Doelstellingen: TLP 6
Thorax chirurgie: Ziekteleer, heelkunde & OZT
6.2 Ziekteleer: Thorax chirurgie
-Je kan met betrekking tot longkanker de oorzaken/risicofactoren, verschijnselen,
onderzoeksmethoden en therapie benoemen
Een bronchuscarcinoom is een maligne tumor die uitgaat van de diepere luchtwegen en kan
ingedeeld worden in twee groepen: kleincellige en niet-kleincellige longtumoren. Het kleincellige
carcinoom is zeer maligne en vaak uitgebreid verspreid, waardoor chirurgische behandeling niet
meer mogelijk is. Tevens zijn er nog een aantal zeldzame vormen, namelijk het bronchuscarcinoïd,
carcinosarcoom en het sarcoom.
Het niet-kleincellige carcinoom is onder te verdelen in een aantal subtypen, zoals het
plaveiselcelcarcinoom, adenocarcinoom en ongedifferentieerde grootcellige carcinoom. Het
plaveiselcelcarcinoom is gelokaliseerd in de grotere segmentale bronchi, waarbij er in het begin
weinig klachten zijn. Maar door afsluiting van de bronchus kan een pneumonie ontstaan. De centraal
gelegen tumoren zijn vaak al doorgegroeid in de hilus of mediastinum. De perifeer gelegen tumoren
zijn vaak al uitgezaaid in de thoraxwand. Kenmerkend voor deze tumor is holtevorming. Een
adenocarcinoom zit meestal perifeer in de long en heeft een minder duidelijke relatie met de
bronchiaalboom. Metastasering treedt vaak nog sneller op dan bij het plaveiselcelcarcinoom.
Grootcellige tumoren gedragen zich als een adenocarcinoom.
Oorzaken
Bronchuscarcinoom is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. De belangrijkste oorzaak
voor het ontstaan van een longtumor is roken. Ongeveer 80% van de tumoren ontstaat bij rokers.
Het risico om te overlijden is gerelateerd aan het aantal sigaretten dat per dag gerookt wordt. Dit
wordt uitgedrukt in pack years, het aantal sigaretten per dag maal het aantal jaar. Andere oorzaken
voor het ontstaan van longkanker zijn: beroepsmatige blootstelling aan carcinogenen, chronische
ontstekingen, omgevingsfactoren (straling) en genetische factoren.
Verschijnselen
De thoracale symptomen van longkanker zijn:
-Hoesten
-Hemoptoë: ophoesten van bloed
-Pneumonie
-Lokale pijn: door doorgroei in de thoraxwand
-Kortademigheid: toename van pleuravocht
-Heesheid: door doorgroei in het mediastinum
-Pijn in de arm en schouder: door ingroei in de ribben
De extrathoracale symptomen ontstaan door metastasen of door paraneoplastische syndromen,
zoals hypertrofiche osteoartropathie. Er worden vaak metastasen gezien in hersenen, botten,
bijnieren en lever.
Onderzoek
Het onderzoek is gericht op het verkrijgen van de diagnose en het vaststellen van de uitbreiding
(stadiering) van de ziekte. De informatie die uit de anamnese, lichamelijk onderzoek en thoraxfoto
naar voren komt is richtinggevend voor de diagnostiek. Een bronchoscopie is essentieel, waarbij in
meer dan 70% een afwijking wordt gezien. Soms kan er direct een biopt worden genomen of
cytologisch onderzoek. Eventueel kan bij een perifere laesie een CT-geleide transthoracale punctie
worden uitgevoerd, maar dit wordt vooral gedaan bij een benigne diagnose.
1
Thorax chirurgie: Ziekteleer, heelkunde & OZT
6.2 Ziekteleer: Thorax chirurgie
-Je kan met betrekking tot longkanker de oorzaken/risicofactoren, verschijnselen,
onderzoeksmethoden en therapie benoemen
Een bronchuscarcinoom is een maligne tumor die uitgaat van de diepere luchtwegen en kan
ingedeeld worden in twee groepen: kleincellige en niet-kleincellige longtumoren. Het kleincellige
carcinoom is zeer maligne en vaak uitgebreid verspreid, waardoor chirurgische behandeling niet
meer mogelijk is. Tevens zijn er nog een aantal zeldzame vormen, namelijk het bronchuscarcinoïd,
carcinosarcoom en het sarcoom.
Het niet-kleincellige carcinoom is onder te verdelen in een aantal subtypen, zoals het
plaveiselcelcarcinoom, adenocarcinoom en ongedifferentieerde grootcellige carcinoom. Het
plaveiselcelcarcinoom is gelokaliseerd in de grotere segmentale bronchi, waarbij er in het begin
weinig klachten zijn. Maar door afsluiting van de bronchus kan een pneumonie ontstaan. De centraal
gelegen tumoren zijn vaak al doorgegroeid in de hilus of mediastinum. De perifeer gelegen tumoren
zijn vaak al uitgezaaid in de thoraxwand. Kenmerkend voor deze tumor is holtevorming. Een
adenocarcinoom zit meestal perifeer in de long en heeft een minder duidelijke relatie met de
bronchiaalboom. Metastasering treedt vaak nog sneller op dan bij het plaveiselcelcarcinoom.
Grootcellige tumoren gedragen zich als een adenocarcinoom.
Oorzaken
Bronchuscarcinoom is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. De belangrijkste oorzaak
voor het ontstaan van een longtumor is roken. Ongeveer 80% van de tumoren ontstaat bij rokers.
Het risico om te overlijden is gerelateerd aan het aantal sigaretten dat per dag gerookt wordt. Dit
wordt uitgedrukt in pack years, het aantal sigaretten per dag maal het aantal jaar. Andere oorzaken
voor het ontstaan van longkanker zijn: beroepsmatige blootstelling aan carcinogenen, chronische
ontstekingen, omgevingsfactoren (straling) en genetische factoren.
Verschijnselen
De thoracale symptomen van longkanker zijn:
-Hoesten
-Hemoptoë: ophoesten van bloed
-Pneumonie
-Lokale pijn: door doorgroei in de thoraxwand
-Kortademigheid: toename van pleuravocht
-Heesheid: door doorgroei in het mediastinum
-Pijn in de arm en schouder: door ingroei in de ribben
De extrathoracale symptomen ontstaan door metastasen of door paraneoplastische syndromen,
zoals hypertrofiche osteoartropathie. Er worden vaak metastasen gezien in hersenen, botten,
bijnieren en lever.
Onderzoek
Het onderzoek is gericht op het verkrijgen van de diagnose en het vaststellen van de uitbreiding
(stadiering) van de ziekte. De informatie die uit de anamnese, lichamelijk onderzoek en thoraxfoto
naar voren komt is richtinggevend voor de diagnostiek. Een bronchoscopie is essentieel, waarbij in
meer dan 70% een afwijking wordt gezien. Soms kan er direct een biopt worden genomen of
cytologisch onderzoek. Eventueel kan bij een perifere laesie een CT-geleide transthoracale punctie
worden uitgevoerd, maar dit wordt vooral gedaan bij een benigne diagnose.
1
