Samenvatting: psychopathologie
Inhoud
Netwerk GGZ Kempen............................................................................................................................5
Geschiedenis.......................................................................................................................................5
Situering in het netwerk.....................................................................................................................5
Langdurig zorgteam (LZ).....................................................................................................................7
Doelgroep.......................................................................................................................................7
Samenwerken over de grenzen van de GGZ...................................................................................7
Diagnoses en hulpvragen................................................................................................................7
Taakomschrijving............................................................................................................................8
Zorgoverleg.....................................................................................................................................8
H1: Een helikopterblik op onze geestelijke gezondheidszorg (LEZEN)....................................................8
De geschiedenis van de psychiatrie: een kort overzicht.....................................................................8
Derde periode.................................................................................................................................9
Vierde periode................................................................................................................................9
Vijfde periode...............................................................................................................................10
Zesde periode...............................................................................................................................10
De psychiatrie vandaag.....................................................................................................................10
Overlegplatforms..........................................................................................................................11
Ervaringsdeskundigen...................................................................................................................11
Project art.107 voor volwassenen en intensifiëring......................................................................11
Evaluatie van de netwerken voor de doelgroep volwassenen......................................................11
Nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren.................................................11
Zijn er nog teveel psychiatrische bedden in ons land?.................................................................12
Enkele definities...........................................................................................................................12
DSM of ICD?..................................................................................................................................12
Biopsychosociale benadering.......................................................................................................12
Wanneer heeft iemand een geestelijk gezondheidsprobleem?....................................................13
Wat is ‘normaal’ in de psychiatrie?...............................................................................................13
Burn-out.......................................................................................................................................13
Psychiatrische aandoening...........................................................................................................13
Jaarprevalentie van de psychische problematiek.........................................................................13
Evolutie naar een meer en duurzame geïntegreerde geestelijke gezondheid..............................14
Onrustwekkende toename van psychische problemen................................................................14
, Behandeling van psychiatrische aandoeningen............................................................................14
Markante vaststellingen op het vlak van geestelijke gezondheidszorg............................................14
Overconsumptie van antidepressiva.............................................................................................14
Zelfdodingen.................................................................................................................................14
Kinderen en jongeren...................................................................................................................15
Allochtonen..................................................................................................................................15
Mindfulness..................................................................................................................................15
Naar een values based mental health care en kwaliteitsindicatoren...........................................15
Kwaliteitsmetingen in de geestelijke gezondheidszorg................................................................16
Accreditering van psychiatrische ziekenhuizen: hype of duurzaam systeem?..............................16
Wetenschappelijk onderzoek.......................................................................................................16
Risico’s op somatische problemen................................................................................................16
Daderhulp en preventie hulp........................................................................................................16
Gevolgen van de Covid-19 pandemie voor de geestelijke gezondheid.........................................17
H2: Diagnose en behandeling...............................................................................................................17
1 Psychiatrie en psychiatrische ziekten............................................................................................17
Is psychiatrie wel een medische discipline?..................................................................................17
Wat is een psychiatrische ziekte?.................................................................................................18
Kan een psychiatrische ziekte dan zomaar gelijkgesteld worden met een lichamelijke ziekte?...19
2 Diagnose in de psychiatrie: het psychiatrisch onderzoek..............................................................19
Hoe verloopt een diagnostisch gesprek (anamnese)?..................................................................19
Het nagaan van de psychiatrische voorgeschiedenis en de familieanamnese..............................20
Het navragen van lichamelijke klachten en het lichamelijk onderzoek........................................20
De sociale anamnese....................................................................................................................20
De biografische anamnese............................................................................................................20
De heteroanamnese.....................................................................................................................20
Aanvullende onderzoeken............................................................................................................20
3 Diagnose en classificatie................................................................................................................20
4 Het voorkomen van psychiatrische ziekten (epidemiologie).........................................................21
5 Oorzaken en ontstaan van psychiatrische ziekten.........................................................................21
Biologische factoren.....................................................................................................................21
Psychologische factoren...............................................................................................................22
6 Gevolgen van psychiatrische stoornissen......................................................................................23
7 Behandeling en preventie..............................................................................................................23
Neurobiologische behandelingen.................................................................................................23
, Psychologische technieken om het denken/beleving van de patiënt te beïnvloeden door
communicatie...............................................................................................................................24
Psychosociale technieken om de omgevingsomstandigheden beter in overeenstemming te
brengen met de mogelijkheden en beperkingen van de patiënt..................................................25
