Les 2 – Theoretische perspectieven op ontwikkeling:
20e -eeuwse theorieën:
Psychodynamisch
Freud: (1856 – 1939)
Psychodynamisch perspectief: Gedrag wordt gemotiveerd door innerlijke krachten en
herinneringen waarvan een persoon zich nauwelijks bewust van is en waarover hij weinig
controle heeft. Deze innerlijke krachten vinden hun oorsprong in de kindertijd en kunnen
gedrag de rest van het leven beïnvloeden
Psychoanalytische theorie: ontwikkeld door Freud (een Weense arts, Psychiater):
onbewuste krachten zijn bepalend voor iemands persoonlijkheid en gedrag
Het Onbewuste (volgens Freud): het deel van iemands persoonlijkheid dat kinderlijke
wensen, verlangens en behoeften bevat, die vanwege hun verstorende aard afgesloten
zijn van het bewustzijn.
Onderscheidde drie niveaus van bewustzijn (drie aspecten van iedere persoonlijkheid):
- Id: Het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel v/d persoonlijkheid dat
opereert vanuit het genotsprincipe
o Doel = zoveel mogelijk bevrediging en zo weinig mogelijk spanning te
ervaren
- Ego: Het rationale en redelijke deel van de persoonlijkheid, dat opereert vanuit
het realiteitsprincipe
o Brengt de primitieve driften naar een acceptabel niveau van bevrediging en
werkt dus ten dienste van het ID (buffer tussen de echte wereld, de
realiteit en het primitieve Id)
o Houdt de instinctieve energie in toom om de veiligheid van de persoon te
bewaren en hem te helpen integreren in de samenleving
- Superego Het aspect van de persoonlijkheid dat iemands geweten
vertegenwoordigt en het onderscheid maakt tussen goed & kwaad
o Vanaf kleutertijd vanaf 5 à 6 jaar ze nemen het over van hun ouders
o (gewetensfunctie) aandringen op het conformeren aan waarden en
normen van de maatschappij
Hij ontwikkelde de psychoseksuele ontwikkeling: genot en/of bevrediging wordt
telkens met een andere lichaamszone geassocieerd: oraal (mond), anaal (anus), fallisch
(genitaliën), latentie, genitaal (genitaliën)
*Opmerking: Latentie is geen lichaamszone maar de lagereschooltijd wat een kalme
periode is in de seksuele ontwikkeling
- Indien er iets misgaat in een fase (te veel of net te weinig bevrediging) kan dit
leiden tot Fixatie
Gedrag dat in een eerdere ontwikkelingsfase is blijven steken als gevolg van
een onopgelost conflict
Voorbeeld: Fixatie in de orale fase: kan ervoor zorgen dat een volwassene
voortdurend bezig is met orale activiteiten (kauwgom, roken, nagelbijten).
Maar volgens Freud ook in symbolische vormen zoals bijtend sarcasme
, Erikson (1902 – 1994):
Erikson gebruikt zijn eigen identiteitscrisis als
inspiratiebron voor zijn later werk
(hij heeft jarenlang zijn stiefvader als biologische
vader gezien)
Psychosociale theorie: de veranderingen in onze
interacties met anderen en in hoe we aankijken
tegen het gedrag van anderen en tegen onszelf als
leden van de maatschappij ,
Volgens Erikson worden mensen zowel gevormd
als belemmerd door hun sociale omgeving en cultuur
Mensen ontwikkelen zich gedurende hun leven in
acht verschillende stadia (volgens Erikson) met in
ieder stadium een crisis/conflict dat het individu
moet oplossen (wordt in werkelijkheid nooit
opgelost)
- Freud stelt dat de ontwikkeling compleet is na de adolescentieperiode
- Erikson stelt dat de adolescentie het startpunt is van de ontwikkeling van een
eigen identiteit
Gemiddelde Freuds stadia van Belangrijkste kenmerken van Freuds stadia
leeftijd psychoseksuele
ontwikkeling
Geboorte tot Oraal Interesse in orale bevrediging door zuigen, eten,
12-18m bewegen van de lippen, bijten
12-18m tot 3j Anaal Bevrediging door ontlasting op te houden en
zich juist te ontlasten, wennen aan
controlemechanismen van de msp met
betrekking tot zindelijkheidstraining
3 tot 5-6 jaar Fallisch Interesse in de genitaliën, weten om te gaan
met het oedipuscomplex. Het oplossen hiervan
leidt tot identificatie met de ouder van dezelfde
sekse
5-6j tot Latentie Seksualiteit grotendeels op de achtergrond
adolescentie
Adolescentie Genitaal Opnieuw ontluiken van seksuele interesses en
tot aangaan van volwassen seksuele relaties
volwassenheid
(Freud)
Voordelen van het kopen van samenvattingen bij Stuvia op een rij:
√ Verzekerd van kwaliteit door reviews
Stuvia-klanten hebben meer dan 700.000 samenvattingen beoordeeld. Zo weet je zeker dat je de beste documenten koopt!
Snel en makkelijk kopen
Je betaalt supersnel en eenmalig met iDeal, Bancontact of creditcard voor de samenvatting. Zonder lidmaatschap.
Focus op de essentie
Samenvattingen worden geschreven voor en door anderen. Daarom zijn de samenvattingen altijd betrouwbaar en actueel. Zo kom je snel tot de kern!
Veelgestelde vragen
Wat krijg ik als ik dit document koop?
Je krijgt een PDF, die direct beschikbaar is na je aankoop. Het gekochte document is altijd, overal en oneindig toegankelijk via je profiel.
Tevredenheidsgarantie: hoe werkt dat?
Onze tevredenheidsgarantie zorgt ervoor dat je altijd een studiedocument vindt dat goed bij je past. Je vult een formulier in en onze klantenservice regelt de rest.
Van wie koop ik deze samenvatting?
Stuvia is een marktplaats, je koop dit document dus niet van ons, maar van verkoper silkevanham. Stuvia faciliteert de betaling aan de verkoper.
Zit ik meteen vast aan een abonnement?
Nee, je koopt alleen deze samenvatting voor €3,49. Je zit daarna nergens aan vast.