SG2 2BASO EN-AA
YAM
SOCIALE GEOGRAFIE 2
DUURZAME ONTWIKKELING ..................................................................................................................................... 3
WOORDENLIJST......................................................................................................................................................... 4
LANDBOUW .............................................................................................................................................................. 7
HOOFDSTUK 1: INLEIDING ......................................................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 2: HET LANDBOUWSYSTEEM ................................................................................................................. 7
2.1 EXTERNE FACTOREN ...................................................................................................................................................... 7
2.2 DE INTERNE FACTOREN ................................................................................................................................................ 11
HOOFDSTUK 3: LANDBOUWTYPES .......................................................................................................................... 14
3.1. ZELFVOORZIENENDE LANDBOUW .................................................................................................................................. 14
3.2 COMMERCIËLE LANDBOUW .......................................................................................................................................... 15
3.3 DE INTENSIVERINGSAS ................................................................................................................................................. 17
3.4 DE ONTWIKKELINGSAS ................................................................................................................................................. 17
HOOFDSTUK 4: BODEMGEBRUIK ............................................................................................................................. 18
4.1 ONTGINNING, IRRIGATIE EN BEMESTING .......................................................................................................................... 18
4.2 BODEMGEBRUIK ......................................................................................................................................................... 20
HOOFDSTUK 5: DE AGRARISCHE REGIO’S IN DE WERELD ......................................................................................... 22
5.1 LANDSCHAPSGORDELS ALS LANDBOUWGEBIEDEN .............................................................................................................. 22
5.2 SHIFTING CULTIVATION ................................................................................................................................................ 25
5.3 TRADITIONELE GEMENGDE LANDBOUW VD TROPEN ........................................................................................................... 25
ZIE HOOFDSTUK 3: LANDBOUWTYPES ................................................................................................................................... 25
HOOFDSTUK 6: LANDBOUW IN BELGIË EN EUROPA ................................................................................................. 26
6.1 LANDBOUWOPPERVLAKTE IN BELGIË............................................................................................................................... 26
6.2 LANDBOUWSTREKEN IN BELGIË ..................................................................................................................................... 26
HOOFDSTUK 7: LANDBOUW, VOEDSEL EN MILEU IN DE WERELD............................................................................. 28
7.2 DE GROENE REVOLUTIE IN INDIA .................................................................................................................................... 32
HOOFDSTUK 8: SLOTBEDENKING ............................................................................................................................. 33
TOERISME ............................................................................................................................................................... 34
HOOFDSTUK 1: INLEIDING ....................................................................................................................................... 34
HOOFDSTUK 2: THEORETISCH KADER ...................................................................................................................... 34
2.1 DE BRUG TUSSEN GEOGRAFIE EN TOERISME...................................................................................................................... 34
2.2 BEGRIPSOMSCHRIJVING ............................................................................................................................................... 34
2.4 SYSTEEM VAN TOERISME .............................................................................................................................................. 36
2.4 DE TOERISTISCHE CYCLUS ............................................................................................................................................. 37
2.5 DE REISMARKT IN AL HAAR FACETTEN .............................................................................................................................. 39
2.6 TOERISITISCHE STATISTIEKEN ......................................................................................................................................... 41
2.7 LEZEN VAN KLIMAATGEGEVENS ...................................................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 3: EVOLUTIE VAN HET TOERISME ........................................................................................................ 42
3.1 GESCHIEDENIS VAN HET TOERISME ................................................................................................................................. 42
3.2 VERKLARENDE FACTOREN VAN HET STIJGENDE TOERISME .................................................................................................... 42
