Groepsdynamiek samenvatting 2022
Holistisch standpunt = er wordt uitgegaan van de mens als totaliteit waarbij somatische
psychische en sociale facetten onlosmakelijk onderling samenhangen à er kan op
verschillende manieren naar een mens gekeken worden, wel moet rekening worden
gehouden met het samengaan van de verschillende aspecten:
• Lichamelijk gezichtspunt
Bij sommige patiënten is de problematiek terug te voeren op lichamelijke stoornissen. Zoals:
- Dementerende bejaarden
- Mensen met syndroom van Korsakov
- Patiënten met epilepsie
- Patiënten met PTSS
• Sociale gezichtspunt
Patiënten die vastlopen in hun leven na een drastische verandering in hun sociale omgeving.
- Werkeloosheid
- Kinderen die het huis verlaten
- Verlies van geliefde personen
- Catastrofale gebeurtenissen
o Oorlog
o Natuurrampen
Wanneer er wordt gewerkt aan het sociale aspect leidt dit mogelijk tot een beter psychisch
en somatisch functioneren
• Psychische gezichtspunt
Patiënten die binnen voorzieningen voor psychiatrische behandeling zijn vastgelopen
doordat ze spanningen binnen zichzelf ervaren die voor hen onverklaarbaar zijn.
- In de war raken
- Horen van stemmen
- Zien van dingen die er niet zijn
- Uitspreken van vreemde gedachten
- Vage angsten
- In de put zitten
- Kwaadheid
Er is niet direct een lichamelijke oorzaak aanwijsbaar en er is ook geen duidelijke oorzaak te
vinden in het sociale veld.
Groepen
Voor elke patiënt is een groep een vorm van therapeutische behandeling. Plaats, activiteit en
doel is hierbij ook belangrijk om rekening mee te houden.
- Functiegroep 1
o Hulp bij de verbetering en ondersteuning van zijn kwetsbare
persoonlijkheidsstructuur
§ Sociale vaardigheidstraining
§ Elkaar adviezen geven over omgaan met neigingen psychotische te
reageren of automutileren
- Functiegroep 2
o Een oefenterrein waarin adaptatiepatronen uitgeprobeerd kunnen worden
,Groepsdynamiek samenvatting 2022
§ Groepsleden observeren elkaars gedrag à geven kritisch commentaar
of bevestigen verbeterde manieren van omgaan met elkaar
- Functiegroep 3
o Het ontregelen van bestaande adaptiepatronen (in- en/of extern).
§ Groepsleden reageren niet zoals iemand op grond van eigen
ervaringen zou verwachten à shock ervaring
• Plaats
In het ideale geval voldoet de ruimte waarin een behandeling plaatsvindt aan de
eisen van en verwachtingen ten aanzien van de sessie.
o Groepen die versteviging van de structuur van de persoonlijkheid tot doel
hebben zullen zich ophouden in ruimten die iets uitstralen van veiligheid en
steun.
§ De ruimte is zo ingericht dat deze onmiddellijk verwijst naar datgene
wat daarin wordt gedaan.
• Geeft houvast en steun.
o Psychotherapeutische groepsgesprekken zijn zo ingericht dat zij niet de luxe,
comfort uitstralen waardoor mensen blijven ‘hangen’.
§ De ruimte is zo ingericht dat ze uitnodigen tot delen met elkaar en
reflecteren op zichzelf
o Bij behandeling externe adaptie kan de ruimte soms onoverzichtelijk zijn. Ze
moeten nog een zekere ordering ondergaan. Het nodigt de groep uit tot
ordenende en structurerende activiteiten
§ Vormt een sociaal leermoment
• Iets met elkaar doen
• Samen iets tot stand brengen
o Een gesloten ruimte voor intensieve zorg zal de nodige warmte en veiligheid
biedende elementen bevatten zoals een bepaalde kleur, gemakkelijke
stoelen, zachte materialen en goede verlichting
§ Bied ook de mogelijkheid tot ontspanning
• Muziek
• Tv
• Activiteiten
Groepen kunnen worden ingedeeld naar activiteiten. Van belang is vast te stellen wat
het doel van de behandeling is voor een bepaalde doelgroep.
o Supportieve behandeling
§ Individu ondersteunen in het bereiken van versteviging en/of
verbetering van de structuur van de persoonlijkheid
• Gespreksgroepen van gestructureerde aard
• Taakgroepen
• Werkgroepen
o Werken aan een project
o Maken van producten à kaarsen, speelgoed.
o Reconstructief principe
§ De psychotherapie staat centraal. Activiteit moet dit ondersteunen.
