Les 7: Michel de Montaigne, kind van de Renaissance
1. Situering: de Middeleeuwse filosofie als dienstmaagd van de religie
Overgang tussen oud naar nieuw.
De christendom was belangrijk:
- Belangrijke ideologie in deze periode
- Er was een wereldse macht en een geestelijke macht
Kern van het christendom:
- Verwand aan platonisme het woord is vlees geworden
- Verschil met Plato: naastenliefde
- Schepping met begin en einde
- Christendom is geen filosofie maar een geloof
De periode wordt ingedeeld in 2 periodes:
- De patristiek (kerkvaders of patri)
o Belangrijk persoon Augustinus
Hij was een van de kerkvaders
Heeft leer van christendom vorm gegeven
Gebaseerd op neoplatonisme
Geloven in God en liefhebben dan komt alles in orde
Scholastiek
- = vrijgestelden die vrijgesteld waren van arbeid om te studeren
- Thomas van Aquino is belangrijk persoon
o Waarheden van wetenschap (Aristoteles) en geloof zijn gelijk wang beide zijn
afkomstig van God
o Weten om te geloven
o Godsbewijzen
2. Renaissance of wedergeboorte van de oudheid
Wedergeboorte is een overgangsperiode in de Europese geschiedenis tussen de duistere
middeleeuwen en nieuwe tijd.
2.1. Economische groei en nieuwe ontdekkingen
Typerend voor de renaissance:
- Periode van groeiende welvaart in Europa
- Periode van vele ontdekkingen/technische ontwikkelingen -> buskruit, kompas, papier,…
- Nieuwe continenten
- Groei handelssteden
2.2. Nieuw wereldbeeld
Het wereldbeeld van de bijbel daar stond de aarde centraal wordt door copernicus dat beeld
omgedraaid.
, 1543:
- Twee revolutionaire publicaties
o Over de ontwenteling der wereldlichamen
o Zeven boeken over de bouw van het menselijke lichaam
2.3. Nieuw mensbeeld
Mens werd in centrum geplaatst.
Levensmotief:
- Carpe diem (pluk de dag)
Ontvoogding van het individu = humanisme:
- Voor hen komt niet god, maar de mens op de eerste okaats
Godsdienstoorlogen:
- Reformatie of hervorming van de protestantse kerk
De renaissance werd ook heel erg uitgedrukt in de kunst en de architectuur.
Belangrijke persoon: Erasmus:
- Vader van Christelijek humanisme, stelt mens centraal
- “lof der zotheid”
- Hij ziet Jezus als het goede voorbeeld, maar vooral Jezus ziet als een mens humanistisch
ideaal
Humanisme en milde kritiek op mistoestanden (zotheid)
- Christus als belichaming van humanitas ideaal
- Kritiek op machtshonger en nepwaarden
- Pleidooi van redelijkheid en tolerantie
3. Michel De Montaigne
Burgemeester van Bordaux. Heeft op jonge leeftijd zware crisis meegemaakt als beste vriend sterft
en vind zo troost in de filosofie.
Invloed:
- Aanvankelijk stoïcijnse invalshoek: hoe omgaan met tegenslagen, filosofie is leren om te
sterven (dood van vriend)
- Later ook invloed van scepticisme en epicurisme (genieten maar met mate)
Reflectie/introsceptie:
- Que sais-je / wat weet ik eigenlijk?
- Boek die hij geschreven heeft
- Gaat over de mens en al zijn kleine kantjes, over culturelen, te grote gedachten van onszelf
Essais of probeersels:
- Zijn eerlijke bespiegelingen (gevoelens, meningen,…)
1. Situering: de Middeleeuwse filosofie als dienstmaagd van de religie
Overgang tussen oud naar nieuw.
De christendom was belangrijk:
- Belangrijke ideologie in deze periode
- Er was een wereldse macht en een geestelijke macht
Kern van het christendom:
- Verwand aan platonisme het woord is vlees geworden
- Verschil met Plato: naastenliefde
- Schepping met begin en einde
- Christendom is geen filosofie maar een geloof
De periode wordt ingedeeld in 2 periodes:
- De patristiek (kerkvaders of patri)
o Belangrijk persoon Augustinus
Hij was een van de kerkvaders
Heeft leer van christendom vorm gegeven
Gebaseerd op neoplatonisme
Geloven in God en liefhebben dan komt alles in orde
Scholastiek
- = vrijgestelden die vrijgesteld waren van arbeid om te studeren
- Thomas van Aquino is belangrijk persoon
o Waarheden van wetenschap (Aristoteles) en geloof zijn gelijk wang beide zijn
afkomstig van God
o Weten om te geloven
o Godsbewijzen
2. Renaissance of wedergeboorte van de oudheid
Wedergeboorte is een overgangsperiode in de Europese geschiedenis tussen de duistere
middeleeuwen en nieuwe tijd.
2.1. Economische groei en nieuwe ontdekkingen
Typerend voor de renaissance:
- Periode van groeiende welvaart in Europa
- Periode van vele ontdekkingen/technische ontwikkelingen -> buskruit, kompas, papier,…
- Nieuwe continenten
- Groei handelssteden
2.2. Nieuw wereldbeeld
Het wereldbeeld van de bijbel daar stond de aarde centraal wordt door copernicus dat beeld
omgedraaid.
, 1543:
- Twee revolutionaire publicaties
o Over de ontwenteling der wereldlichamen
o Zeven boeken over de bouw van het menselijke lichaam
2.3. Nieuw mensbeeld
Mens werd in centrum geplaatst.
Levensmotief:
- Carpe diem (pluk de dag)
Ontvoogding van het individu = humanisme:
- Voor hen komt niet god, maar de mens op de eerste okaats
Godsdienstoorlogen:
- Reformatie of hervorming van de protestantse kerk
De renaissance werd ook heel erg uitgedrukt in de kunst en de architectuur.
Belangrijke persoon: Erasmus:
- Vader van Christelijek humanisme, stelt mens centraal
- “lof der zotheid”
- Hij ziet Jezus als het goede voorbeeld, maar vooral Jezus ziet als een mens humanistisch
ideaal
Humanisme en milde kritiek op mistoestanden (zotheid)
- Christus als belichaming van humanitas ideaal
- Kritiek op machtshonger en nepwaarden
- Pleidooi van redelijkheid en tolerantie
3. Michel De Montaigne
Burgemeester van Bordaux. Heeft op jonge leeftijd zware crisis meegemaakt als beste vriend sterft
en vind zo troost in de filosofie.
Invloed:
- Aanvankelijk stoïcijnse invalshoek: hoe omgaan met tegenslagen, filosofie is leren om te
sterven (dood van vriend)
- Later ook invloed van scepticisme en epicurisme (genieten maar met mate)
Reflectie/introsceptie:
- Que sais-je / wat weet ik eigenlijk?
- Boek die hij geschreven heeft
- Gaat over de mens en al zijn kleine kantjes, over culturelen, te grote gedachten van onszelf
Essais of probeersels:
- Zijn eerlijke bespiegelingen (gevoelens, meningen,…)