3.3 DE HUIDIGE TREND VAN HET TOERISME ........................................................................................................................... 42
HOOFDSTUK 4: ECONOMISCH-GEOGRAFISCHE ASPECTEN VAN HET TOERISME ....................................................... 45
4.1 WERKGELEGENHEID IN HET TOERISME............................................................................................................................. 45
4.2 DE INKOMENSEFFECTEN ............................................................................................................................................... 45
1
,SG2 2BASO EN-AA
YAM
HOOFDSTUK 5: MASSATOERISME EN DUURZAAM TOERISME.................................................................................. 46
5.1 MASSATOERISME ....................................................................................................................................................... 46
5.2 DUURZAAM TOERISME ................................................................................................................................................ 47
5.3 ECOTOERISME, EEN MODEGRIL? .................................................................................................................................... 50
5.4 RECENTE TOERISTISCHE TENDENSEN ............................................................................................................................... 50
HOOFDSTUK 6: ONTWIKKELINGSKANSEN DOOR TOERISME .................................................................................... 51
6.1 LANDEN IN ONTWIKKELING (LIO)................................................................................................................................... 51
6.2 TOERISME ALS ONTWIKKELINGSSTRATEGIE ....................................................................................................................... 52
6.3 ECONOMISCH EEN ONZEKERE SECTOR ............................................................................................................................. 52
6.4 DE BALANS ................................................................................................................................................................ 52
6.5 CULTURELE VERRIJKING OF PLATVOETSE KOLONISERING? .................................................................................................... 52
6.6 BLIJFT DE PRANGENDE VRAAG: RUGZAKTOERISME OF CLUB MED? ........................................................................................ 52
HOOFDSTUK 7: TOERISME ONDER STROOM ............................................................................................................ 53
7.1 BEDREIGING OF HEFBOOM VOOR TRADITIONELE WAARDEN? ............................................................................................... 53
7.2 EEN POLITIEK WAPEN OF EEN STIMULANS OM DE MENSENRECHTEN TE DOEN NALEVEN? ............................................................ 53
7.3 KAN TOERISME DE ZEDEN VERZACHTEN? ......................................................................................................................... 53
7.4 ROL VH TOERISME IN PEACEKEEPING EN HET CREEËREN VAN WEDERZIJDS BEGRIP ..................................................................... 53
HOOFDSTUK 8: REIZEN MET RESPECT ...................................................................................................................... 54
8.1 ETHISCHE BENADERING: HET BLIJFT DANSEN OP EEN SLAPPE KOORD ...................................................................................... 54
8.2 EEN ‘BESCHAAFD’ REISGEDRAG NOODZAKELIJK? ................................................................................................................ 54
8.3 EXESSEN BLIJVEN BESTAAN ........................................................................................................................................... 55
HOOFDSTUK 9: ONTWIKKELINGSLANDEN, WAT ZIJN DAT? ...................................................................................... 56
9.1 DE TERM ONTWIKKELINGSLANDEN ................................................................................................................................. 56
9.2 KENMERKEN .............................................................................................................................................................. 56
9.3 OORZAKEN VAN DE TWEEDELIGE WERELD ........................................................................................................................ 56
9.4 VERSCHILLENDE ‘SOORTEN’ ONTWIKKELINGSLANDEN ......................................................................................................... 56
HOOFDSTUK 10: HEDEN EN TOEKOMST? ................................................................................................................. 57
10.1 OPLOSSINGEN VOOR DE ONDERONTWIKKELING? ............................................................................................................. 57
2
,SG2 2BASO EN-AA
YAM
Duurzame ontwikkeling
Belangrijk inzicht: “The earth is one but the world is not”
- Milieuproblemen het gevolg van armoede in het ene deel van de wereld;
consumptie en productie in het andere deel van de wereld.
- Herkenning van sociale crisissen en milieucrisissen als elementen van
één grotere crisis.
Duurzame ontwikkeling = “ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden
van het heden zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in
hun behoeften te voorzien in het gedrang te brengen”
2015: Sustainable Development Goals (SDG’s) door de VN
- Doel 2030
- 17 doelstelstellingen
- 169 targets
- Voor alle landen, iedereen
5 pijlers
- Vroeger: people, planet, profit
- Nu: people, planet, prosperity partnership, peace
3
, SG2 2BASO EN-AA
YAM
Woordenlijst
Landbouw
HOOFDSTUK 3
- Landbouw
- Externe factor
- Interne factor
- Natuurlijke groeiperiode/ groeivoorwaarden
- Teelteisen = teeltvoorwaarden
- Vernealisatie
- Koudegrens
- Poolgrens
- Hoogtegrens
- Groogtegrend
- Terrasbouw
- GMO
- Kasteelt, glasteelt, glas(tuin)bouw, glascultuur
- Pachten: Baas van land, verpacht aan boeren; verschil met huren: vaste prijs. Pachten: te zien aan
hoeveel je oogst en aan verdient, de opbrengst. Deel vd opbrengst afgeven aan de eigenaar vd grond.
Soort landbouw: hacienda?
