Samenvatting SOCIALE INSTITUTIES: HOOFDSTUK 5

HOOFDSTUK 5: ONDERWIJS EN LEREN

5.1 ONDERWIJS IN VLAANDEREN


BEVOEGDHEIDSVERDELING
o Vlaamse gemeenschap bevoegd voor onderwijs & vorming (minister: Ben Weyts)
▪ sinds 1970
▪ restbevoegdheden federale regering:
• Bepalen begin en einde leerplicht
• Minimale voorwaarden uitreiking diploma’s
• Pensioenbeleid onderwijzend personeel




Onderwijsbeleid: algemene principes: Belgische grondwet (1831):

-> resterende federale bevoegdheden
- Recht op onderwijs (leerrecht)
- Vrijheid van onderwijs
- Vrijheid van schoolkeuze voor de ouders
- Kosteloosheid van het leerplichtonderwijs


SCHOOLPLICHT VS LEERPLICHT
Recht op onderwijs voor elk kind: leerplicht vanuit leerrecht
➢ 1914: 8 jaar onderwijs (6-14 jaar)
➢ 1983: 12 jaar onderwijs (6-18 jaar)
➢ 2020: vanaf 5 jaar -> 1 september van het jaar waarin je 5 jaar wordt
➢ Wijziging: deelname aan kleuteronderwijs creëert meer gelijke onderwijskansen &
slaagkansen -> zet hiermee in op vermindering kansarmoede.
Voltijds of deeltijds:
➢ Voltijdse leerplicht tot 15 jaar én tweede jaar secundair onderwijs (SO) gevolgd (geslaagd of
niet) of tot 16 jaar
➢ Nadien deeltijdse leerplicht kan: leren en werken/ OF verder voltijds onderwijs

DEELTIJDS LEREN:
Vanaf 15 of 16 jaar: mogelijkheid tot kiezen van deeltijds leren en deeltijds werken

, Systeem 1: Deeltijds beroepssecundair onderwijs = DBSO

• Georganiseerd in Centrum Deeltijds Onderwijs (CDO) -> meestal deel van voltijdse secundaire school
– Component leren (15 u les per week)
– Component werkplekleren (min. 13u per week):
➢ Mogelijkheid: Arbeidsdeelname: willen en kunnen werken + arbeidsattitudes: ok
➢ Mogelijkheid: aanloopfase: willen werken MAAR arbeidsattitudes / vaardigheden:
nog niet ok.

SOMS NOODZAAK aan NAFT: Naadloos Flexibel Traject
- Jongere nog niet arbeidsrijp EN/OF arbeidsbereid
- Voor jongeren die tijdelijk intensieve begeleiding nodig hebben
o Positief en maatgericht
o Doel: opnieuw aansluiting vinden bij schools traject
- Preventief: tegengaan schooluitval of vroegtijdig schoolverlaten zonder diploma secundair onderwijs -
> in het kader van gelijke kansen

VERVANGT component LEREN (Georganiseerd door scholen OF schoolexterne organisaties Jeugdhulp, bv.
Arktos vzw of Aura)

Systeem 2: Leertijd

- Georganiseerd door Syntra
o Beroep wordt aangeleerd in de dagdagelijkse praktijk (KMO of zelfstandige)
o Met leerovereenkomst en leervergoeding
o 1 dag les, 4 dagen werken
o Na opleiding: mogelijkheid tot vestigen als zelfstandige

Systeem 3: Duaal leren

- Georganiseerd door secundaire school, Syntra of CDO
o Combinatie met leren en werken bij een werkgever
o Aantal uren les verschilt per opleiding


KOSTELOOSHEID ONDERWIJS
Kosteloosheid (BaO), kostenbeheersing (SO), studiekosten
➢ Basisonderwijs (BaO):
➢ Scherpe Maximumfactuur: voor didactisch materiaal en activiteiten
➢ Maximumfactuur voor meerdaagse uitstappen
➢ Secundair onderwijs (SO): kostenbeheersing
➢ Studietoelagen: voor BaO, SO, HO -> afhankelijk van gezinsinkomen
➢ Schooltoelage in Groeipakket -> afh. van gezinsinkomen, automatisch
➢ Geen inschrijvingsgeld zolang leerplicht geldt


VRIJHEID VAN ONDERWIJS EN KEUZEVRIJHEID
Grondwettelijk Recht van de burger: Het recht onderwijs te organiseren: iedereen mag een school oprichten
Recht van de school/ inrichtende macht: Vrij in keuze van onderwijsmethoden
Grondwettelijk recht van de ouders/ of studenten: Keuzevrijheid van de ouders/ studenten mbt school