Preventie......................................................................................................................................25
H4 Beschermingsmaatregelen..............................................................................................................26
Gedwongen opname........................................................................................................................26
Voorstel tot hervorming van de wet inzake gedwongen opnames...............................................27
Internering........................................................................................................................................27
Risicotaxatie..................................................................................................................................27
Nieuwe interneringswet oktober 2016.........................................................................................28
Dwangbehandeling in geval van gedwongen opname of internering...............................................28
Vrijheidsbeperkende maatregelen...................................................................................................28
Beschermingsmaatregelen inzake goederen en persoon.................................................................29
Buitengerechtelijke beschermingsmaatregelen...........................................................................29
Gerechtelijke beschermingsmaatregelen.....................................................................................29
Patiënten met een psychiatrische aandoening in het verkeer..........................................................30
H6: Ziektebeelden................................................................................................................................31
Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen....................................................................................31
De verstandelijke beperking.........................................................................................................31
Communicatiestoornissen............................................................................................................31
Autismespectrumstoornissen (ASS)..............................................................................................31
Aandachtstekort en hyperactiviteitsstoornis (ADHD)...................................................................32
Specifieke leerstoornissen............................................................................................................33
Motorische stoornissen................................................................................................................33
Schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen............................................................33
Tips bij het omgaan met een persoon die psychoses heeft..........................................................35
Delirium........................................................................................................................................36
Bipolaire stemminsstoornissen.........................................................................................................36
Symptomen en gevolgen van een manie......................................................................................37
Oorzaken van een bipolaire stemmingsstoornis...........................................................................37
Behandeling van BS......................................................................................................................38
Depressieve stemmingsstoornissen.................................................................................................38
Oorzaken en symptomen..............................................................................................................39
Gevolgen van een depressie.........................................................................................................40
Behandeling..................................................................................................................................40
, Tips bij het omgaan met een persoon die een depressie heeft....................................................41
Preventie: hoe depressie vermijden?...........................................................................................41
Angststoornissen..............................................................................................................................42
Angst heeft een functie................................................................................................................42
Pathologische angst......................................................................................................................42
Dwang- en verwante stoornissen.....................................................................................................44
Stoornissen met lichamelijke symptomen........................................................................................44
Pijnstoornis...................................................................................................................................45
Conversiestoornis.........................................................................................................................45
Hypochondrie...............................................................................................................................45
Morfodysforie...............................................................................................................................45
Nagebootste stoornissen..............................................................................................................46
Voedings- en eetstoornissen............................................................................................................46
Seksuele disfuncties en genderdysforie............................................................................................47
Seksuele disfuncties......................................................................................................................47
Trauma- en stressgerelateerde stoornissen.....................................................................................49
Psychotrauma...............................................................................................................................49
Acute stressstoornis.....................................................................................................................49
Posttraumatisch stressstoornis.....................................................................................................50
Aanpassingsstoornis.....................................................................................................................51
Drangstoornissen..............................................................................................................................51
Stoornissen in het gebruik van middelen en verslaving....................................................................52
Oorzaken......................................................................................................................................53
Verloop.........................................................................................................................................54
Gevolgen.......................................................................................................................................54
Verslaving aan gedrag...................................................................................................................54
Prochaska en DiClemente.............................................................................................................55
Extra: Syndroom van Korsakov.....................................................................................................56
Neurocognitieve stoornissen............................................................................................................57
Alzheimer......................................................................................................................................58
Jongdementie...............................................................................................................................58
Ziekte van Huntington..................................................................................................................59
Persoonlijkheidsstoornissen.............................................................................................................60
Cluster A persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................................60
Cluster B persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................................61
Cluster C persoonlijkheidsstoornis................................................................................................61
