Hftsk 3: Fysiologie van de zoogdieren
Het hormoonstelsel
1) Het verschil kennen tussen het zenuwstelsel en het hormoonstelsel.
Twee communicatiesystemen:
- Het zenuwstelsel: snelle werking, korte duur
- Het hormoonstelsel: tragere werking, langere duur
2) Het verschil kennen tussen exocriene en endocriene klieren en voorbeelden
kunnen geven.
Kliercellen synthesiseren stoffen (met grondstoffen uit bloed) die ze afscheiden in hun omgeving
vb in de maagwand : synthese van zoutzuur, pesinogeen
- Exocriene klieren afgeven van stoffen via afvoerbuisjes naar buitenlichaam
- Endocriene klieren afgeven van stoffen aan bloed deze stoffen zijn hormonen!
3) De pancreas is een gemengde klier. De betekenis hiervan kunnen weergeven.
Uitscheiding van:
- Spijsverteringsenzymen
- Hormonen: (insuline, glucagon)
4) De coördinerende functie van het hormoonstelsel kunnen beschrijven.
- Een endocriene klier: stuurt een hormoon uit
- Dit hormoon komt in de bloedbaan
- Op zijn wegkomt dit hormoon een receptor tegen
- Receptor = orgaan/weefsel die het hormoon herkent
- Gevolg: binding hormoon aan orgaan/weefsel + hormonaal effect
Het endocriene stelsel coördineert:
- Langdurige processen zoals groei en ontwikkeling
- De regulaties die tot homeostasis leiden (vb. glucosemetabolisme)
- De verdedigingsfuncties o.a. bij alarmsituaties
- De voortplantingsprocessen
5) Het negatief feedbackmechanisme van werking van een hormoon kunnen
uitleggen.
Negatief feedbackmechanisme:
Voorbeeld: t° -regeling => Stel t° daalt: Voorbeeld: t° -regeling=> Stel t° wordt te hoog
- Waarneming controlecentrum - Waarneming controlecentrum
- Actie = aangaan van verwarmingsketel - Actie =afslaan van verwarmingsketel
- Gevolg: warmteproductie = stijgende t° - Gevolg: warmteproductie daalt = dalende t°
- Hypothalamus – hypofyse: releasing hormones
- Hypothalamus: Deel van de hersenen (Verlengde van ruggemerg)
- Hypofyse = hersenaanhangsel = hersenklier: kleine klier met een endocriene functie
De hypofyse en de hypothalamus kunnen situeren op een
afbeelding.
1
, 6) De uitspraak ‘de hypothalamus is een orgaan om te kunnen vechten, vluchten,
eten en paren’ kunnen verklaren
De hypothalamus speelt een grote rol in het reguleren van de biologische basisprocessen zoals vechten, vluchten,
eten en paren. Het vormt, samen met de hypofyse, de verbinding met het hormonaal stelsel en reguleert de werking
van vele endocriene klieren.
7) De drie functies van de hypothalamus kunnen
weergeven.
Afgifte van regulerende hormonen naar de hypofyse om
de activiteit van de hypoyfysevoorkwab te reguleren.
De hypofysevoorkwab geeft op haar beurt hormonen (7, zie verder) af die
weer andere endocriene klieren beïnvloeden
Productie van ADH en oxytocine:
de hypothalamus werkt als endocrien orgaan doordat hij deze hormonen
produceert en via de hypofyseachterkwab in het bloed vrijgeeft.
Regulering van de sympathische impulsen naar het
bijniermerg.
Het bijniermerg zal na stimulatie adrenaline (epinefrine) en noradrenaline
(norepinefrine) in het bloed afgeven.
8) De wisselwerking aangaande hormoonproductietussen hypofyse en
andere organen kunnen beschrijven.
9) Kunnen beschrijven hoe een bijnier is opgebouwd.
- Bijnieren liggen op de nieren
- Twee bijnieren
- Een bijnier bestaat uit:
› Bijnierschors = cortex
› Bijniermerg = medulla
- Al gezegd: vanuit hypothalamus productie van adrenaline en noradrenaline
2
Het hormoonstelsel
1) Het verschil kennen tussen het zenuwstelsel en het hormoonstelsel.