- Plantage
- Agrobusiness: productie + verwerking: boeren op contractbasis met bedrijven in de buurt. Alle stappen
in het proces samen: landbouw, verpakking, verkoop op kleine of grote
schaal vb ardovries, bonduelle, Tiense suiker (contracten met lokale boeren)
- Contractteelt
- CSA = community supported agriculture
- Voedselbos, multicropping
- Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)
- Landbouwproductie
- Monoproductie
- Polyproductie
- Polycultuur
- Teeltrotatie = wisselcultuur
- Colturo promiscua, cultura mista
- Subsitutie
- Zelfvoorziening
- Von Thünen (basisgedachte, niet de formule)
HOOFDSTUK 4
- Brandcultuur
- Landwinning
- Droge akkerbouw = regenakkerbouw
- Permanente akkerbouw
- Seizoensakkerbouw
- Dry farming
- Irrigatie, irrigatie-akkerbouw
- Contourploegen
4
YAM
SOCIALE GEOGRAFIE 2
DUURZAME ONTWIKKELING ..................................................................................................................................... 3
WOORDENLIJST......................................................................................................................................................... 4
LANDBOUW .............................................................................................................................................................. 7
HOOFDSTUK 1: INLEIDING ......................................................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 2: HET LANDBOUWSYSTEEM ................................................................................................................. 7
2.1 EXTERNE FACTOREN ...................................................................................................................................................... 7
2.2 DE INTERNE FACTOREN ................................................................................................................................................ 11
HOOFDSTUK 3: LANDBOUWTYPES .......................................................................................................................... 14
3.1. ZELFVOORZIENENDE LANDBOUW .................................................................................................................................. 14
3.2 COMMERCIËLE LANDBOUW .......................................................................................................................................... 15
3.3 DE INTENSIVERINGSAS ................................................................................................................................................. 17
3.4 DE ONTWIKKELINGSAS ................................................................................................................................................. 17
HOOFDSTUK 4: BODEMGEBRUIK ............................................................................................................................. 18
4.1 ONTGINNING, IRRIGATIE EN BEMESTING .......................................................................................................................... 18
4.2 BODEMGEBRUIK ......................................................................................................................................................... 20
HOOFDSTUK 5: DE AGRARISCHE REGIO’S IN DE WERELD ......................................................................................... 22
5.1 LANDSCHAPSGORDELS ALS LANDBOUWGEBIEDEN .............................................................................................................. 22
5.2 SHIFTING CULTIVATION ................................................................................................................................................ 25
5.3 TRADITIONELE GEMENGDE LANDBOUW VD TROPEN ........................................................................................................... 25
ZIE HOOFDSTUK 3: LANDBOUWTYPES ................................................................................................................................... 25
HOOFDSTUK 6: LANDBOUW IN BELGIË EN EUROPA ................................................................................................. 26
6.1 LANDBOUWOPPERVLAKTE IN BELGIË............................................................................................................................... 26
6.2 LANDBOUWSTREKEN IN BELGIË ..................................................................................................................................... 26
HOOFDSTUK 7: LANDBOUW, VOEDSEL EN MILEU IN DE WERELD............................................................................. 28
7.2 DE GROENE REVOLUTIE IN INDIA .................................................................................................................................... 32
HOOFDSTUK 8: SLOTBEDENKING ............................................................................................................................. 33
TOERISME ............................................................................................................................................................... 34
HOOFDSTUK 1: INLEIDING ....................................................................................................................................... 34
HOOFDSTUK 2: THEORETISCH KADER ...................................................................................................................... 34
2.1 DE BRUG TUSSEN GEOGRAFIE EN TOERISME...................................................................................................................... 34
2.2 BEGRIPSOMSCHRIJVING ............................................................................................................................................... 34
2.4 SYSTEEM VAN TOERISME .............................................................................................................................................. 36
2.4 DE TOERISTISCHE CYCLUS ............................................................................................................................................. 37
2.5 DE REISMARKT IN AL HAAR FACETTEN .............................................................................................................................. 39
2.6 TOERISITISCHE STATISTIEKEN ......................................................................................................................................... 41
2.7 LEZEN VAN KLIMAATGEGEVENS ...................................................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 3: EVOLUTIE VAN HET TOERISME ........................................................................................................ 42
3.1 GESCHIEDENIS VAN HET TOERISME ................................................................................................................................. 42
3.2 VERKLARENDE FACTOREN VAN HET STIJGENDE TOERISME .................................................................................................... 42
