2. Habsburgse Hegemonie (1500 – 1556)
2.1 Ontstaan van een grootmacht
2.1.1 Oostenrijkse erflanden
Oorsprong in Noord-Zwitserland, 11de eeuw. Gaandeweg veroverde de Habsburgse familie
Oostenrijkse gebieden, de erblanden. Zij vormden de basis v/d Habsburgse macht binnen het HRR.
Het HRR verkoos van midden 15de eeuw tot begin 19de eeuw ononderbroken Habsburgse vorsten als
keizer.
2.1.2 Bourgondische erfenis
Huwelijk tussen Maximiliaan van Oostenrijk met Maria van Bourgondië. Zij was dochter van Karel de
Stoute en dus erfgenaam v/d Bourgondische gebieden. Dit huwelijk levert een hele nieuwe reeks
bezittingen op. Het huwelijk werd zelfs bespoedigd door de politieke crisis die ontstaat na de dood van
Karel de Stoute in 1477 (slag bij Nancy). Na de dood van Maria van Bourgondië neemt Maximiliaan
van Oostenrijk het regentschap over, in naam van zijn zoon Filips de Schone. 10 jaar later w Filips de
Schone meerderjarig en neemt het regentschap over. Wanneer hij sterft neemt zijn zus Margaretha van
Oostenrijk het over. Later neemt Karel V, de zoon van Filips de Schone, zodra hij volwassen is het
over. Hij w dus de uiteindelijke landsheer v/d Nederlanden.
2.1.3 Spaans Italiaanse erfenis
Castilië en Aragon (Spanje en Catalonië) waren 2 aparte kronen, dit was geen politieke eenheid. Ze
hebben beide een zeer verschillend profiel : Aragon was commercieel, gericht op de zeehandel terwijl
Castilië inkomsten haalde uit de wolproductie. In Aragon hadden de steden een grotere impact op het
bestuur, in Castilië hadden de edellieden meer macht. In 15 de eeuw w een huwelijk voltrokken tussen
Isabella van Castilië & Ferdinand van Aragon. Ze veroveren Navarra & het Islamitische Granada. Hun
gebieden samen vormen Hispania. Hun Christelijke identiteit is zeer belangrijk. De ontdekking v/d
Nieuwe Wereld door Columbus geeft Spanje een status & rijkdom. Dit ontlokt een reactie bij de
Fransen, die Italië binnenvallen om beslag te leggen op het Spaanse Napels & Lombardije. Deze
Franse dreiging zorgt uiteindelijk voor een dubbele huwelijksalliantie tussen Spaanse & Habsburgse
telgen. De bedoeling was een diplomatieke & militaire samenwerking tegen de Fransen. Maar na
meerdere sterfgevallen aan Spaanse zijde blijven Juana van Castilië en Filips de Schone van
Bourgondië als heersers over. Hierdoor w Hispania en Habsburgse gebieden verenigd. Nadat ze beiden
sterven zal hun zoon Karel I (=Karel V) koning w van Castilië, Aragon, Portugal, delen Italië &
overzeese kolonies.
2.1.4 Keizerschap HRR
Heilig vanwege de nauwe band met het christendom.
Rooms want werd beschouwd als de opvolger Romeinse rijk.
De keizer werd gekozen door 7 keursvorsten: 3 geestelijke & 4 wereldlijke. Zij kiezen de Roomse
keizer, die de troon zal bestijgen wanneer de huidige keizer overlijdt. De titeloverdraging w dus op
voorhand geregeld. De keizer had weinig reëel politiek, financieel of juridisch gezag, maar wel status.
De Duitse gebieden zijn versnipperd in kleine staatjes die vertegenwoordigd werden in de Rijksdag.
Dit is het belangrijkste politieke orgaan waarin ieders belangen werden verdedigd. De keizer was
vooral belangrijk in gevallen van conflict, maar de echte macht lag bij de keursvorsten & rijksvorsten.
De Habsburgers wonnen verkiezing na verkiezing het keizerschap, tot dood van Maximiliaan van
Oostenrijk. Er was nog geen opvolger aangeduid, waardoor er een verkiezingsstrijd ontstond tussen
Karel V en Frans I. Die laatste krijgt openlijk de steun van paus Leo X, maar toch w Karel V tot keizer
gekroond & tot universeel monarch der christenheid en Koning van Jeruzalem. Hij regeert dus over
2.1 Ontstaan van een grootmacht
2.1.1 Oostenrijkse erflanden
Oorsprong in Noord-Zwitserland, 11de eeuw. Gaandeweg veroverde de Habsburgse familie
Oostenrijkse gebieden, de erblanden. Zij vormden de basis v/d Habsburgse macht binnen het HRR.