Twee communicatiesystemen:
- Het zenuwstelsel: snelle werking, korte duur
- Het hormoonstelsel: tragere werking, langere duur
2) Het verschil kennen tussen exocriene en endocriene klieren en voorbeelden
kunnen geven.
Kliercellen synthesiseren stoffen (met grondstoffen uit bloed) die ze afscheiden in hun omgeving
vb in de maagwand : synthese van zoutzuur, pesinogeen
- Exocriene klieren afgeven van stoffen via afvoerbuisjes naar buitenlichaam
- Endocriene klieren afgeven van stoffen aan bloed deze stoffen zijn hormonen!
3) De pancreas is een gemengde klier. De betekenis hiervan kunnen weergeven.
Uitscheiding van:
- Spijsverteringsenzymen
- Hormonen: (insuline, glucagon)
4) De coördinerende functie van het hormoonstelsel kunnen beschrijven.
- Een endocriene klier: stuurt een hormoon uit
- Dit hormoon komt in de bloedbaan
- Op zijn wegkomt dit hormoon een receptor tegen
- Receptor = orgaan/weefsel die het hormoon herkent
- Gevolg: binding hormoon aan orgaan/weefsel + hormonaal effect
Het endocriene stelsel coördineert:
- Langdurige processen zoals groei en ontwikkeling
- De regulaties die tot homeostasis leiden (vb. glucosemetabolisme)
- De verdedigingsfuncties o.a. bij alarmsituaties
- De voortplantingsprocessen
5) Het negatief feedbackmechanisme van werking van een hormoon kunnen
uitleggen.
Negatief feedbackmechanisme:
Voorbeeld: t° -regeling => Stel t° daalt: Voorbeeld: t° -regeling=> Stel t° wordt te hoog
- Waarneming controlecentrum - Waarneming controlecentrum
- Actie = aangaan van verwarmingsketel - Actie =afslaan van verwarmingsketel
- Gevolg: warmteproductie = stijgende t° - Gevolg: warmteproductie daalt = dalende t°
- Hypothalamus – hypofyse: releasing hormones
- Hypothalamus: Deel van de hersenen (Verlengde van ruggemerg)
- Hypofyse = hersenaanhangsel = hersenklier: kleine klier met een endocriene functie
De hypofyse en de hypothalamus kunnen situeren op een
afbeelding.
1
, 6) De uitspraak ‘de hypothalamus is een orgaan om te kunnen vechten, vluchten,
eten en paren’ kunnen verklaren
De hypothalamus speelt een grote rol in het reguleren van de biologische basisprocessen zoals vechten, vluchten,
eten en paren. Het vormt, samen met de hypofyse, de verbinding met het hormonaal stelsel en reguleert de werking
van vele endocriene klieren.
7) De drie functies van de hypothalamus kunnen
weergeven.
Afgifte van regulerende hormonen naar de hypofyse om
de activiteit van de hypoyfysevoorkwab te reguleren.
De hypofysevoorkwab geeft op haar beurt hormonen (7, zie verder) af die
weer andere endocriene klieren beïnvloeden
Productie van ADH en oxytocine:
de hypothalamus werkt als endocrien orgaan doordat hij deze hormonen
produceert en via de hypofyseachterkwab in het bloed vrijgeeft.
Regulering van de sympathische impulsen naar het
bijniermerg.
Het bijniermerg zal na stimulatie adrenaline (epinefrine) en noradrenaline
(norepinefrine) in het bloed afgeven.
8) De wisselwerking aangaande hormoonproductietussen hypofyse en
andere organen kunnen beschrijven.
9) Kunnen beschrijven hoe een bijnier is opgebouwd.
- Bijnieren liggen op de nieren
- Twee bijnieren
- Een bijnier bestaat uit:
› Bijnierschors = cortex
› Bijniermerg = medulla
- Al gezegd: vanuit hypothalamus productie van adrenaline en noradrenaline
2
