Perifeer vaatlijden
Onderscheid van vaatlijden maken in:
- Arterieel of veneus
- Chronisch of acuut
- Tijdelijk of blijvend
Wat is perifeer vaatlijden?
Perifeer arterieel vaatlijden (PAV) is een door atherotrombose veroorzaakte klinische manifestatie
(chronisch en acuut) van hart- en vaatziekten. Die dient als zodanig gezien en behandeld te worden
als secundaire preventie (stenose of dilaterend).
Chronisch veneuze insufficiëntie (CVI) is een symptomencomplex aan de onderbenen bestaande uit
onder andere varices, oedeem, pigmentaties en ulcus cruris venosum. Acuut veneus lijden wordt
veroorzaakt door een diep veneuze trombose (DVT).
Opbouw wand arteriën en venen:
- Endotheel
- Tunica interna
- Tunica media
- Tunica externa
Verschil arteriën en venen:
- Arteriën zijn dikker, meer spiervezels
Problemen en afwijkingen ontstaan in de vaatwand. Bloedvaten moeten zo glad mogelijk zijn van
binnen.
, Wat kan er aan de hand zijn?
Obstructie
Kan volledig of partieel zijn. Is acuut arterieel vaatlijden. De meest voorkomende oorzaak is een
trombo-embolie. Het gevolg is occlusie (afsluiten). Het been wordt een witte/bleke kleur, ischemie,
het been krijgt geen voedingsstoffen en zuurstof. Het been heeft geen pulsaties.
Stenose
Is een vernauwing. Is chronisch arterieel vaatlijden. Door atherosclerose, is afzetting van de
vaatwand door plaques, zorg ervoor dat de arterie langzaam dicht slipt. Kan leiden tot obstructie.
Dilatatie
Is een verwijding. Is arterieel chronisch of acuut vaatlijden. Een verwijding heet een aneurysma, de
vaatwand kan barsten of scheuren.
Obstructie
DVT. Is veneus vaatlijden. De trombus kan losschieten en verder groeien en in het hart terecht
komen, met gevolg als longembolie.
Insufficiëntie
CVI. Is chronisch veneus vaatlijden. Decompensatie van het veneuze systeem zoals kleppen en
spierpomp in de kuit werken insufficiënt. Vaak spataderen.
Risicofactoren voor hart- en vaatziekten:
- Leeftijd >50 jaar
- Doorgemaakte hart- en vaatziekten, diabetes mellitus, reumatoïde artritis
- Geslacht, mannen hoger risico dan vrouwen
- Roken
- Familieanamnese (hart- en vaatziekten bij ouders, broers of zussen voor het 65 e levensjaar)
- Voedingspatroon afwijkend van de richtlijnen goede voeding
- Overmatig alcoholgebruik (vrouwen; meer dan 1/2 glazen/dag, mannen; meer dan 2/3
glazen/dag)
- Gebrek aan lichamelijke activiteit ( minder dan 5 dagen/week 30 min/dag)
Preventie: arterieel en veneus
Universele preventie: primaire preventie om ziekten/stoornissen/handicaps te voorkomen.
Selectieve preventie: secundaire preventie snel en zo effectief mogellijk te behandelen ter
voorkoming van resttoestanden.
Geïndiceerde preventie: mensen met een hoog risico of vroege symptomen.
Zorggerelateerde preventie: tertiaire preventie nadelige gevolgen van resttoestand te beperken (zo
nodig door middel van revalidataie/rehabilitatie).
Onderscheid van vaatlijden maken in:
- Arterieel of veneus
- Chronisch of acuut
- Tijdelijk of blijvend
Wat is perifeer vaatlijden?
Perifeer arterieel vaatlijden (PAV) is een door atherotrombose veroorzaakte klinische manifestatie
(chronisch en acuut) van hart- en vaatziekten. Die dient als zodanig gezien en behandeld te worden
als secundaire preventie (stenose of dilaterend).
Chronisch veneuze insufficiëntie (CVI) is een symptomencomplex aan de onderbenen bestaande uit
onder andere varices, oedeem, pigmentaties en ulcus cruris venosum. Acuut veneus lijden wordt
veroorzaakt door een diep veneuze trombose (DVT).
Opbouw wand arteriën en venen:
- Endotheel
- Tunica interna
- Tunica media
- Tunica externa
Verschil arteriën en venen:
- Arteriën zijn dikker, meer spiervezels
Problemen en afwijkingen ontstaan in de vaatwand. Bloedvaten moeten zo glad mogelijk zijn van
binnen.
, Wat kan er aan de hand zijn?
Obstructie
Kan volledig of partieel zijn. Is acuut arterieel vaatlijden. De meest voorkomende oorzaak is een
trombo-embolie. Het gevolg is occlusie (afsluiten). Het been wordt een witte/bleke kleur, ischemie,
het been krijgt geen voedingsstoffen en zuurstof. Het been heeft geen pulsaties.
Stenose
Is een vernauwing. Is chronisch arterieel vaatlijden. Door atherosclerose, is afzetting van de
vaatwand door plaques, zorg ervoor dat de arterie langzaam dicht slipt. Kan leiden tot obstructie.
Dilatatie
Is een verwijding. Is arterieel chronisch of acuut vaatlijden. Een verwijding heet een aneurysma, de
vaatwand kan barsten of scheuren.
Obstructie
DVT. Is veneus vaatlijden. De trombus kan losschieten en verder groeien en in het hart terecht
komen, met gevolg als longembolie.
Insufficiëntie
CVI. Is chronisch veneus vaatlijden. Decompensatie van het veneuze systeem zoals kleppen en
spierpomp in de kuit werken insufficiënt. Vaak spataderen.
Risicofactoren voor hart- en vaatziekten:
- Leeftijd >50 jaar
- Doorgemaakte hart- en vaatziekten, diabetes mellitus, reumatoïde artritis
- Geslacht, mannen hoger risico dan vrouwen
- Roken
- Familieanamnese (hart- en vaatziekten bij ouders, broers of zussen voor het 65 e levensjaar)
- Voedingspatroon afwijkend van de richtlijnen goede voeding
- Overmatig alcoholgebruik (vrouwen; meer dan 1/2 glazen/dag, mannen; meer dan 2/3
glazen/dag)
- Gebrek aan lichamelijke activiteit ( minder dan 5 dagen/week 30 min/dag)
Preventie: arterieel en veneus
Universele preventie: primaire preventie om ziekten/stoornissen/handicaps te voorkomen.
Selectieve preventie: secundaire preventie snel en zo effectief mogellijk te behandelen ter
voorkoming van resttoestanden.
Geïndiceerde preventie: mensen met een hoog risico of vroege symptomen.
Zorggerelateerde preventie: tertiaire preventie nadelige gevolgen van resttoestand te beperken (zo
nodig door middel van revalidataie/rehabilitatie).
