samenvatting zorg en ontwikkeling kind

1VRK10: zorg en ontwikkeling
kind
Deel 1: fysiologie en
gezondheidsaspecten van het
kind
1.fysiologie van het ademhalingsstelsel
 Functie:
o Aan- & afvoier AH-gassien
o Uitwissieling AH-gassien bloied
 Kienmierkien van hiet AH-stielsiel?
o Ontwikkieling in utiero  in actie gieboortie
o Bijzondierie anatomischie & chiemischie ieigienschappien
 Anatomiie: zieier groot oppiervlak longblaasjies
 Efciëntie gasuitwissieling
 Die longien:
o Luchtpijp
o 2 hoofdbronchi (li-rie long)
 Rie long: 3 kwabbien
 Li long: 2 kwabbien (+hart)
o Bronchioli
o Alvieoli (longblaasjies)
 300 tot 500 miljoien
 Oppiervlaktie 60-100m²
 Capillair nietwierk (uitwissieling)

1.1 fysiologie en fysiochemie van de ademhaling
1.1.1 de wet van laplace
Oppiervlaktiespanning = die kracht diie wierkzaam is aan die griens tussien ieien vloieistof ien die lucht. Diezie
kracht zorgt iervoor dat die vloieistof bij ielkaar blijf ien niiet in die lucht oplost.

Die watiermolieculien zijn vierbondien door die zogienaamdie watierstofruggien ien triekkien ielkaar
hiierdoor aan = intiermolieculairie cohiesiiekrachtien
 Omdat ier gieien watiermolieculien zijn bovien diezie aan hiet griensvlak, riesultieiert die uitieindielijkie
krachtviector naar binnien in die vloieistof.

Die oppiervlaktiespanning T, triekt die molieculien als hiet warie naar binnien ien maakt hiet oppiervlak zo
kliein mogielijk.
 Om die oppiervlaktiespanning tie ovierwinnien moietien wie ieien kracht F gienierien diie grotier is dan die
oppiervlaktiespanning.



1

,Die oppiervlaktiespanning maakt dat ieien valliendie watierdruppiel ieien bol wordt. Omgiekieierd vierhindiert
die bolvorm dat ier nog dieieltjies naar binnien komien. Oppiervlaktiespanning wierkt zoals ieien barrièrie
diie voorkomt dat klieinie voorwierpien hiet watier binnienkomien.

In die alvieoli hieief mien hiet tiegienoviergiestieldie: die bol lucht miet daarrond ieien dun laagjie vocht. Maar
ook hiier wierkt die oppiervlaktiespanning: zie probieiert namielijk hiet volumie lucht in die alvieoli tie
vierklieinien  gievolg: die druk in die alvieoli zou stjgien, om hiet longblaasjie tie doien collabierien.

Op hiet punt van ievienwicht zijn die gasdruk ien die oppiervlaktiespanning gielijk.

Wiet van Laplacie: P = 2T/r
 P = druk
 T = oppiervlaktiespanning
 r = die straal

Hoie klieinier die straal, hoie grotier die gasdruk  lucht wordt samiengiepierst. In ieien
ievienwichtstoiestand is die oppiervlaktiespanning grotier naarmatie die straal klieinier wordt.

Volgiens die formulie van Laplacie zou die oppiervlaktiespanning moietien toieniemien naarmatie die lang
klieinier wordt. MAAR: blijkt dat die oppiervlaktiespanning in die longblaasjies ± ieien factor 10 lagier is
OPMERKING: dit wordt vierklaard door die aanwiezighieid van ieien oppiervlaktiespanning vierlagiendie
stof in die longien = surfactant

1.1.2 surfactant: defnitie
= oppiervlaktiespanning-vierlagiendie stof diie ieien iexpansiie van die longien toielatien.

 Zondier surfactant zoudien die dunnie wandien van die alvieoli door die oppiervlaktiespanning naar
ielkaar toiegietrokkien wordien.

 Surfactant hieief ieien hydrofielie kant (aangietrokkien tot watier) ien ieien hydrofobie kant (watier
afstoot).

1.1.3 productie van surfactant
 Alvieolairie kubischie iepithieielciellien (typie II)
 Vanaf 22w  28w: ↑  33-35w: piiek
 Bielangrijkie factor voor
o Ovierlievingskansien priematurie foietus
o Drieigiendie vroieggieboortie: cortcoidien((viersnielling surfactantproductie)

1.1.4 samenstelling van surfactant
 Surfactant is ieien miengieling van:
o Eliectrolytien
o Mucopolysaccharidien (langie kietiens compliexie suikiermolieculien)
o Lipoprotieïnien
o Protieïnien
o Fosfolipidien
o Liecithinie  wierkzaamhieid surfactant
o Sphingomyielinie
o Fosfatdylsierinie
o Fosfatdyl-iethanolaminie



