Psychopathologie - Ontwikkelingspsychologie
Docent: Sven Van Geel
Psychopathologie
ontwikkelingspsychologie
1
,Psychopathologie - Ontwikkelingspsychologie
Docent: Sven Van Geel
HFDST 9 De cognitieve ontwikkeling in de peuter
en kleutertijd
9.1 De intellectuele ontwikkeling
Peuters en kleuters:
● Hoge creativiteit en verbeeldingskracht
● Steeds meer genuanceerd taalgebruik
● Redeneren gaat vooruit
Verklaring: verschillende theorieën
9.1.1 Piagets stadium van pre operationeel denken
Stappen in het preoperationeel stadium (van 2 tot 7 jaar)
● Gebruik van symbolische denken groeit
- Symboolgebruik (neemt toe): het vermogen om een symbool, woord of object
te gebruiken om iets weer te geven of te vervangen op het moment dat deze
fysiek niet aanwezig is BV het kind gebruikt een banaan als pistool
● Het vermogen om te redeneren ontstaan
- Operaties: georganiseerde, logische, formele mentale processen →
Stap voor stap processen
● Het gebruik van begrippen neemt toe
De relatie tussen taal en gedachten
● Onlosmakelijk verbonden
● Taal vloeit voort uit cognitieve vooruitgang
Symboolgebruik= kern van complexer taalgebruik
● Symbolisch denken verloopt sneller dan het denken in het sensomotorische stadium
● Kunnen denken over het heden en over de toekomst.
Een aantal begrippen die piaget heeft voorgesteld:
● Centratie
● Conversatie
● Transformatie
● Egocentrisme
● Intuïtief denken
Centratie: wat je ziet is wat je denkt
● Het onvermogen van het jong kind om zich op meer dan één aspect van de stimulus
te concentreren
● Focus op opvallende elementen leidt tot onnauwkeurigheden in het denken
● Visuele beeld domineert het denken
BV Je vraagt aan een kind, waar zijn er meer knopjes? Peuter kleuter leeftijd zegt: onderste
rij want die is breder.
2
,Psychopathologie - Ontwikkelingspsychologie
Docent: Sven Van Geel
Conservatie: Leren dat uiterlijke schijn bedriegt
● Het inzicht dat kwantiteit niet gerelateerd is aan de opstelling en de uiterlijke
verschijningsvorm van objecten
● Verandering in één dimensie is niet noodzakelijk verandering in een andere dimensie
● Neiging tot centratie weerhoudt kleuters van focus op de essentie
BV
Onvolledig begrip van transformatie
● Kleuters zien enkel een toestand en geen transformatie
● Transformatie = het proces waarbij de ene toestand verandert in de andere
BV: Je laat een potlood vallen. De kleuter/peuter zit de tussenfase niet. Ze zien dus enkel
wanneer het potlood recht staat en wanneer het plat ligt.
Egocentrisme: het onvermogen om zich te verplaatsen in anderen
● Ander fysiek perspectief
● Andere gedachten, gevoelens of standpunten
● Niet bewust van effect van hun gedrag op anderen
BV De kleuter/peuter kan zich niet plaatsen in iemand anders zijn situatie, Hij kan niet
zeggen wat de andere zou zien.
Het ontstaan van intuïtief denken
3
, Psychopathologie - Ontwikkelingspsychologie
Docent: Sven Van Geel
● Vorm van denken waarbij peuters en kleuters gretig kennis over de wereld verwerven
en primitief redeneren
● Voorbereiding op geavanceerdere vormen van redeneren
- Functionaliteit: acties, gebeurtenissen en resultaten zijn gerelateerd
- Identiteit: zaken blijven hetzelfde ongeacht verandering van vorm, omvang of
uiterlijk
Meningen over Piagets benadering van cognitieve ontwikkeling → NIET kennen
9.1.2 De informatieverwerkingstheorie van cognitieve ontwikkeling
Informatieverwerkingstheorie: gericht op veranderingen in de mentale programma’s die
kinderen gebruiken om problemen te benaderen
Het begrip van getallen in de peuter- en kleutertijd
● Kleuters hebben een buitengewoon goed ontwikkeld begrip van getallen
● Kunnen tellen op een systematische en consequente manier
BV 1,3,7 → De getallen zijn nog niet in de juiste volgorde
Het geheugen: herinneringen aan het verleden
2 belangrijke verschillen bij het geheugen
Autobiografische De herinnering van specifieke gebeurtenissen uit ons eigen leven
geheugen BV een kind maakt iets mee en onthoud deze gebeurtenissen.
Scripts Algemene weergave in het geheugen van gebeurtenissen en de
volgorde waarin ze optreden
BV: je gaat naar een restaurant. Je hebt dan een script in
je hoofd hoe de avond gaat verlopen. → Er wordt een
tafel aangewezen, je gaat aan je tafel zitten,...