Inhoud
Netwerk GGZ Kempen............................................................................................................................5
Geschiedenis.......................................................................................................................................5
Situering in het netwerk.....................................................................................................................5
Langdurig zorgteam (LZ).....................................................................................................................7
Doelgroep.......................................................................................................................................7
Samenwerken over de grenzen van de GGZ...................................................................................7
Diagnoses en hulpvragen................................................................................................................7
Taakomschrijving............................................................................................................................8
Zorgoverleg.....................................................................................................................................8
H1: Een helikopterblik op onze geestelijke gezondheidszorg (LEZEN)....................................................8
De geschiedenis van de psychiatrie: een kort overzicht.....................................................................8
Derde periode.................................................................................................................................9
Vierde periode................................................................................................................................9
Vijfde periode...............................................................................................................................10
Zesde periode...............................................................................................................................10
De psychiatrie vandaag.....................................................................................................................10
Overlegplatforms..........................................................................................................................11
Ervaringsdeskundigen...................................................................................................................11
Project art.107 voor volwassenen en intensifiëring......................................................................11
Evaluatie van de netwerken voor de doelgroep volwassenen......................................................11
Nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren.................................................11
Zijn er nog teveel psychiatrische bedden in ons land?.................................................................12
Enkele definities...........................................................................................................................12
DSM of ICD?..................................................................................................................................12
Biopsychosociale benadering.......................................................................................................12
Wanneer heeft iemand een geestelijk gezondheidsprobleem?....................................................13
Wat is ‘normaal’ in de psychiatrie?...............................................................................................13
Burn-out.......................................................................................................................................13
Psychiatrische aandoening...........................................................................................................13
Jaarprevalentie van de psychische problematiek.........................................................................13
Evolutie naar een meer en duurzame geïntegreerde geestelijke gezondheid..............................14
Onrustwekkende toename van psychische problemen................................................................14
, Behandeling van psychiatrische aandoeningen............................................................................14
Markante vaststellingen op het vlak van geestelijke gezondheidszorg............................................14
Overconsumptie van antidepressiva.............................................................................................14
Zelfdodingen.................................................................................................................................14
Kinderen en jongeren...................................................................................................................15
Allochtonen..................................................................................................................................15
Mindfulness..................................................................................................................................15
Naar een values based mental health care en kwaliteitsindicatoren...........................................15
Kwaliteitsmetingen in de geestelijke gezondheidszorg................................................................16
Accreditering van psychiatrische ziekenhuizen: hype of duurzaam systeem?..............................16
Wetenschappelijk onderzoek.......................................................................................................16
Risico’s op somatische problemen................................................................................................16
Daderhulp en preventie hulp........................................................................................................16
Gevolgen van de Covid-19 pandemie voor de geestelijke gezondheid.........................................17
H2: Diagnose en behandeling...............................................................................................................17
1 Psychiatrie en psychiatrische ziekten............................................................................................17
Is psychiatrie wel een medische discipline?..................................................................................17
Wat is een psychiatrische ziekte?.................................................................................................18
Kan een psychiatrische ziekte dan zomaar gelijkgesteld worden met een lichamelijke ziekte?...19
2 Diagnose in de psychiatrie: het psychiatrisch onderzoek..............................................................19
Hoe verloopt een diagnostisch gesprek (anamnese)?..................................................................19
Het nagaan van de psychiatrische voorgeschiedenis en de familieanamnese..............................20
Het navragen van lichamelijke klachten en het lichamelijk onderzoek........................................20
De sociale anamnese....................................................................................................................20
De biografische anamnese............................................................................................................20
De heteroanamnese.....................................................................................................................20
Aanvullende onderzoeken............................................................................................................20
3 Diagnose en classificatie................................................................................................................20
4 Het voorkomen van psychiatrische ziekten (epidemiologie).........................................................21
5 Oorzaken en ontstaan van psychiatrische ziekten.........................................................................21
Biologische factoren.....................................................................................................................21
Psychologische factoren...............................................................................................................22
6 Gevolgen van psychiatrische stoornissen......................................................................................23
7 Behandeling en preventie..............................................................................................................23
Neurobiologische behandelingen.................................................................................................23
, Psychologische technieken om het denken/beleving van de patiënt te beïnvloeden door
communicatie...............................................................................................................................24
Psychosociale technieken om de omgevingsomstandigheden beter in overeenstemming te
brengen met de mogelijkheden en beperkingen van de patiënt..................................................25