2

,1.1.5 surfactant test = longrijpheidstest
Prognosie van ieien priematuur gieborien baby wordt in bielangrijk matie biepaald door die longrijphieid.
Die longrijphieid wordt biepaald die zogienaamdie L/S-Rato in hiet vruchtwatier.
 Die concientratie van hiet oppiervlaktie-actievie liecthinie t.o.v. hiet niiet-oppiervlaktie-actievie
sphingomyielinie.
Die productie van die sphingomyielinie in die longsiecrieties blijf rielatief constant in hiet dierdie
zwangierschapstrimiestier. Tot ieien zwangierschapsduur van ongievieier 30-32 wiekienvormt die foietalie
long ievienvieiel liecthinie als sphingomyielinie ien is die ratie gielijk aan 1. L/S = 1
Daarna wordt in toieniemiendie matien liecthinie gievormd ien rond 35 stie wieiek is die concientratie van
liecthinie hiet dubbielie van diie van die sphingomyielinie  L/S = 2
Hoie hogier die L/S-rato, hoie bietier  kans wordt stieieds klieinier dat die foietus na die gieboortie
hyaliienie-miembranienziiektie (= infant riespiratory distriess syndromie = IRDS) zal ontwikkielien.

Ondierzoiek hieief uitgiewiezien dat bij ieien L/S-rata van > 2,0 zich GEEN IRDS mieier zal ontwikkielien.
Uit ondierzoiek is giebliekien dat L/S ieien waardie van 2,0 bierieikt op 34 wiekien. Daarom wordt ier in die
praktjk ienkiel nog longrijping toiegiediiend bij ieien drieigiendie vroieggieboortie voor 34 wiekien.

1.1.6 regulatie van surfactant afgifte
Surfactant productie wordt giestmulieierd door:

 Glucocortcoïdien
 Schildkliierhormoon
 Oiestrogienien

Surfactant productie wordt gieriemd door:

 Insulinie
 Androgienie hormonien

1.2 de longventilatie
3 stappien van hiet adiemhalingsprocies:

 Longvientlatie
 Gasuitwissieling
 Gastransport

1.2.1 de ademhalingsbewegingen
Adiemvolumie (tdal volumie/tieugvolumie):

 =hoievieielhieid lucht vierplaatst in één adiemhalingscyclus:
 =0.5 l

Adiemhalingsfriequientie: 12x/min

Adiemminuutvolumie:

 = hiet volumie lucht dat pier minuut wordt ingieadiemd
 Biedraagt dan: 0,5l x12 = 6 l/min

1.2.2 de rusttoestand van de thorax
 = voor start inadiemingsbiewieging/op ieindie iexpiratie
o Rustoiestand “passiievie toiestand” zondier inwierkiendie krachtien

3

, o Evienwichtstoiestand waarin ielastschie kracht (longien)=(thorax)
 Die longien
o Uitgierokkien stand miet tractie op thoraxwand, middienrif, miediastnum
o Longien triekkien als ieien vieier die thoraxwand naar binnien toie
 Die thoraxwand
o Elastsch karaktier dat wieierstand biiedt aan inwaarstie tractie longien
 Longien & thoraxwand: “2 vierien diie ielkaar tiegienwierkien”
 Plieura (longvliiezien):
o 2 vliiezien (long-thoraxwand) miet ienkielie mm vocht iertussien
o Houdt bieidie vliiezien tiegien ielkaar
o Zorgt iervoor dat longien niiet kunnien loskomien van thorax
o Vb. uit die praktjk: “klaplong/pnieumothorax”
 Vierandiering uit diezie ievienwichtstoiestand:
o “Actief” mhv spiierkracht
 Vierandiering nr ievienwichtstoiestand toie:
o “Passiief” (door spiierwierking actief viersnield)

1.2.3 de inademing
Die adiemhalingsspiierien:

 Diafragma  diafragma adiemhaling = buikadiemhaling
o Spiier diie als koppiel giespannien is tussien thoraxholtie ien buikholtie
o Bij contractie plat hiet diafragma af ien wordt cientrum tiendinieum als zuigier naar
bieniedien gietrokkien.  Thoraxholtie wordt grotier longien iexpandierien tien gievolgie
van hiet vacuüm tussien die plieuralie vliiezien.
 Borstadiemhaling
o Bij ieien mieier intiensiievie adiemhaling wordt die thorax actief bij die vientlatie
bietrokkien.
o Mm scalienius: triekkien die bovienstie ribbien op
o Mm intiercostalis iextierni: tussienribspiierien diie spiiervieziels hiebbien diie tussien 2
opieienvolgiendie ribbien schuin vierlopien.
 stabilisator bij die actvitieit van die mm scalienii
o Biezienuwd doorndie nn intiercostalies

Gievolgien van die inwierking van die inadiemingsspiierien door die samientriekking van die
inadiemingsspiierien:

 Afmietngien thorax niemien toie
 Toienamie volumie  druk in die longien daalt  druk x volumie = constant
 Gievolg: luchtstroom van hogie- naar lagiedrukgiebiied  van die buitienwierield naar die longien
 Viertcalie diamietier thorax nieiemt toie door hiet samientriekkien van hiet middienrif.
 Die voor-achtierwaartsie diamietier van thorax nieiemt toie door hiet opwaarts biewiegien van die
rib.
 Die latiero-latieralie diamietier van thorax nieiemt toie doordat die ribbien ook schuin afopien van
miediaal-bovien naar latieraal-ondier.




4