De rol van motivatie op de prestatie van leerlingen in het Voortgezet Onderwijs na zittenblijven
Naam: Johan Geneugelijk
Studentnummer: 852543246
Cursus: PB0712 Literatuurstudie
Begeleider: Rolf van Geel
Examinator: dr. Jenny van Beek
Inleverdatum: 20 mei 2023
, De rol van motivatie op de prestatie van leerlingen na zittenblijven
Uit onderzoek blijkt dat een kwart van alle leerlingen in hun schoolloopbaan minimaal een
keer blijven zitten (Driessen et al., 2014). Blijven zitten of doubleren is het nogmaals doorlopen van
een schooljaar (Van Dale, 2023). Sommige onderwijsprofessionals zien zittenblijven als interventie
om prestaties van leerlingen te verbeteren en om hun motivatie voor het schoolwerk te verbeteren,
maar anderen ontkennen dit (Ryan & Deci, 2017; Franck & Huybrechts, 2013).. Op basis van artikel
23 van de Nederlandse Grondwet hebben scholen de vrijheid om hun eigen beleid rondom
zittenblijven te bepalen (Art. 23 Nederlandse Grondwet, 2023). Tegelijkertijd hebben scholen de taak
om leerlingen een ononderbroken ontwikkelproces te laten doorlopen (Art. 8.1 Wet PO 2023).
Deze ogenschijnlijk tegenstrijdige wetten leiden tot een divers beleid op scholen over het al
dan niet mogen blijven zitten en roept de vraag op welke effecten deze interventie op een leerling
heeft.
Het verband tussen zittenblijven en prestatie
In de afgelopen tientallen jaren is er regelmatig empirisch onderzoek gedaan naar de rol die
zittenblijven heeft op prestaties van leerlingen. Veel bestaand onderzoek verwijst daarin naar de
systematische meta-analyse van Jimerson (2001). Deze stelt dat zittenblijven geen aantoonbare
voordelen heeft ten opzichte van leerlingen die doorstromen. Deze studie is echter beperkt omdat
hier veelal onderzoek is gedaan naar cross-sectionele studies. Dit type design heeft voor de
onderzoeksvraag van deze studie veel beperkingen omdat het van belang is dat er meerdere
meetmomenten in de tijd zijn om het verband tussen zittenblijven en prestatie bloot te leggen. De
afgelopen tien jaar zijn er meer longitudinale studies bekend die deze leemte trachten te vervullen.
In deze onderzoeken wordt veelal onderscheid gemaakt tussen effecten op de korte en effecten op
de langere termijn.
Naam: Johan Geneugelijk
Studentnummer: 852543246
Cursus: PB0712 Literatuurstudie
Begeleider: Rolf van Geel
Examinator: dr. Jenny van Beek
Inleverdatum: 20 mei 2023
, De rol van motivatie op de prestatie van leerlingen na zittenblijven
Uit onderzoek blijkt dat een kwart van alle leerlingen in hun schoolloopbaan minimaal een
keer blijven zitten (Driessen et al., 2014). Blijven zitten of doubleren is het nogmaals doorlopen van
een schooljaar (Van Dale, 2023). Sommige onderwijsprofessionals zien zittenblijven als interventie
om prestaties van leerlingen te verbeteren en om hun motivatie voor het schoolwerk te verbeteren,
maar anderen ontkennen dit (Ryan & Deci, 2017; Franck & Huybrechts, 2013).. Op basis van artikel
23 van de Nederlandse Grondwet hebben scholen de vrijheid om hun eigen beleid rondom
zittenblijven te bepalen (Art. 23 Nederlandse Grondwet, 2023). Tegelijkertijd hebben scholen de taak
om leerlingen een ononderbroken ontwikkelproces te laten doorlopen (Art. 8.1 Wet PO 2023).
Deze ogenschijnlijk tegenstrijdige wetten leiden tot een divers beleid op scholen over het al
dan niet mogen blijven zitten en roept de vraag op welke effecten deze interventie op een leerling
heeft.
Het verband tussen zittenblijven en prestatie
In de afgelopen tientallen jaren is er regelmatig empirisch onderzoek gedaan naar de rol die
zittenblijven heeft op prestaties van leerlingen. Veel bestaand onderzoek verwijst daarin naar de
systematische meta-analyse van Jimerson (2001). Deze stelt dat zittenblijven geen aantoonbare
voordelen heeft ten opzichte van leerlingen die doorstromen. Deze studie is echter beperkt omdat
hier veelal onderzoek is gedaan naar cross-sectionele studies. Dit type design heeft voor de
onderzoeksvraag van deze studie veel beperkingen omdat het van belang is dat er meerdere
meetmomenten in de tijd zijn om het verband tussen zittenblijven en prestatie bloot te leggen. De
afgelopen tien jaar zijn er meer longitudinale studies bekend die deze leemte trachten te vervullen.
In deze onderzoeken wordt veelal onderscheid gemaakt tussen effecten op de korte en effecten op
de langere termijn.