§ Activiteiten zijn gericht op een verandering van interne
adaptatiestijlen
o Sociaal therapeutisch principe
, Groepsdynamiek samenvatting 2022
§ Activiteiten in groepen worden gedaan die gericht zijn op sociale
analyse, ontdekken, inzien hoe men met elkaar omgaat en welke
manier verandering kan worden bereikt. Mensen krijgen de
gelegenheid rollen te spelen om veelheid van onderlinge
wisselwerkingen te kunnen ervaren
§ Externe adaptatie stijlen hebben de aandacht
§ Communicatiegroepen hebben een belangrijke rol
• Samendoen staat centraal
• Groepsprojecten
o Commissies
o Kookgroepen
o Tuingroepen
o Dramagroepen
o Recreatiegroepen
• Doel
o Reconstructief principe à psychotherapie het belangrijkst
§ Verandering van de interne adaptatie
o Supportief principe à verbetering van de structuur van de
persoonlijkheid/leren te leven met beperking
o Sociaal therapeutische principe à betere externe adaptatiestijlen
Psychotherapiegroepen
(Psychotherapie) Groepen waarvan het doel is tot inzicht te komen in de eigen
interne adaptatiestijlen
o Kan handhaven bieden die leiden tot een verandering van de pathologische
interne adaptatieprocessen. Gebeurd via:
§ Onderlinge communicatie
§ Onderlinge terugkoppeling
§ Uiten van gevoelens
§ Vrije associatie en interpretaties
o Kan patiënten helpen tot meer groei te komen en een meer volwassen en
evenwichtig leven te leiden.
§ Eigen gevoelens tegemoetkomen
§ Stilgestaan bij processen rondom externe adaptatie
• Hoe gaan mensen met elkaar om en welke interne
adaptatiestijlen liggen daaraan ten grondslag?
Werkgroepen
In werkgroepen worden duidelijke omschreven problemen bewerkt en/of opgelost
o Gaat meestal over kwesties die de dagelijkse gang van zaken in een
wooneenheid of behandeleenheid betreffen
o Ook de praktische kant kan ter sprake komen
§ Beheer eigen geld
§ Weekendvoorbereidingen
§ Maken van individueel werkplan
Re-educatie- en remotivatiegroepen
Het doel is mensen te motiveren en/of opnieuw ‘op te voeden’ tot een zinvol
bestaan.
Holistisch standpunt = er wordt uitgegaan van de mens als totaliteit waarbij somatische
psychische en sociale facetten onlosmakelijk onderling samenhangen à er kan op
verschillende manieren naar een mens gekeken worden, wel moet rekening worden
gehouden met het samengaan van de verschillende aspecten:
• Lichamelijk gezichtspunt
Bij sommige patiënten is de problematiek terug te voeren op lichamelijke stoornissen. Zoals:
- Dementerende bejaarden
- Mensen met syndroom van Korsakov
- Patiënten met epilepsie
- Patiënten met PTSS
• Sociale gezichtspunt
Patiënten die vastlopen in hun leven na een drastische verandering in hun sociale omgeving.
- Werkeloosheid
- Kinderen die het huis verlaten
- Verlies van geliefde personen
- Catastrofale gebeurtenissen
o Oorlog
o Natuurrampen
Wanneer er wordt gewerkt aan het sociale aspect leidt dit mogelijk tot een beter psychisch
en somatisch functioneren
• Psychische gezichtspunt
Patiënten die binnen voorzieningen voor psychiatrische behandeling zijn vastgelopen
doordat ze spanningen binnen zichzelf ervaren die voor hen onverklaarbaar zijn.
- In de war raken
- Horen van stemmen
- Zien van dingen die er niet zijn
- Uitspreken van vreemde gedachten
- Vage angsten
- In de put zitten
- Kwaadheid
Er is niet direct een lichamelijke oorzaak aanwijsbaar en er is ook geen duidelijke oorzaak te
vinden in het sociale veld.
Groepen
Voor elke patiënt is een groep een vorm van therapeutische behandeling. Plaats, activiteit en
doel is hierbij ook belangrijk om rekening mee te houden.
- Functiegroep 1
o Hulp bij de verbetering en ondersteuning van zijn kwetsbare
persoonlijkheidsstructuur
§ Sociale vaardigheidstraining
§ Elkaar adviezen geven over omgaan met neigingen psychotische te
reageren of automutileren
- Functiegroep 2
o Een oefenterrein waarin adaptatiepatronen uitgeprobeerd kunnen worden
,Groepsdynamiek samenvatting 2022
§ Groepsleden observeren elkaars gedrag à geven kritisch commentaar
of bevestigen verbeterde manieren van omgaan met elkaar
- Functiegroep 3
o Het ontregelen van bestaande adaptiepatronen (in- en/of extern).