3.3 DE HUIDIGE TREND VAN HET TOERISME ........................................................................................................................... 42
HOOFDSTUK 4: ECONOMISCH-GEOGRAFISCHE ASPECTEN VAN HET TOERISME ....................................................... 45
4.1 WERKGELEGENHEID IN HET TOERISME............................................................................................................................. 45
4.2 DE INKOMENSEFFECTEN ............................................................................................................................................... 45
1
,SG2 2BASO EN-AA
YAM
HOOFDSTUK 5: MASSATOERISME EN DUURZAAM TOERISME.................................................................................. 46
5.1 MASSATOERISME ....................................................................................................................................................... 46
5.2 DUURZAAM TOERISME ................................................................................................................................................ 47
5.3 ECOTOERISME, EEN MODEGRIL? .................................................................................................................................... 50
5.4 RECENTE TOERISTISCHE TENDENSEN ............................................................................................................................... 50
HOOFDSTUK 6: ONTWIKKELINGSKANSEN DOOR TOERISME .................................................................................... 51
6.1 LANDEN IN ONTWIKKELING (LIO)................................................................................................................................... 51
6.2 TOERISME ALS ONTWIKKELINGSSTRATEGIE ....................................................................................................................... 52
6.3 ECONOMISCH EEN ONZEKERE SECTOR ............................................................................................................................. 52
6.4 DE BALANS ................................................................................................................................................................ 52
6.5 CULTURELE VERRIJKING OF PLATVOETSE KOLONISERING? .................................................................................................... 52
6.6 BLIJFT DE PRANGENDE VRAAG: RUGZAKTOERISME OF CLUB MED? ........................................................................................ 52
HOOFDSTUK 7: TOERISME ONDER STROOM ............................................................................................................ 53
7.1 BEDREIGING OF HEFBOOM VOOR TRADITIONELE WAARDEN? ............................................................................................... 53
7.2 EEN POLITIEK WAPEN OF EEN STIMULANS OM DE MENSENRECHTEN TE DOEN NALEVEN? ............................................................ 53
7.3 KAN TOERISME DE ZEDEN VERZACHTEN? ......................................................................................................................... 53
7.4 ROL VH TOERISME IN PEACEKEEPING EN HET CREEËREN VAN WEDERZIJDS BEGRIP ..................................................................... 53
HOOFDSTUK 8: REIZEN MET RESPECT ...................................................................................................................... 54
8.1 ETHISCHE BENADERING: HET BLIJFT DANSEN OP EEN SLAPPE KOORD ...................................................................................... 54
8.2 EEN ‘BESCHAAFD’ REISGEDRAG NOODZAKELIJK? ................................................................................................................ 54
8.3 EXESSEN BLIJVEN BESTAAN ........................................................................................................................................... 55
HOOFDSTUK 9: ONTWIKKELINGSLANDEN, WAT ZIJN DAT? ...................................................................................... 56
9.1 DE TERM ONTWIKKELINGSLANDEN ................................................................................................................................. 56
9.2 KENMERKEN .............................................................................................................................................................. 56
9.3 OORZAKEN VAN DE TWEEDELIGE WERELD ........................................................................................................................ 56
9.4 VERSCHILLENDE ‘SOORTEN’ ONTWIKKELINGSLANDEN ......................................................................................................... 56
HOOFDSTUK 10: HEDEN EN TOEKOMST? ................................................................................................................. 57
10.1 OPLOSSINGEN VOOR DE ONDERONTWIKKELING? ............................................................................................................. 57
2
,SG2 2BASO EN-AA
YAM
Duurzame ontwikkeling
Belangrijk inzicht: “The earth is one but the world is not”
- Milieuproblemen het gevolg van armoede in het ene deel van de wereld;
consumptie en productie in het andere deel van de wereld.
- Herkenning van sociale crisissen en milieucrisissen als elementen van
één grotere crisis.
Duurzame ontwikkeling = “ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden
van het heden zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in
hun behoeften te voorzien in het gedrang te brengen”
2015: Sustainable Development Goals (SDG’s) door de VN
- Doel 2030
- 17 doelstelstellingen
- 169 targets
- Voor alle landen, iedereen
5 pijlers
- Vroeger: people, planet, profit
- Nu: people, planet, prosperity partnership, peace
3
, SG2 2BASO EN-AA
YAM
Woordenlijst
Landbouw
HOOFDSTUK 3
- Landbouw
- Externe factor
- Interne factor
- Natuurlijke groeiperiode/ groeivoorwaarden
- Teelteisen = teeltvoorwaarden
- Vernealisatie
- Koudegrens
- Poolgrens
- Hoogtegrens
- Groogtegrend
- Terrasbouw
- GMO
- Kasteelt, glasteelt, glas(tuin)bouw, glascultuur
- Pachten: Baas van land, verpacht aan boeren; verschil met huren: vaste prijs. Pachten: te zien aan
hoeveel je oogst en aan verdient, de opbrengst. Deel vd opbrengst afgeven aan de eigenaar vd grond.
Soort landbouw: hacienda?
- Plantage
- Agrobusiness: productie + verwerking: boeren op contractbasis met bedrijven in de buurt. Alle stappen
in het proces samen: landbouw, verpakking, verkoop op kleine of grote
schaal vb ardovries, bonduelle, Tiense suiker (contracten met lokale boeren)
- Contractteelt
- CSA = community supported agriculture
- Voedselbos, multicropping
- Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)
- Landbouwproductie
- Monoproductie
- Polyproductie
- Polycultuur
- Teeltrotatie = wisselcultuur
- Colturo promiscua, cultura mista
- Subsitutie
- Zelfvoorziening
- Von Thünen (basisgedachte, niet de formule)
HOOFDSTUK 4
- Brandcultuur
- Landwinning
- Droge akkerbouw = regenakkerbouw
- Permanente akkerbouw
- Seizoensakkerbouw
- Dry farming
- Irrigatie, irrigatie-akkerbouw
- Contourploegen
4
