Psychiatrie
Stemmingstoornissen
Stemming + stoornissen
Stemming
= hoe we ons voelen in ons vel, hoe je overkomt naar de buitenwereld
Gemoedstoestand
Subjectief gevoel (emotie) die iemand gedurende een bepaalde tijd heeft
Bestaat uit 1 enkele overwegende emotie of een combinatie van emoties
Kan positief (vrolijk, uitgelaten), maar ook negatief (verdrietig, wanhopig) zijn
Allerhande combinaties mogelijk
Past zich aan aan externe omstandigheden of gebeurtenissen
Kan een karaktereigenschap worden (langdurig)
o Iemand zit langdurig vast bij een stemming
Schommelt
o Binnen normale grenzen
o In verhouding tot de gebeurtenissen
Schommelingen worden snel gereguleerd
Euthym (evenwichtige gemoedstoestand)
Stemming beïnvloed onze
o Gedachten
o Gevoelens: emotioneel, lichamelijk
o Gedrag
Als mijn stemming normaal is
1
,Stoornissen
Onze stemming schommelt wel eens, dit is normaal. Zolang het tussen de lijnen schommelt. Als het boven
de lijn komt, spreekt men van manie. Als de stemming onder de lijn komt, is dat depressie.
Gestoorde stemming
Heel hoog of heel laag
Zeer sterk wisselend
Onvoorspelbaar
Geen greep op te krijgen
Verstoring van dagelijkse bezigheden
Stoornissen
Manie
Hypomaan
Dysthymie
Minor depressie
Major depressie
Psychotische depressie
2
,Wat is depressie?
Stemming
Depressief voelen ≠ depressief zijn
Depressief zijn is een syndroom. Depressief voelen is een symptoom. Een symptoom van het syndroom, die
meerdere symptomen heeft.
Depressieve stoornis: DSM-5 criteria
Sombere stemming, gedurende het grootste deel van de dag en bijna elke dag, zoals blijkt uit ofwel
subjectieve belevingen, ofwel observatie door anderen (kernsymptoom)
Duidelijk verminderde interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten, gedurende het grootste
deel van de dag (kernsymptoom)
Significant gewichtsverlies zonder dat dieet wordt gehouden, of een gewichtstoename, of bijna elke
dag een afgenomen of toegenomen eetlust
Insomnia of hypersomnia, bijna elke dag (slaapproblemen)
Psychomotorische agitatie (onrust) of vertraging
Vermoeidheid of verlies van energie
Gevoelens van waardeloosheid of buitensporige of onterechte schuldgevoelens
Verminderd vermogen tot nadenken of concentreren, of besluiteloosheid
Recidiverende gedachten aan de dood, recidiverende suïcidegedachten zonder een specifiek plan, of
een suïcidepoging, of een specifiek plan om suïcide te plegen
Gedurende ten minste 2 weken is aan 5 criteria voldaan, met minstens 1 van de kernsymptomen
De symptomen zijn bijna dagelijks aanwezig
De symptomen veroorzaken klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het sociale of
beroepsmatige functioneren of in het functioneren op andere belangrijke terreinen
De episode kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een middel of aan een
somatische aandoening (ouderen !?)
Geen normale reactie op het verlies van een geliefd persoon
3
, Wat is depressie?
Een depressie is een lastige of pijnlijke toestand, gekenmerkt door een onbestemde droefheid,
neerslachtigheid, een belangrijke daling van het rendement en een angstgevoel. De ziekte uit zich zowel op
lichamelijk als geestelijk vlak.
De typsiche “geremdheid” uit zich lichamelijk door:
o Verminderde eetlust
o Vermoeidheid
o Verminderde behoefte aan seks (libido)
o Verminderde activiteit
Op oudere leeftijd
o Verminderde eetlust
o Vermoeidheid
o Verminderde activiteit
o → kan ook ouderdom zijn? De vraag is dan hoeveel wijkt het af?
Op psychisch vlak, druk de depressieve patiënt wat hij aanvoelt meestal uit als volgt:
o Mijn batterij is leeg
o Ik zit in de put
o Ik zie het niet meer zitten
o Ik kan niet meer
o Geef mij een spuitje
o → wat mensen je in de eerste 10 minuten vertellen, is hetgene wat meest op hun maag ligt
Andere typsiche kenmerken:
o Verlies aan zelfwaardering
o Negatief zelfbeeld
o Vrijwel inactief
o Langzamer en minder gemakkelijk denken
o Concentratiestoornissen
o Angst en onzekerheid
o Zelfmoordneigingen
Als mijn stemming depressief is
Onze grootouders komen uit een tijdsgeest waarin ze niet makkelijk over gevoelens spreken. Dit was bijna
taboe.
