alle open vragen histologie en cystologie examen

1. Morfologische kenmerken van het golgi-apparaat

 Centrale gedeelte : groep op elkaar gelegen afgeplatte cisternen, aan de uiteinden iets verbreed
 Kan beschouwd worden als “doorgangshuis”
 Duidelijk polaire organisatie :
 Convexe zijde = cis-zijde of onrijpe zijde
 Concave zijde = trans-zijde of rijpe zijde


2. Functies van het golgi-apparaat
 Modificatie van macromoleculen door toevoeging van suikers om aldus oligosacchariden te
maken
 Proteolyse van peptiden in een actieve vorm
 Functie bij het sorteren van producten voor verschillende bestemmingen:
 Hydrolytische enzymen voor lysosomen
 Membraaneiwitten voor celmembraan
 Secretiemateriaal voor extracellulair milieu
 Specifieke eiwitten voor organellen


3. Morfologische kenmerken van het mitochondrion

Dubbele membraan met intermembranaire ruimte
 Buitenmembraan omgeeft ganse mitochondrion
 Binnenmembraan is sterk geplooid: vorming van cristae mitochondriales
 Intermembranaire ruimte
 Matrix (veel enzymen, + kunnen kristallen neerslaan, + DNA)
Mitochondriën bevatten eigen circulair DNA en ribosomen (en ook enzymen om proteïnen te
synthetiseren)

Buitenmembraan
 Bevat vele transporteiwitten
 Permeabel voor niet al te grote moleculen, inclusief kleine eiwitten: samenstelling
intermembraanruimte afspiegeling van omliggend cytoplasma
 Bevat enzymen die conversie van bepaalde substraten bewerkstelligen
 Bevat enzymen voor vetsynthese / vetzuurmetabolisme

Binnenmembraan
 Sterk geplooid naar inwendige van mitochondrion
 = vergroting van opp. van M tov mitochondriale inhoud of matrix
 Cristae mitochondriales bladvormig of buisvormig
 Bestaat voor ¾ uit eiwitten (ademhalingsenzymen, ook transporteiwitten)
 Minder permeabel dan buitenmembraan
 Hoe hoger de metabole activiteit van een cel, hoe meer uitgesproken de plooiing van de
binnenmembraan is

Matrix
 Bevat enzymen van vetzuuroxidatie en van deel van citroenzuurcyclus
 Ronde matrixkorrels = neerslagen van calcium- en magnesiumzouten
 Hier gebeurt oxidatie van lipiden, oxidatie van pyruvaat en de citroenzuur-/Krebscyclus

,4. Functies van het mitochondrion

 Mitochondriale activiteit produceert ongeveer 95% van de energie die nodig is voor het in
stand houden van een cel
 Vormen ATP door de afbraak van organische moleculen in reactieketen waarbij O 2 verbruikt
wordt en CO2 aangemaakt wordt
 Metabolisme = katabolisme + anabolisme




5. Morfologische kenmerken van het lysosoom

Grootte varieert van 0,1-0,5µm
Omgeven door een dubbelmembraan
Min of meer rond, elektronendicht
Bevatten hydrolytische enzymen (niet actief (anders zichzelf eten), pas geactiveerd door pH) (=
hydrolasen, protonen erin gepompt)
Vormen het intracelullaire verteringsapparaat
Worden gevormd door afsplitsing van gecoate vesikels aan het trans-Golgi-complex, waarna er fusie
plaats vindt met endosomen en andere lysosomen

Primaire lysosomen :
 Bevat lytische enzymen
 Nog niet betrokken bij verteringsactiviteit
Secundaire lysosomen :
 Plaats waar vertering plaatsgrijpt




6. Functies van het lysosoom

Afbraak van vreemd materiaal door lysosomale enzymen (rol bij voeding en afweer)
Afbraak van celcomponenten of celstructuren die beschadigd zijn = autofagie




7. Morfologische kenmerken van het peroxisoom

Bolvormig membraan-gebonden organel
 Enkelvoudige membraan!
0,2-0,8 um diameter
Membranen gevormd door vrije ribosomen
Bevatten 50-tal verschillende enzymen

Catalase
 Belangrijkste enzyme
 Waterstofperoxide -> water
 Oxideren van organische stoffen (urinezuur, aminozuren en vetzuren)
 Beta-oxidatie van lange vetzuurketens

, 8. Functies van het peroxisoom

Spelen een rol in de biosynthese van vetten
 Cholesterol
 Galzuren
Synthese van plasmalogen
 Fosfolipiden
 Membraanonderdelen in hart en hersenen
 Myeline!

Pathologie
 Syndroom van Zellweger
 Defect in de assemblage van peroxisomen
 Lege peroxisomen
 Snel lethaal


9. Morfologische kenmerken van het endoplasmatisch reticulum

 In alle eukaryotische cellen
 Bestaat uit afgeplatte membranen die onderling kunnen samenhangen
 Ruimte tussen membranen = cisternen


10. Functies van het endoplasmatisch reticulum

 Belangrijke rol in de biosynthese: transmembraanproteïnen en lipiden van ER, Golgi-
complex, plasmamembraan en lysosomen worden gesynthetiseerd in associatie met ER-
membraan
 Belangrijke bijdrage in aanmaak van mitochondriale en peroxisomale membranen
 Startpunt van synthese van gesecreteerde proteïnen
 Plaats waar extracellulaire matrix in beginsel wordt aangemaakt


11. Morfologische kenmerken van een neuron

 Neuron = functionele eenheid van het zenuwstelsel, hoog gespecialiseerde exciteerbare cel
 Neuronen zijn in volwassen toestand niet meer delende cellen
 Neuronen met hun uitlopers kunnen sterk variëren in vorm en grootte (4 – 150 µm)
 Neuronen bestaan uit 3 grote componenten :
 Cellichaam of perikaryon
 Dendrieten
 Axon

Perikaryon
 Het perikaryon bevat :
 Een grote blazige kern met fijn verdeeld chromatine en een opvallende nucleolus
(hoge eiwitsynthese-activiteit)
 Sterk ontwikkeld ruw ER, met ophopingen van vrije polyribosomen
 Golgi-complex in gebied rond de kern
 Mitochondriën (maar zijn talrijker in de dendrieten)
 Melanine-pigmentkorrels
 Het is het stofwisselingscentrum van het neuron

Dendrieten