Reader Sociale Psychologie
De Roos van Leary
De Roos van Uit veel onderzoeken in de sociale wetenschappen naar menselijke relaties
Leary komen telkens twee hoofddimensies naar voren:
1. een dimensie rond macht en invloed
2. een dimensie rond intimiteit en affectie.
Dat wil zeggen, wanneer mensen met elkaar omgaan, speelt er enerzijds steeds
iets van controle en dominantie of het ontbreken daarvan, en anderzijds iets van
persoonlijke afstand of nabijheid.
Dimensie van De eerste dimensie betreft de mate waarin mensen invloed op Boven
macht en invloed elkaar uitoefenen. Aan het ene uiterste van deze dimensie vinden
we "veel invloed" (macht, overheersing, dominantie), aan het
andere uiterste "weinig invloed" (volgzaamheid, onderwerping). De
ene kant van deze dimensie wordt vaak boven-gedrag genoemd,
de andere kant onder-gedrag. Onder
Voorbeelden van boven-gedrag Voorbeelden van onder-gedrag:
initiatief nemen afhankelijkheid tonen
hulp en advies geven afwachten
organiseren instemmen met initiatief van anderen
leidinggeven om raad vragen
verantwoordelijkheid dragen passief of hulpeloos zijn
naar macht of succes streven onzeker zijn
onafhankelijke, zakelijke opstelling onderdanig zijn en ontzag hebben
Dimensie van De tweede dimensie betreft de vraag naar hoe persoonlijk of afstandelijk de
intimiteit en betrokkenen met elkaar omgaan. Op deze dimensie gaat het meer om vragen
affectie van samenwerking of tegenwerking, sympathie of antipathie, affectie of
afwijzing, liefde of haat, harmonie of conflict en alle varianten hiertussen. Aan
het ene uiterste van de samenwerkingskant plaatsen we coöperatieve
gedragingen als ondersteunen, helpen en assisteren; aan het andere uiterste
allerlei gedragingen, waarmee men zich afgrenst in een relatie. De ene kant van
deze dimensie wordt vaak tegen-gedrag genoemd, de ene kant samen-gedrag.
Tegen Samen
Voorbeelden van tegen-gedrag Voorbeelden van samen-gedrag
confronteren opbouwend zijn
streng zijn iedereen een kans willen geven
open en direct zijn welwillend zijn
assertiviteit instemmen
kritiek uiten steunen
klagen aanmoedigen
onafhankelijke opstelling vriendelijk zijn
De Roos van Leary
De Roos van Uit veel onderzoeken in de sociale wetenschappen naar menselijke relaties
Leary komen telkens twee hoofddimensies naar voren:
1. een dimensie rond macht en invloed
2. een dimensie rond intimiteit en affectie.
Dat wil zeggen, wanneer mensen met elkaar omgaan, speelt er enerzijds steeds
iets van controle en dominantie of het ontbreken daarvan, en anderzijds iets van
persoonlijke afstand of nabijheid.
Dimensie van De eerste dimensie betreft de mate waarin mensen invloed op Boven
macht en invloed elkaar uitoefenen. Aan het ene uiterste van deze dimensie vinden
we "veel invloed" (macht, overheersing, dominantie), aan het
andere uiterste "weinig invloed" (volgzaamheid, onderwerping). De
ene kant van deze dimensie wordt vaak boven-gedrag genoemd,
de andere kant onder-gedrag. Onder
Voorbeelden van boven-gedrag Voorbeelden van onder-gedrag:
initiatief nemen afhankelijkheid tonen
hulp en advies geven afwachten
organiseren instemmen met initiatief van anderen
leidinggeven om raad vragen
verantwoordelijkheid dragen passief of hulpeloos zijn
naar macht of succes streven onzeker zijn
onafhankelijke, zakelijke opstelling onderdanig zijn en ontzag hebben
Dimensie van De tweede dimensie betreft de vraag naar hoe persoonlijk of afstandelijk de
intimiteit en betrokkenen met elkaar omgaan. Op deze dimensie gaat het meer om vragen
affectie van samenwerking of tegenwerking, sympathie of antipathie, affectie of
afwijzing, liefde of haat, harmonie of conflict en alle varianten hiertussen. Aan
het ene uiterste van de samenwerkingskant plaatsen we coöperatieve
gedragingen als ondersteunen, helpen en assisteren; aan het andere uiterste
allerlei gedragingen, waarmee men zich afgrenst in een relatie. De ene kant van
deze dimensie wordt vaak tegen-gedrag genoemd, de ene kant samen-gedrag.
Tegen Samen
Voorbeelden van tegen-gedrag Voorbeelden van samen-gedrag
confronteren opbouwend zijn
streng zijn iedereen een kans willen geven
open en direct zijn welwillend zijn
assertiviteit instemmen
kritiek uiten steunen
klagen aanmoedigen
onafhankelijke opstelling vriendelijk zijn