§ Groepsleden reageren niet zoals iemand op grond van eigen
ervaringen zou verwachten à shock ervaring
• Plaats
In het ideale geval voldoet de ruimte waarin een behandeling plaatsvindt aan de
eisen van en verwachtingen ten aanzien van de sessie.
o Groepen die versteviging van de structuur van de persoonlijkheid tot doel
hebben zullen zich ophouden in ruimten die iets uitstralen van veiligheid en
steun.
§ De ruimte is zo ingericht dat deze onmiddellijk verwijst naar datgene
wat daarin wordt gedaan.
• Geeft houvast en steun.
o Psychotherapeutische groepsgesprekken zijn zo ingericht dat zij niet de luxe,
comfort uitstralen waardoor mensen blijven ‘hangen’.
§ De ruimte is zo ingericht dat ze uitnodigen tot delen met elkaar en
reflecteren op zichzelf
o Bij behandeling externe adaptie kan de ruimte soms onoverzichtelijk zijn. Ze
moeten nog een zekere ordering ondergaan. Het nodigt de groep uit tot
ordenende en structurerende activiteiten
§ Vormt een sociaal leermoment
• Iets met elkaar doen
• Samen iets tot stand brengen
o Een gesloten ruimte voor intensieve zorg zal de nodige warmte en veiligheid
biedende elementen bevatten zoals een bepaalde kleur, gemakkelijke
stoelen, zachte materialen en goede verlichting
§ Bied ook de mogelijkheid tot ontspanning
• Muziek
• Tv
• Activiteiten
Groepen kunnen worden ingedeeld naar activiteiten. Van belang is vast te stellen wat
het doel van de behandeling is voor een bepaalde doelgroep.
o Supportieve behandeling
§ Individu ondersteunen in het bereiken van versteviging en/of
verbetering van de structuur van de persoonlijkheid
• Gespreksgroepen van gestructureerde aard
• Taakgroepen
• Werkgroepen
o Werken aan een project
o Maken van producten à kaarsen, speelgoed.
o Reconstructief principe
§ De psychotherapie staat centraal. Activiteit moet dit ondersteunen.
§ Activiteiten zijn gericht op een verandering van interne
adaptatiestijlen
o Sociaal therapeutisch principe
, Groepsdynamiek samenvatting 2022
§ Activiteiten in groepen worden gedaan die gericht zijn op sociale
analyse, ontdekken, inzien hoe men met elkaar omgaat en welke
manier verandering kan worden bereikt. Mensen krijgen de
gelegenheid rollen te spelen om veelheid van onderlinge
wisselwerkingen te kunnen ervaren
§ Externe adaptatie stijlen hebben de aandacht
§ Communicatiegroepen hebben een belangrijke rol
• Samendoen staat centraal
• Groepsprojecten
o Commissies
o Kookgroepen
o Tuingroepen
o Dramagroepen
o Recreatiegroepen
• Doel
o Reconstructief principe à psychotherapie het belangrijkst
§ Verandering van de interne adaptatie
o Supportief principe à verbetering van de structuur van de
persoonlijkheid/leren te leven met beperking
o Sociaal therapeutische principe à betere externe adaptatiestijlen
Psychotherapiegroepen
(Psychotherapie) Groepen waarvan het doel is tot inzicht te komen in de eigen
interne adaptatiestijlen
o Kan handhaven bieden die leiden tot een verandering van de pathologische
interne adaptatieprocessen. Gebeurd via:
§ Onderlinge communicatie
§ Onderlinge terugkoppeling
§ Uiten van gevoelens
§ Vrije associatie en interpretaties
o Kan patiënten helpen tot meer groei te komen en een meer volwassen en
evenwichtig leven te leiden.
§ Eigen gevoelens tegemoetkomen
§ Stilgestaan bij processen rondom externe adaptatie
• Hoe gaan mensen met elkaar om en welke interne
adaptatiestijlen liggen daaraan ten grondslag?
Werkgroepen
In werkgroepen worden duidelijke omschreven problemen bewerkt en/of opgelost
o Gaat meestal over kwesties die de dagelijkse gang van zaken in een
wooneenheid of behandeleenheid betreffen
o Ook de praktische kant kan ter sprake komen
§ Beheer eigen geld
§ Weekendvoorbereidingen
§ Maken van individueel werkplan
Re-educatie- en remotivatiegroepen
Het doel is mensen te motiveren en/of opnieuw ‘op te voeden’ tot een zinvol
bestaan.