4
Stemmingstoornissen
Stemming + stoornissen
Stemming
= hoe we ons voelen in ons vel, hoe je overkomt naar de buitenwereld
Gemoedstoestand
Subjectief gevoel (emotie) die iemand gedurende een bepaalde tijd heeft
Bestaat uit 1 enkele overwegende emotie of een combinatie van emoties
Kan positief (vrolijk, uitgelaten), maar ook negatief (verdrietig, wanhopig) zijn
Allerhande combinaties mogelijk
Past zich aan aan externe omstandigheden of gebeurtenissen
Kan een karaktereigenschap worden (langdurig)
o Iemand zit langdurig vast bij een stemming
Schommelt
o Binnen normale grenzen
o In verhouding tot de gebeurtenissen
Schommelingen worden snel gereguleerd
Euthym (evenwichtige gemoedstoestand)
Stemming beïnvloed onze
o Gedachten
o Gevoelens: emotioneel, lichamelijk
o Gedrag
Als mijn stemming normaal is
1
,Stoornissen
Onze stemming schommelt wel eens, dit is normaal. Zolang het tussen de lijnen schommelt. Als het boven
de lijn komt, spreekt men van manie. Als de stemming onder de lijn komt, is dat depressie.
Gestoorde stemming
Heel hoog of heel laag
Zeer sterk wisselend
Onvoorspelbaar
Geen greep op te krijgen
Verstoring van dagelijkse bezigheden
Stoornissen
Manie
Hypomaan
Dysthymie
Minor depressie
Major depressie
Psychotische depressie
2
,Wat is depressie?
Stemming
Depressief voelen ≠ depressief zijn
Depressief zijn is een syndroom. Depressief voelen is een symptoom. Een symptoom van het syndroom, die
meerdere symptomen heeft.
Depressieve stoornis: DSM-5 criteria
Sombere stemming, gedurende het grootste deel van de dag en bijna elke dag, zoals blijkt uit ofwel
subjectieve belevingen, ofwel observatie door anderen (kernsymptoom)
Duidelijk verminderde interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten, gedurende het grootste
deel van de dag (kernsymptoom)
Significant gewichtsverlies zonder dat dieet wordt gehouden, of een gewichtstoename, of bijna elke
dag een afgenomen of toegenomen eetlust
Insomnia of hypersomnia, bijna elke dag (slaapproblemen)
Psychomotorische agitatie (onrust) of vertraging
Vermoeidheid of verlies van energie
Gevoelens van waardeloosheid of buitensporige of onterechte schuldgevoelens
Verminderd vermogen tot nadenken of concentreren, of besluiteloosheid
Recidiverende gedachten aan de dood, recidiverende suïcidegedachten zonder een specifiek plan, of
een suïcidepoging, of een specifiek plan om suïcide te plegen
Gedurende ten minste 2 weken is aan 5 criteria voldaan, met minstens 1 van de kernsymptomen
De symptomen zijn bijna dagelijks aanwezig
De symptomen veroorzaken klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het sociale of
beroepsmatige functioneren of in het functioneren op andere belangrijke terreinen
De episode kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een middel of aan een
somatische aandoening (ouderen !?)
Geen normale reactie op het verlies van een geliefd persoon
3
, Wat is depressie?
Een depressie is een lastige of pijnlijke toestand, gekenmerkt door een onbestemde droefheid,
neerslachtigheid, een belangrijke daling van het rendement en een angstgevoel. De ziekte uit zich zowel op
lichamelijk als geestelijk vlak.
De typsiche “geremdheid” uit zich lichamelijk door:
o Verminderde eetlust
o Vermoeidheid
o Verminderde behoefte aan seks (libido)
o Verminderde activiteit
Op oudere leeftijd
o Verminderde eetlust
o Vermoeidheid
o Verminderde activiteit
o → kan ook ouderdom zijn? De vraag is dan hoeveel wijkt het af?
Op psychisch vlak, druk de depressieve patiënt wat hij aanvoelt meestal uit als volgt:
o Mijn batterij is leeg
o Ik zit in de put
o Ik zie het niet meer zitten
o Ik kan niet meer
o Geef mij een spuitje
o → wat mensen je in de eerste 10 minuten vertellen, is hetgene wat meest op hun maag ligt
Andere typsiche kenmerken:
o Verlies aan zelfwaardering
o Negatief zelfbeeld
o Vrijwel inactief
o Langzamer en minder gemakkelijk denken
o Concentratiestoornissen
o Angst en onzekerheid
o Zelfmoordneigingen
Als mijn stemming depressief is
Onze grootouders komen uit een tijdsgeest waarin ze niet makkelijk over gevoelens spreken. Dit was bijna
taboe.
4
