamwerking verbeteren
 Accent ligt op interdisciplinaire samenwerking, evidence- base-medicine, betrokkenheid van ZO, gebruik
klinische indicatoren
 Eigenschappen zorgpad:
o expliciete vermelding doelen en sleutelinterventies gebaseerd op evidentie en verwachtingen PT
o faciliteren communicatie tussen ZV, ZO en familie
o coördineren zorgproces door coördinatie rollen en opeenvolging activiteiten van team, ZO en familie
o documenten, opvolgen en evalueren van afwijkingen en resultaten
o identificeren van verantwoorde middelen
 Streefdoel zorgpad: kwaliteit van zorg -> bevorderen patiëntveiligheid, verhogen patiënten tevredenheid,
optimaliseren middelengebruik
 Interdisciplinair, in praktijk voornamelijk door vpk gebruikt -> coördinerende rol als vpk
 Niet gelijk aan zorgprogramma of zorgtraject

Positieve en negatieve aspecten:
Positieve aspecten Kritieken

Meer inzichtelijke info over goede zorg Misbruik door overheid en zorgverzekeraars

Bijdrage aan doelmatige zorg Dalende kwaliteit zorg door beperking zorg/ behandelingsopties

Biedt meer info aan ZO over wat ze mogen verwacht Beperkte lokale relevantie

Meer kans dat ZO een juiste behandeling krijgt Onzekerheid over kosteneffectiviteit


HOOFDSTUK 2: DATA-ANALYSE IN KWANTITATIEF ONDERZOEK
Voorbereiding data-analyse
Date-matrix
 Alle antwoorden enquête omzetten in cijfers in een tabel
 Via SPSS/excell
 Datacleaning, missing values
Meetniveau variabelen
 Doel: hulpmiddel tot de juiste analyse over te gaan om beschrijvende en verklarende onderzoeksvragen te
beantwoorden
 Variabelen: kenmerken van respondenten, kunnen verschillende waarden aannemen
 Het meetniveau: geeft aan welke betekenis gehecht kan worden aan de getallen die aan de waarneming zijn
toegekend
 Nominaal, ordinaal, interval, ratio (=NOIR)

Nominaal meetniveau
 Waarden onderscheiden zich enkel in naam zonder betekenis
 Geen rangorde en niet rekenen
 Ja of nee antwoorden
 Enige relatie tussen waarden: gelijk of verschillend
 Soms wordt aan elke categorie een cijfer toegekend
 Is uitsluitend een code/ geen absolute betekenis
Vb:
 Geslacht en haarkleur

DICHTOME variabelen= bijzondere soort nominale variabelen (er zijn slechts 2 categorieën aanwezig)
Vb. wel of niet roken, geslacht




3