HOOFDSTUK 16: ENDOCRIENE SYSTEEM
16.1 ENDOCRIENE KLIEREN
Organen van het endocriene systeem zijn verantwoordelijk voor de productie van chemische
signalen, hormonen, die betrokken zijn bij de regulering van andere organen in het lichaam
- Endocriene systeem werkt nauw samen met zenuwsysteem om homeostase te behouden.
Er is een verschil in de werking van een endocriene klier en een exocriene klier
- Exocriene klieren hebben kanalen en scheiden hun producten af in deze kanalen
o De producten worden gedragen naar het interieur van andere organen of uit het
lichaam
o De accessoire klieren van het verteringssysteem zijn goede voorbeelden van
exocriene klieren
- Endocriene klieren scheiden hun producten af in de bloedstroom, wat het brengt doorheen
het lichaam
o Enkel bepaalde cellen, targetcellen, kunnen reageren op een specifiek hormoon.
Een targetcel voor een specifiek hormoon heeft een receptorproteïne voor dat
hormoon
, o Het hormoon en de receptorproteïne binden samen als een sleutel dat past op een
slot. De targetcel reageert dan op het hormoon
Vergelijking van het endocriene en het zenuwsysteem
Het zenuwsysteem en het endocriene systeem gebruiken beide chemische signalen wanneer ze
reageren op veranderingen die homeostase kunnen beïnvloeden
Ze hebben verschillende manieren op signalen te leveren
- Zenuwsysteem os samengesteld uit neuronen: hierbij detecteren sensorische receptoren
veranderingen in de interne en externe omgevingen.
o Het centrale zenuwstelsel integreert dan de informatie en reageert door spieren en
klieren te stimuleren
o Communicatie hangt van zenuwsignalen af, uitgevoerd in de axonen, en
neurotransmitters, die synapsen doorsteken
o Axonconductie komt snel voor, en ook de diffusie van een neurotransmitter over de
korte afstand van een synaps.
o Het zenuwsysteem is georganiseerd om snel te reageren op stimuli. Dit is handig
als de stimulus een externe gebeurtenis is dat de veiligheid bedreigt
- Endocriene systeem functioneert verschillend: grotendeels samengesteld uit klieren
o De klieren scheiden hormonen af, die gedragen worden door de bloedstroom naar
targetcellen doorheen het lichaam
o Het duurt even om hormonen te leveren en het neemt tijd voor cellen om te
reageren
o Effect geïnitieerd door het endocriene systeem is georganiseerd voor een trage,
maar verlengde reactie
Beide systemen maken gebruik van negatieve feedbackmechanismen
- Als de bloeddruk daalt, signaleren sensorische receptoren een controlecentrum in de
hersenen
o Dit centrum zendt zenuwsignalen uit naar de arteriële wanden zodat deze vernauwt
en bloeddruk terug stijgt
o De sensorische receptoren zijn nu niet meer gestimuleerd en het
feedbackmechanisme is geïnactiveerd
- Een stijging in bloedsuikerlevel zorgt ervoor dat de pancreas insuline vrijmaakt.
o Dit promoot de suikeropname door de lever, de spieren en andere cellen van het
lichaam
o Wanneer bloedsuikerlevel daalt, scheidt de pancreas geen insuline meer af
, Hormonen zijn chemische signalen
Hormonen zijn een middel voor communicatie tussen cellen, lichaamsdelen en zelfs individuen
- Ze beïnvloeden het metabolisme van
cellen die receptoren hebben om ze te
ontvangen
- Belang van de receptoren kan
aangetoond worden door het bestuderen
van ‘androgeen insensitiviteitssyndroom’
o Individuen met dit syndroom
hebben X en
Ygeslachtschromosomen
o Omdat ze een Y-chromosoom
bezitten, produceren ze
testosteron, ook al blijven de
testes gewoonlijk in de buikholte.
o Maar lichaamscellen
ontbreken receptoren voor
testosteron en reageren dus niet
op dit hormoon. Individuen zien
er dus vrouwelijk uit, maar zijn genetisch gezien mannen
- Bijna alle hormonen gaan in de bloedstroom van de klier die ze produceert naar de
targetcellen.
