PEDAGOGIEK EN
GEZINSONDERSTEUNING
INLEIDING: EEN BEELD VAN EEN KIND
- pedagogiek versus pedagogische wetenschappen
- pedagogiek → wetenschappelijke studie van opvoeding, onderwijs en
vorming
- nauw verbonden met ideeën en opvattingen in een samenleving
- pedagogische wetenschappen
- meerdere sub disciplines
- meerdere pedagogische kaders
- meerdere onderzoeksmethodes
- pedagogiek: kwestie op zich
- twee wetenschapsbenaderingen
- Evidence Based Pedagogiek
- ‘wat werkt?’
- meten is weten : handvatten voor de praktijk
- voorschrijvend
- onderzoekend, geven advies, feiten geven
- pure praktische pedagogiek
- 2 tendensen
- risico reducerend denken
- risico’s vermijden
- ouders verantwoordelijk voor ontwikkeling vh kind
- streven naar risico’s beperking ⇒ steeds meer
etiketten en categorieën van risicokinderen
- individualiserend denken
- uit de samenleving halen en aparte programma's
geven
- betere integratie en marginalisering vermijden
- Fundamentele Pedagogiek
- ‘wat bedoelen we met werken?’
- trage fundamentele vraagstukken
- beschrijvend
- normatief en ethisch
- waarden en normen van de SA in vraag stellen
- onderliggende ideologische kwesties
- aandacht hebben voor de maatschappelijke context
DE WERELD IS PEDAGOGIEK EN PEDAGOGIEK IS DE WERELD
- pedagogiek is niet enkel kinderen en hun ontwikkeling
- opvoeden is meer dan stimuleren van hersenontwikkeling of andere
ontwikkelingsdomeinen
- we moeten aan kinderen de wereld uitleggen en initiëren
1
, - wereld kunnen verderzetten en vernieuwen
- opvoeden vindt plaats tussen generaties
- opvoeden → kinderen initiëren in de wereld
- kinderen uitnodigen om deel te nemen
OVER KINDEREN, DE KINDERTIJD EN KINDERBEELDEN
- levensfases die elkaar opvolgen
- mens start als kind in de kindertijd en gaat vervolgens door naar
volwassenheid
- biologisch standpunt → vlak van fysiek en cognitie te onderscheiden van
volwassene
- kinderen → aparte sociale categorie
- kenmerken gebaseerd en beïnvloed door denkwijzen van volwassene
- denkwijzen resulteren in kindbeelden
DE ONTDEKKING VAN HET KIND
- twee inzichten
- SA in vroegere tijden tot de middeleeuwen
- geen oog voor kinderen en jongeren
- geen kindperiode en dus niet op specifiek manier behandeld
- kind afgebeeld als mini-volwassene
- na de middeleeuwen
- kind en gezin kregen in geïndustrialiseerde SA een nieuwe,
bijzondere plaats
- kinderen verschenen als kwetsbaar en te beschermen
- tot 17e eeuw geen morele benadering tav kinderen
- kinderen verdwenen uit de productiesfeer
- duidelijke plek binnen ‘sentimentele vrouwelijke sfeer van
het gezin’
- 1889 → vrouwen-en kinderarbeid gereglementeerd
- veranderen kindertijd voor kinderen uit arbeidersklasse
- 18e eeuw met Rousseau: de ziel van het kind
- 1960 tot vandaag
- jeugdland
- grootbrengen door kleinhouden
- kleinhouden → niet veel verantwoordelijkheid geven
- overzicht
- kind is een aparte categorie
- in de oudheid: kind krijgt aandacht
- tot laat in de middeleeuwen: kind afgebeeld als mini-volwassene
- renaissance met Rousseau: de ziel van het kind
- geïndustrialiseerde samenleving: kind is kwetsbaar en moet
beschermd worden
- 1960 tot vandaag: jeugdland, grootbrengen door kleinhouden
- jeugdland: geïsoleerde wereld waarbij de buitenwereld wordt
verborgen voor het kind, kind weggehouden van de hard AM
realiteit
2
,DE VONDST VAN DE KINDERTIJD
- niet enkel gebaseerd op biologische kenmerken
- de kindertijd is een sociaal geconstrueerde periode
- sociale constructie → afhankelijk van de context en de tijdsgeest, MA
opvattingen
- gebaseerd op de MA context van dat moment
- uit zich in verschillende contexten
