Hoofdstuk 3 :
opvoeden
1
, 1. Opvoeden
1.1 opvoeden doorheen de tijden
in de middeleeuwen
jongeren waren geen aparte categorie
door hoge kindersterfte : ouders investeerden weinig in opvoeding in
eerste levensjaren
vanaf 6 jaar : ingeschakeld in arbeidsproces
de verlichting
duurde tot tijd van verlichting : door geschriften van Jean Jaques Rousseau
vooraleer een geschrift ontstaan dat een specifieke visie over opvoeding
expliceert
Emile ou de l’éducation
Vroeger : extended families
Extended families : meerdere generaties delen woning
Sociale controle : door kerk en buurt
Opvoeding : gedeelde opdracht van grootouders en ouders van
leefgemeenschappen
Arbeid : kinderen werden snel in arbeid ingeschakeld
Kinderen als praktisch nut : hoe meer kinderen hoe meer inkomsten in het gezin
Industrialisering
Grote gezin dat vroeger nodig was op het platteland voor het vele werk niet
meer nodig door industrialisering en ingeruild voor het kerngezin
Kerngezin bestond uit :
- Buitenshuis werkende vader
- Verzorgende echtgenote
- Ongehuwde kinderen
Specialisering van de arbeidsmarkt
Door modernisering : beroepen werden specialistischer
Arbeid mannen ≠ arbeid vrouwen
Positie op arbeidsmarkt : gebeurde op basis van genoten onderwijs
Splitsing tussen mannelijke buitenshuis tewerkstelling en vrouwelijke
zorg voor gezin
Verzet tegen kinderarbeid
2
, Nieuwe inzichten in ontwikkelingspsychologie
Dankzij nieuwe inzichten in ontwikkelingspsychologie en pedagogiek
Meer aandacht voor kinderen en belang van opvoeding
Belang van sensitieve houding van moeder en signalen van kind
Vb: John Bowlby over hechtingstheorieën
Jaren ‘60
Gezinnen worden kleiner dankzij mogelijkheid van geboortecontrole
Aandacht voor opvoeding neemt toe vanuit medische wereld
Dr Spock publiceert boek met tips voor opvoeding van kinderen en
benadrukt nood aan warmte, liefde, structuur en grenzen
o Opvoedingsboek waarin een warme opvoeding wordt benadrukt
Relatie tussen ouders en kinderen evolueert naar relatie van gelijkwaardigheid
en overleg gevolg van democratisering
Jaren ’60 breekt met tradities en rolpatronen ten gevolgen van
democratisering
Ontstaan van emancipatie van de vrouw ( dolle mina’s), leerlingenraden,
vakbonden,…
Vb: de pil zorgt voor actieve participatie van vrouwen op arbeidsmarkt
Reformpedagogiek breekt door in het onderwijs
Nieuwe inzichten rond pedagogiek worden verspreid over Europa
Ontwikkeling nieuwe onderwijssystemen door deze nieuwe inzichten
Vb: Freineit, Fröbel, Decroly,…
Maatschappelijke en technologische veranderingen
Kinderen groeien niet meer op tussen vele broers en zussen en krijgen zo minder
kansen op oefenen van sociale vaardigheden en huiselijke context
Kinderdagverblijf : verkozen boven onthaalmoeder
Opvoeding vandaag
Speelt zich af in gevarieerde gezinscontexten
Samenleving : diverser en complexer
Steeds moeilijker om eenduidige waarden en normenstelsel voorop te
stellen
Als ouder vandaag
Veel meer individuele vrijheden met minder vastomlijnde regels
Complexeren en Ouders zijn veel onzekerder over opvoeding
diversere samenleving
Gevarieerde 3
gezinscontexten
opvoeden
1
, 1. Opvoeden
1.1 opvoeden doorheen de tijden
in de middeleeuwen
jongeren waren geen aparte categorie
door hoge kindersterfte : ouders investeerden weinig in opvoeding in
eerste levensjaren
vanaf 6 jaar : ingeschakeld in arbeidsproces
de verlichting
duurde tot tijd van verlichting : door geschriften van Jean Jaques Rousseau
vooraleer een geschrift ontstaan dat een specifieke visie over opvoeding
expliceert
Emile ou de l’éducation
Vroeger : extended families
Extended families : meerdere generaties delen woning
Sociale controle : door kerk en buurt
Opvoeding : gedeelde opdracht van grootouders en ouders van
leefgemeenschappen
Arbeid : kinderen werden snel in arbeid ingeschakeld
Kinderen als praktisch nut : hoe meer kinderen hoe meer inkomsten in het gezin
Industrialisering
Grote gezin dat vroeger nodig was op het platteland voor het vele werk niet
meer nodig door industrialisering en ingeruild voor het kerngezin
Kerngezin bestond uit :
- Buitenshuis werkende vader
- Verzorgende echtgenote
- Ongehuwde kinderen
Specialisering van de arbeidsmarkt
Door modernisering : beroepen werden specialistischer
Arbeid mannen ≠ arbeid vrouwen
Positie op arbeidsmarkt : gebeurde op basis van genoten onderwijs
Splitsing tussen mannelijke buitenshuis tewerkstelling en vrouwelijke
zorg voor gezin
Verzet tegen kinderarbeid
2
, Nieuwe inzichten in ontwikkelingspsychologie
Dankzij nieuwe inzichten in ontwikkelingspsychologie en pedagogiek
Meer aandacht voor kinderen en belang van opvoeding
Belang van sensitieve houding van moeder en signalen van kind
Vb: John Bowlby over hechtingstheorieën
Jaren ‘60
Gezinnen worden kleiner dankzij mogelijkheid van geboortecontrole
Aandacht voor opvoeding neemt toe vanuit medische wereld
Dr Spock publiceert boek met tips voor opvoeding van kinderen en
benadrukt nood aan warmte, liefde, structuur en grenzen
o Opvoedingsboek waarin een warme opvoeding wordt benadrukt
Relatie tussen ouders en kinderen evolueert naar relatie van gelijkwaardigheid
en overleg gevolg van democratisering
Jaren ’60 breekt met tradities en rolpatronen ten gevolgen van
democratisering
Ontstaan van emancipatie van de vrouw ( dolle mina’s), leerlingenraden,
vakbonden,…
Vb: de pil zorgt voor actieve participatie van vrouwen op arbeidsmarkt
Reformpedagogiek breekt door in het onderwijs
Nieuwe inzichten rond pedagogiek worden verspreid over Europa
Ontwikkeling nieuwe onderwijssystemen door deze nieuwe inzichten
Vb: Freineit, Fröbel, Decroly,…
Maatschappelijke en technologische veranderingen
Kinderen groeien niet meer op tussen vele broers en zussen en krijgen zo minder
kansen op oefenen van sociale vaardigheden en huiselijke context
Kinderdagverblijf : verkozen boven onthaalmoeder
Opvoeding vandaag
Speelt zich af in gevarieerde gezinscontexten
Samenleving : diverser en complexer
Steeds moeilijker om eenduidige waarden en normenstelsel voorop te
stellen
Als ouder vandaag
Veel meer individuele vrijheden met minder vastomlijnde regels
Complexeren en Ouders zijn veel onzekerder over opvoeding
diversere samenleving
Gevarieerde 3
gezinscontexten