Het HRR verkoos van midden 15de eeuw tot begin 19de eeuw ononderbroken Habsburgse vorsten als
keizer.
2.1.2 Bourgondische erfenis
Huwelijk tussen Maximiliaan van Oostenrijk met Maria van Bourgondië. Zij was dochter van Karel de
Stoute en dus erfgenaam v/d Bourgondische gebieden. Dit huwelijk levert een hele nieuwe reeks
bezittingen op. Het huwelijk werd zelfs bespoedigd door de politieke crisis die ontstaat na de dood van
Karel de Stoute in 1477 (slag bij Nancy). Na de dood van Maria van Bourgondië neemt Maximiliaan
van Oostenrijk het regentschap over, in naam van zijn zoon Filips de Schone. 10 jaar later w Filips de
Schone meerderjarig en neemt het regentschap over. Wanneer hij sterft neemt zijn zus Margaretha van
Oostenrijk het over. Later neemt Karel V, de zoon van Filips de Schone, zodra hij volwassen is het
over. Hij w dus de uiteindelijke landsheer v/d Nederlanden.
2.1.3 Spaans Italiaanse erfenis
Castilië en Aragon (Spanje en Catalonië) waren 2 aparte kronen, dit was geen politieke eenheid. Ze
hebben beide een zeer verschillend profiel : Aragon was commercieel, gericht op de zeehandel terwijl
Castilië inkomsten haalde uit de wolproductie. In Aragon hadden de steden een grotere impact op het
bestuur, in Castilië hadden de edellieden meer macht. In 15 de eeuw w een huwelijk voltrokken tussen
Isabella van Castilië & Ferdinand van Aragon. Ze veroveren Navarra & het Islamitische Granada. Hun
gebieden samen vormen Hispania. Hun Christelijke identiteit is zeer belangrijk. De ontdekking v/d
Nieuwe Wereld door Columbus geeft Spanje een status & rijkdom. Dit ontlokt een reactie bij de
Fransen, die Italië binnenvallen om beslag te leggen op het Spaanse Napels & Lombardije. Deze
Franse dreiging zorgt uiteindelijk voor een dubbele huwelijksalliantie tussen Spaanse & Habsburgse
telgen. De bedoeling was een diplomatieke & militaire samenwerking tegen de Fransen. Maar na
meerdere sterfgevallen aan Spaanse zijde blijven Juana van Castilië en Filips de Schone van
Bourgondië als heersers over. Hierdoor w Hispania en Habsburgse gebieden verenigd. Nadat ze beiden
sterven zal hun zoon Karel I (=Karel V) koning w van Castilië, Aragon, Portugal, delen Italië &
overzeese kolonies.
2.1.4 Keizerschap HRR
Heilig vanwege de nauwe band met het christendom.
Rooms want werd beschouwd als de opvolger Romeinse rijk.
De keizer werd gekozen door 7 keursvorsten: 3 geestelijke & 4 wereldlijke. Zij kiezen de Roomse
keizer, die de troon zal bestijgen wanneer de huidige keizer overlijdt. De titeloverdraging w dus op
voorhand geregeld. De keizer had weinig reëel politiek, financieel of juridisch gezag, maar wel status.
De Duitse gebieden zijn versnipperd in kleine staatjes die vertegenwoordigd werden in de Rijksdag.
Dit is het belangrijkste politieke orgaan waarin ieders belangen werden verdedigd. De keizer was
vooral belangrijk in gevallen van conflict, maar de echte macht lag bij de keursvorsten & rijksvorsten.
De Habsburgers wonnen verkiezing na verkiezing het keizerschap, tot dood van Maximiliaan van
Oostenrijk. Er was nog geen opvolger aangeduid, waardoor er een verkiezingsstrijd ontstond tussen
Karel V en Frans I. Die laatste krijgt openlijk de steun van paus Leo X, maar toch w Karel V tot keizer
gekroond & tot universeel monarch der christenheid en Koning van Jeruzalem. Hij regeert dus over
