Samenvatting Katern 6 welvaart en groei

Katern 6




KATERN 6
WELVAART EN
GROEI

,Katern 6
Hoofdstuk 1 Welvaart


1.1 Productie, toegevoegde waarde en inkomen

Produceren  waarde toevoegen.

Toegevoegde waarde  waarde van de productie  b.v. van meel brood maken.
Toegevoegde waarde = omzet – kosten ingekochte goederen en diensten




De toegevoegde waarde ontstaat door inzet van productiefactoren:
 Natuur
o Alles wat uit de natuur komt zonder dat het door mensen is bewerkt.
o Beloning voor het gebruiken van deze productiefactor is pacht/huur.
 Arbeid
o Inspanning van de mensen die bij de productie betrokken zijn.
o Beloning voor het gebruiken van deze productiefactor is loon.
 Kapitaal
o Machines, gebouwen, installaties en gereedschappen die bij productie nodig zijn.
o Beloning voor het gebruiken van deze productiefactor is rente.
 Ondernemerschap
o Combineert de andere productiefactoren.
o Beloning voor het gebruiken van deze productiefactor is winst.




Gezinnen/huishoudens zijn de bezitters
van de productiefactoren  zij leveren de
productiefactoren en ontvangen daar een
beloning voor.

Primaire inkomens beloning voor
gezinnen/huishoudens voor het inzetten van
de productiefactoren.
Beloning = pacht/huur, loon, rente en winst.

, Katern 6 Kapitaalgoederen gaan meerdere productieprocessen mee,
maar verminderen wel in waarde.
Afschrijving  waardevermindering van kapitaalgoederen.

NTW = BTW – afschrijvingen
NTW = primaire inkomens

 Afschrijving hoort wel bij bruto toegevoegde waarde,
omdat de onderneming de waardevermindering van de
kapitaalgoederen moet betalen.
 Afschrijving hoort niet bij netto toegevoegde waarde en
wordt niet als primair inkomen uitgekeerd, omdat de
afschrijving in het bedrijf blijft om de afgeschreven
kapitaalgoederen te vervangen.

Let op: als je een onderdeel van primair inkomen niet weet, dan
kan je een vergelijking opstellen en van onbekende een X maken:
90.000 = 50.000 + 5.000 + X + 20.000
Vergelijking oplossen geeft X = 15.000


omzet – kosten ingekochte goederen/diensten = overheidssalarissen



BBP (Bruto Binnenlands Product) = BTW  productie van
alle bedrijven en de overheid binnen een land.

De goederen en diensten die de overheid produceert zijn
collectieve goederen.
 Dit zijn goederen die niet individueel gesplitst kunnen
worden en niet geprijsd kunnen worden en daarom kan er
geen omzet en dus geen toegevoegde waarde berekend
worden.
 Toegevoegde waarde van de productie van de overheid
wordt daarom gelijkgesteld aan het bedrag dat de
overheid aan lonen betaald = overheidssalarissen.

Netto binnenlands product (NBP) =
bruto binnenlands product (BBP) – afschrijvingen

Netto toegevoegde waarde (NTW) =
bruto toegevoegde waarde (BTW) – afschrijvingen


Loon bedrijven en
loon overheid


Het netto binnenlands inkomen is niet gelijk aan het primair inkomen:
 Een deel van het primair inkomen gaat naar overheid als belastingen en sociale premies.
 Deze belastingen en sociale premies gebruikt de overheid om overdrachtsinkomens uit te
keren zoals uitkeringen bij werkloosheid, ziekte en arbeidsongeschiktheid, bijstandsuitkeringen en
huurtoeslag.
 Belangrijk verschil tussen primair inkomen en overdrachtsinkomen  overdrachtsinkomen
ontvang je zonder dat je een bepaalde tegenprestatie hoeft te leveren.

Secundair inkomen (netto binnenlands inkomen) =
primair inkomen (bruto) – belastingen en sociale premies + overdrachtsinkomen

 Als belastingen en sociale premies worden verlaagd  primair inkomen blijft gelijk en
secundair inkomen stijgt.
 Bijstand zorgt ervoor dat inkomensverdeling gelijker worden  mensen zonder inkomen,
krijgen geld om van te leven.