- Ook secreties door de neurosecretorische cellen in de hypothalamus van de hersenen zijn
hormonen. Ze reizen in het haarvatnetwerk dat loopt tussen de hypothalamus en de hypofyse
- Niet alle hormonen werken tussen lichaamsdelen: Lokale hormonen
16.1 ENDOCRIENE KLIEREN
Organen van het endocriene systeem zijn verantwoordelijk voor de productie van chemische
signalen, hormonen, die betrokken zijn bij de regulering van andere organen in het lichaam
- Endocriene systeem werkt nauw samen met zenuwsysteem om homeostase te behouden.
Er is een verschil in de werking van een endocriene klier en een exocriene klier
- Exocriene klieren hebben kanalen en scheiden hun producten af in deze kanalen
o De producten worden gedragen naar het interieur van andere organen of uit het
lichaam
o De accessoire klieren van het verteringssysteem zijn goede voorbeelden van
exocriene klieren
- Endocriene klieren scheiden hun producten af in de bloedstroom, wat het brengt doorheen
het lichaam
o Enkel bepaalde cellen, targetcellen, kunnen reageren op een specifiek hormoon.
Een targetcel voor een specifiek hormoon heeft een receptorproteïne voor dat
hormoon
, o Het hormoon en de receptorproteïne binden samen als een sleutel dat past op een
slot. De targetcel reageert dan op het hormoon
Vergelijking van het endocriene en het zenuwsysteem
Het zenuwsysteem en het endocriene systeem gebruiken beide chemische signalen wanneer ze
reageren op veranderingen die homeostase kunnen beïnvloeden
Ze hebben verschillende manieren op signalen te leveren
- Zenuwsysteem os samengesteld uit neuronen: hierbij detecteren sensorische receptoren
veranderingen in de interne en externe omgevingen.
o Het centrale zenuwstelsel integreert dan de informatie en reageert door spieren en
klieren te stimuleren
o Communicatie hangt van zenuwsignalen af, uitgevoerd in de axonen, en
neurotransmitters, die synapsen doorsteken
o Axonconductie komt snel voor, en ook de diffusie van een neurotransmitter over de
korte afstand van een synaps.
o Het zenuwsysteem is georganiseerd om snel te reageren op stimuli. Dit is handig
als de stimulus een externe gebeurtenis is dat de veiligheid bedreigt
- Endocriene systeem functioneert verschillend: grotendeels samengesteld uit klieren
o De klieren scheiden hormonen af, die gedragen worden door de bloedstroom naar
targetcellen doorheen het lichaam
o Het duurt even om hormonen te leveren en het neemt tijd voor cellen om te
reageren
o Effect geïnitieerd door het endocriene systeem is georganiseerd voor een trage,
maar verlengde reactie
Beide systemen maken gebruik van negatieve feedbackmechanismen
- Als de bloeddruk daalt, signaleren sensorische receptoren een controlecentrum in de
hersenen
o Dit centrum zendt zenuwsignalen uit naar de arteriële wanden zodat deze vernauwt
en bloeddruk terug stijgt
o De sensorische receptoren zijn nu niet meer gestimuleerd en het
feedbackmechanisme is geïnactiveerd
- Een stijging in bloedsuikerlevel zorgt ervoor dat de pancreas insuline vrijmaakt.
o Dit promoot de suikeropname door de lever, de spieren en andere cellen van het
lichaam
o Wanneer bloedsuikerlevel daalt, scheidt de pancreas geen insuline meer af
, Hormonen zijn chemische signalen
Hormonen zijn een middel voor communicatie tussen cellen, lichaamsdelen en zelfs individuen
- Ze beïnvloeden het metabolisme van
cellen die receptoren hebben om ze te
ontvangen
- Belang van de receptoren kan
aangetoond worden door het bestuderen
van ‘androgeen insensitiviteitssyndroom’
o Individuen met dit syndroom
hebben X en
Ygeslachtschromosomen
o Omdat ze een Y-chromosoom
bezitten, produceren ze
testosteron, ook al blijven de
testes gewoonlijk in de buikholte.
o Maar lichaamscellen
ontbreken receptoren voor
testosteron en reageren dus niet
op dit hormoon. Individuen zien
er dus vrouwelijk uit, maar zijn genetisch gezien mannen
- Bijna alle hormonen gaan in de bloedstroom van de klier die ze produceert naar de
targetcellen.
- Ook secreties door de neurosecretorische cellen in de hypothalamus van de hersenen zijn
hormonen. Ze reizen in het haarvatnetwerk dat loopt tussen de hypothalamus en de hypofyse
- Niet alle hormonen werken tussen lichaamsdelen: Lokale hormonen