Preventie......................................................................................................................................25
H4 Beschermingsmaatregelen..............................................................................................................26
Gedwongen opname........................................................................................................................26
Voorstel tot hervorming van de wet inzake gedwongen opnames...............................................27
Internering........................................................................................................................................27
Risicotaxatie..................................................................................................................................27
Nieuwe interneringswet oktober 2016.........................................................................................28
Dwangbehandeling in geval van gedwongen opname of internering...............................................28
Vrijheidsbeperkende maatregelen...................................................................................................28
Beschermingsmaatregelen inzake goederen en persoon.................................................................29
Buitengerechtelijke beschermingsmaatregelen...........................................................................29
Gerechtelijke beschermingsmaatregelen.....................................................................................29
Patiënten met een psychiatrische aandoening in het verkeer..........................................................30
H6: Ziektebeelden................................................................................................................................31
Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen....................................................................................31
De verstandelijke beperking.........................................................................................................31
Communicatiestoornissen............................................................................................................31
Autismespectrumstoornissen (ASS)..............................................................................................31
Aandachtstekort en hyperactiviteitsstoornis (ADHD)...................................................................32
Specifieke leerstoornissen............................................................................................................33
Motorische stoornissen................................................................................................................33
Schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen............................................................33
Tips bij het omgaan met een persoon die psychoses heeft..........................................................35
Delirium........................................................................................................................................36
Bipolaire stemminsstoornissen.........................................................................................................36
Symptomen en gevolgen van een manie......................................................................................37
Oorzaken van een bipolaire stemmingsstoornis...........................................................................37
Behandeling van BS......................................................................................................................38
Depressieve stemmingsstoornissen.................................................................................................38
Oorzaken en symptomen..............................................................................................................39
Gevolgen van een depressie.........................................................................................................40
Behandeling..................................................................................................................................40
, Tips bij het omgaan met een persoon die een depressie heeft....................................................41
Preventie: hoe depressie vermijden?...........................................................................................41
Angststoornissen..............................................................................................................................42
Angst heeft een functie................................................................................................................42
Pathologische angst......................................................................................................................42
Dwang- en verwante stoornissen.....................................................................................................44
Stoornissen met lichamelijke symptomen........................................................................................44
Pijnstoornis...................................................................................................................................45
Conversiestoornis.........................................................................................................................45
Hypochondrie...............................................................................................................................45
Morfodysforie...............................................................................................................................45
Nagebootste stoornissen..............................................................................................................46
Voedings- en eetstoornissen............................................................................................................46
Seksuele disfuncties en genderdysforie............................................................................................47
Seksuele disfuncties......................................................................................................................47
Trauma- en stressgerelateerde stoornissen.....................................................................................49
Psychotrauma...............................................................................................................................49
Acute stressstoornis.....................................................................................................................49
Posttraumatisch stressstoornis.....................................................................................................50
Aanpassingsstoornis.....................................................................................................................51
Drangstoornissen..............................................................................................................................51
Stoornissen in het gebruik van middelen en verslaving....................................................................52
Oorzaken......................................................................................................................................53
Verloop.........................................................................................................................................54
Gevolgen.......................................................................................................................................54
Verslaving aan gedrag...................................................................................................................54
Prochaska en DiClemente.............................................................................................................55
Extra: Syndroom van Korsakov.....................................................................................................56
Neurocognitieve stoornissen............................................................................................................57
Alzheimer......................................................................................................................................58
Jongdementie...............................................................................................................................58
Ziekte van Huntington..................................................................................................................59
Persoonlijkheidsstoornissen.............................................................................................................60
Cluster A persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................................60
Cluster B persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................................61
Cluster C persoonlijkheidsstoornis................................................................................................61
