Samenvatting inleiding tot het internationaal recht; Deel 1 en Deel 2

Deel I: Inleiding: algemene kenmerken van het
internationaal recht
Hoofdstuk 1: Wat is internationaal recht?
DEFINITIE
Er is geen algemeen aanvaarde definitie
Verleden: het recht dat de betrekkingen tussen volkeren regelt. (volkenrecht, vandaag
‘volk’ een bescheiden rol)
Centrale actor = de ‘staat’

Definiëren als: de tak die de betrekking tussen staten regelt.
Toegenomen rol v andere actoren i.h.b.: Io’s, NGOs en particulieren.

Inhoudelijk beter beschreven als: de rechtstak die de internationale betrekkingen regelt.

Internationaal recht en nationaal recht:
Enerzijds: immers normen omvat die de betrekkingen tussen de staat en haar
rechtsonderhorigen regelen, en tussen de rechtsonderhorigen onderling.

Anderzijds: bepaalde deelgebieden vh internationaal recht essentieel een harmonisering vh
nationaal recht beogen en/of de invoering van een bepaalde gemeenschapelijke
minimumbescherming, -standaard.  internationale mensenrechtenstandaarden & tal
Europese regels


Internationaal publiekrecht en internationaal privaatrecht:
Internationaal recht = synoniem  internationaal publiekrecht

Internationaal recht: relevant voor het gedrag van individuen waarbij een
grensoverschrijdend element bestaat
(bvb. Een Belg heeft een verkeersongeval in Spanje; een Franse man huwt een
Italiaanse vrouw in Griekenland,…)
Essentie: regels van nationaal recht
 bepalen welk nationaal recht van toepassing, welke rechtbank bevoegd,…

Internationaal privaatrecht: IPR  toenemende harmonisering = staten gaan via
verdragen gemeenschappelijke IPR-regels vastleggen.

Implicatie = onderscheid tss internationaal recht en IPR minder afgelijnd

Raison d’être:
Vandaag nood aan internationaalrechtelijke regelgeving sterk toegenomen  voortdurende
interactie tussen staten wereldwijd & toegenomen interdependentie = kenmerkend
voor onze geglobaliseerde wereld

,Ontwikkeling internationaal recht = politiek project
- Instrument om bruggen te bouwen tussen verschillende culturen & regio’s
- Streven  voorspoediger & rechtvaardigere wereld, die berust op gedeelde n&w
- Adequate bescherming voor ‘global public goods’ ih belang vd international
gemeenschap



Ontwikkeling:
Tijdens 20e eeuw exponentieel ontwikkeld
Iedere vorm internationale interactie  beheerst door het internationaal recht
(bvb. Internationale handel, telecommunicatie, scheepvaart, interstatelijke gewapende
conflicten, opvang v vluchtelingen,…)
Tal van deelgebieden
(bvb. Internationaal strafrecht, minimale arbeidsomstandigheden, wapenhandel,)
Sommige deelgebieden (zoals internationaal zeerecht, recht inzake het gebruik v geweld,…)
berusten op eeuwenlange traditie
Andere takken (internationale mensenrechten, internationaal milieurecht of het ruimterecht)
zijn van een veel recentere datum

Blijft in beweging  geregeld nieuwe verdragen
Minder zichtbare ontwikkeling vh internationaal gewoonterecht

Ontwikkeld in verschillende snelheden:
Multilaterale verdragen: verdrag met verschillende partijen
Aantal effectief door zowat alle leden ondertekend, anderen behalen niet het vereiste
minimumaantal

Regionale verdragen en beslissingen v regionale organisaties  dit ‘regionaal’ recht vormt:
Integraal onderdeel vh ruimere ‘internationale’ recht.

Bilaterale verdragen: verdragen tussen 2 partijen
Blijven primordiaal
(bvb. Bilaterale investeringsverdragen, uitleveringsakkoorden, ‘air services
agreements’)

Internationaal recht is
- heterogeen en ondoorzichtig
- groeit op een organische wijze (zonder duidelijk begin- of eindpunt)

internationaal recht omvat het geheel aan normen die men terugvindt in de eigen formele
bronnen vh internationaal recht, ihb id verdragen en het internationaal gewoonterecht.

2 onderverdelingen uit de rechtsleer:
- recht van co-existentie
de bevoegdheidsafbakening vd respectievelijke rechtssubjecten en hun
vreedzame ‘samenbestaan’ tot doel

, samenleven van landen in een kader
(bvb. Regels inzake staatsaansprakelijkheid, vreedzame
geschillenbeslechtiging, gebruik v geweld, …)

- recht van coöperatie
meer actieve en intense interactie om bepaalde gemeenschappelijke doelstellingen te
bereiken.
problemen die je niet alleen kan gaan aanpakken
(bvb. Diverse handels- of milieuverdragen)




primaire en secundaire rechtsregels:
primaire rechtsregels: inhoudelijke rechtsregels
(bvb. Het materiële recht)

secundaire rechtsregels: de regels die bepalen op welke wijze primaire regels tot stand
komen, geïnterpreteerd worden, afgedwongen,…

onderscheid = didactisch nut
id praktijk  verdrageren veelal een combinatie van beide.


Hoofdstuk 2: internationaal recht als een horizontaal en
onvolmaakt systeem
De instemming van staten = cruciaal
Intern’al recht berust op  consensualisme
Oospronkelijk gecreëerd door staten die elkaar soevereine gelijken zijn. (uitgangspunt)

Verticale structuur = hiërarchische structuur
Regels van hogerhand worden opgelegd en afgedwongen

Horizontale structuur = staten maken onderling afspraken

Internationale rechtsorde kent geen:
- centrale wetgever
- centrale recht
- centrale afdwinging

Geen centrale wetgever:
Internationaal recht:
- Staten kiezen zelf welke internationaalrechtelijke verplichtingen zij opnemen.
- Tot stand koming nieuw verdrag?  zelf kiezen om gebonden te zijn
- Tot standkoming nieuwe gewoonterechtelijke regels  desgewenst opstellen als
‘persistent objectors’ om ad bindende kracht te ontkomen.