→ Wordt gevormd op basis van ervaring
Het geheugen van peuters en kleuters
● Nauwkeurigheid autobiografisch geheugen neemt gaandeweg toe na derde
levensjaar
- Waardering van de gebeurtenis
- Scripts die steeds uitbreiden
● Valkuilen
- Gevoelig voor suggestie
- Oorzakelijke verbanden worden gesimplificeerd
- Minder nauwkeurig binnen scripts
De informatieverwerking in een breder kader → NIET KENNEN
4
Docent: Sven Van Geel
Psychopathologie
ontwikkelingspsychologie
1
,Psychopathologie - Ontwikkelingspsychologie
Docent: Sven Van Geel
HFDST 9 De cognitieve ontwikkeling in de peuter
en kleutertijd
9.1 De intellectuele ontwikkeling
Peuters en kleuters:
● Hoge creativiteit en verbeeldingskracht
● Steeds meer genuanceerd taalgebruik
● Redeneren gaat vooruit
Verklaring: verschillende theorieën
9.1.1 Piagets stadium van pre operationeel denken
Stappen in het preoperationeel stadium (van 2 tot 7 jaar)
● Gebruik van symbolische denken groeit
- Symboolgebruik (neemt toe): het vermogen om een symbool, woord of object
te gebruiken om iets weer te geven of te vervangen op het moment dat deze
fysiek niet aanwezig is BV het kind gebruikt een banaan als pistool
● Het vermogen om te redeneren ontstaan
- Operaties: georganiseerde, logische, formele mentale processen →
Stap voor stap processen
● Het gebruik van begrippen neemt toe
De relatie tussen taal en gedachten
● Onlosmakelijk verbonden
● Taal vloeit voort uit cognitieve vooruitgang
Symboolgebruik= kern van complexer taalgebruik
● Symbolisch denken verloopt sneller dan het denken in het sensomotorische stadium
● Kunnen denken over het heden en over de toekomst.
Een aantal begrippen die piaget heeft voorgesteld:
● Centratie
● Conversatie
● Transformatie
● Egocentrisme
● Intuïtief denken
Centratie: wat je ziet is wat je denkt
● Het onvermogen van het jong kind om zich op meer dan één aspect van de stimulus
te concentreren
● Focus op opvallende elementen leidt tot onnauwkeurigheden in het denken
● Visuele beeld domineert het denken
BV Je vraagt aan een kind, waar zijn er meer knopjes? Peuter kleuter leeftijd zegt: onderste
rij want die is breder.
2
,Psychopathologie - Ontwikkelingspsychologie
Docent: Sven Van Geel
Conservatie: Leren dat uiterlijke schijn bedriegt
● Het inzicht dat kwantiteit niet gerelateerd is aan de opstelling en de uiterlijke
verschijningsvorm van objecten
● Verandering in één dimensie is niet noodzakelijk verandering in een andere dimensie
● Neiging tot centratie weerhoudt kleuters van focus op de essentie
BV
Onvolledig begrip van transformatie
● Kleuters zien enkel een toestand en geen transformatie
● Transformatie = het proces waarbij de ene toestand verandert in de andere
BV: Je laat een potlood vallen. De kleuter/peuter zit de tussenfase niet. Ze zien dus enkel
wanneer het potlood recht staat en wanneer het plat ligt.
Egocentrisme: het onvermogen om zich te verplaatsen in anderen
● Ander fysiek perspectief
● Andere gedachten, gevoelens of standpunten
● Niet bewust van effect van hun gedrag op anderen
BV De kleuter/peuter kan zich niet plaatsen in iemand anders zijn situatie, Hij kan niet
zeggen wat de andere zou zien.
Het ontstaan van intuïtief denken
3
, Psychopathologie - Ontwikkelingspsychologie
Docent: Sven Van Geel
● Vorm van denken waarbij peuters en kleuters gretig kennis over de wereld verwerven
en primitief redeneren
● Voorbereiding op geavanceerdere vormen van redeneren
- Functionaliteit: acties, gebeurtenissen en resultaten zijn gerelateerd
- Identiteit: zaken blijven hetzelfde ongeacht verandering van vorm, omvang of
uiterlijk
Meningen over Piagets benadering van cognitieve ontwikkeling → NIET kennen
9.1.2 De informatieverwerkingstheorie van cognitieve ontwikkeling
Informatieverwerkingstheorie: gericht op veranderingen in de mentale programma’s die
kinderen gebruiken om problemen te benaderen
Het begrip van getallen in de peuter- en kleutertijd
● Kleuters hebben een buitengewoon goed ontwikkeld begrip van getallen
● Kunnen tellen op een systematische en consequente manier
BV 1,3,7 → De getallen zijn nog niet in de juiste volgorde
Het geheugen: herinneringen aan het verleden
2 belangrijke verschillen bij het geheugen
Autobiografische De herinnering van specifieke gebeurtenissen uit ons eigen leven
geheugen BV een kind maakt iets mee en onthoud deze gebeurtenissen.
Scripts Algemene weergave in het geheugen van gebeurtenissen en de
volgorde waarin ze optreden
BV: je gaat naar een restaurant. Je hebt dan een script in
je hoofd hoe de avond gaat verlopen. → Er wordt een
tafel aangewezen, je gaat aan je tafel zitten,...
→ Wordt gevormd op basis van ervaring
Het geheugen van peuters en kleuters
● Nauwkeurigheid autobiografisch geheugen neemt gaandeweg toe na derde
levensjaar
- Waardering van de gebeurtenis
- Scripts die steeds uitbreiden
● Valkuilen
- Gevoelig voor suggestie
- Oorzakelijke verbanden worden gesimplificeerd
- Minder nauwkeurig binnen scripts
De informatieverwerking in een breder kader → NIET KENNEN
4