- juridisch: minderjarig vs meerderjarig
- sociologisch: afhankelijk vs onafhankelijk
- overgang onafhankelijk door alleen te gaan wonen, beëindigen
studies, …
- ontwikkelingspsychologie: jongvolwassene vs volwassene, uitgerekte
kindertijd
- kindertijd krijgt vorm in relatie tot andere personen en in relatie tot de bredere MA
context
HET DENKEN IN KINDBEELDEN
- kindbeeld
- verwijzen naar de ideologische basis die ten grondslag ligt aan elke manier
van denken, spreken en handelen ten aanzien van kinderen en jongeren
- manieren waarop volwassene kijkt en denkt over kinderen
- sterk verbonden aan de maatschappelijke context
- religieuze, politieke of filosofische opvattingen
- MA verandert, de kindbeelden veranderen ook
- verschillende kindbeelden vullen elkaar aan
- kunnen naast elkaar staan in één periode
- variëren binnen verschillende contexten
- gevolg van macrosociale veranderingen
- kindbeelden hebben invloed op
- hoe het kind naar zichzelf kijkt
- de verwachtingen van ouders en leerkrachten
- de relatie tussen kind en opvoeder en de manier van handelen
- de manier waarop men spreekt en de verwachting van de maatschappij
- het beleid en de acties die men opzet (sociaal, economisch en cultureel)
DE KINDBEELDEN
HET VOORSPELBARE KIND
- kind is voorspelbaar in zijn ontwikkeling
- volwassene houdt de ontwikkeling in de hand door
- vroegtijdige opsporing, diagnose en classificatie
- kind is maakbaar
- kind voldoen aan voorwaarde voor een bepaalde leeftijd
KIND ALS BURGER
- met rechten en plichten
- volwassene beschouwt het kind als nog-niet-burger
3
, - opvoeden tot burgerschap
HET WITTE KIND
- doorsnee kind heeft geen kleur, niet meertalig en heft christelijke tradities
- volwassene houdt geen rekening met diversiteit en structurele discriminatie
KIND ALS RISICO
- kind loopt gevaar
- zelf een gevaar voor de maatschappij
- volwassene beschermt het kind tegen gevaren van de samenleving en omgekeerd
KIND ALS HELD
- kinderen gezien en gewaardeerd voor hun potentieel in het hier-en-nu
- kind is weerbaar, inventief, flexibel, onconventioneel en vrij
- volwassene waardeert het kind voor zijn potentieel in het hier en nu
- toeschouwer en biedt enkel hulp waar nodig
KIND ALS KAPITAAL
- kind is een investering in de toekomst
- invloed van het economisch denken op de opvoeding
- volwassene heeft de verantwoordelijkheid om dit kapitaal te koesteren
4
Voordelen van het kopen van samenvattingen bij Stuvia op een rij:
√ Verzekerd van kwaliteit door reviews
Stuvia-klanten hebben meer dan 700.000 samenvattingen beoordeeld. Zo weet je zeker dat je de beste documenten koopt!
Snel en makkelijk kopen
Je betaalt supersnel en eenmalig met iDeal, Bancontact of creditcard voor de samenvatting. Zonder lidmaatschap.
Focus op de essentie
Samenvattingen worden geschreven voor en door anderen. Daarom zijn de samenvattingen altijd betrouwbaar en actueel. Zo kom je snel tot de kern!
Veelgestelde vragen
Wat krijg ik als ik dit document koop?
Je krijgt een PDF, die direct beschikbaar is na je aankoop. Het gekochte document is altijd, overal en oneindig toegankelijk via je profiel.
Tevredenheidsgarantie: hoe werkt dat?
Onze tevredenheidsgarantie zorgt ervoor dat je altijd een studiedocument vindt dat goed bij je past. Je vult een formulier in en onze klantenservice regelt de rest.
Van wie koop ik deze samenvatting?
Stuvia is een marktplaats, je koop dit document dus niet van ons, maar van verkoper paulinebracke. Stuvia faciliteert de betaling aan de verkoper.
Zit ik meteen vast aan een abonnement?
Nee, je koopt alleen deze samenvatting voor €7,16. Je zit daarna nergens aan vast.