13. Longkanker
A. Maligne tumoren in de thorax
• Primaire tumoren uitgaande van:
o long/bronchus (longcarcinoom)
o longvlies/pleura (mesothelioom)
o thymus (thymoom)
o bindweefsel (sarcoom)
o lymfeklieren (lymfoom)
o embryonaal weefsel (kiemceltumor)
o slokdarm (slokdarmcarcinoom)
• Metastasen in de long of het longvlies van tumoren elders:
o borstcarcinoom
o ovariumcarcinoom
o coloncarcinoom
o maligne melanoom
o sarcoom
o lymfoom
o …
B. Classificatie Longtumoren
• Histologisch tumortype • Incidentie (%)
• Niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC) • 80%
• adenocarcinoom • 30%
• plaveiselcelcarcinoom • 30%
• grootcellig carcinoom • 10%
• niet verder gespecifieerd (NOS) • 10%
• Kleincellig longcarcinoom (SCLC) • 15%
• Andere • 5%
• - carcinoïd, LCNEC, lymfoom, sarcoom …
C. Verschillen Tussen Types
• Longadenocarcinoom gaat uit van klierweefsel in de long.
• Plaveiselcelcarcinoom gaat uit van de aflijning van de luchtwegen.
• Kleincellig longcarcinoom gaat uit van neuro-endocriene cellen in de luchtwegen.
D. Groeisnelheid
• Verdubbelingstijd:
o SCLC : 30 dagen
o NSCLC: 100 dagen
• Zichtbaar op RX:
o SCLC : ~ 3 jaar
o NSCLC : ~ 8jaar
o → Gemiddelde overleving van een kleincellig longcarcinoom → Zonder behandeling 6-8 weken
, Volume van een bol x2 =
toename diameter met 28%
1. Oncogenese
Bij rokers: Proces van vele jaren en veel mutaties
Bij niet rokers : eiwit als voedingsbron voor
kanker, ongecontroleerd gaan delen. Proberen
eiwit stil te zetten zodat de deling tijdelijk stopt
2. Oncogene drivers
• Mutaties:
o vb. EGFR, BRAF, KRAS
• Translocaties (fusie-eiwit): twee genen
fuseren tot 1 gen
o vb. ALK, ROS1, NTRK
• Amplificaties (meerdere kopieën): van bbepaald gen
o vb. MET
• NB: hoofdzakelijk bij niet-squameus NSCLC
3. Evolutie kennis
, E. Tumorheterogeniteit
• !!
• Klomp van verschillende kankercellen
• 2 hypothesen hoe dit gebeurd
o 1° ontstaat uit stamcel die nog kan uitgroeien tot verschillende cellen
o 2° kankercellen met elkaar in competitie gaan (survival of the fitest)
• Biopsie van kanker kan zijn dat je juist alleen de groene neemt en dat behandeld maar dat dit geen effect
heeft op de gele, of dat ze minder goed bereikbaar zijn
Epidemiologie 1912
• Adlers monografie (1912):
o “On one point however, there is nearly complete consensus of opinion and that is that primary
malignant neoplasms of the lung are among the rarest forms of disease”.
1. Evolutie mortaliteit (VS)
• Sterk beginnen stijgen vanaf tweede wereldoorlog
omdat ze dan veel zijn beginnen roken
Epidemiologie 2014 (VS)
A. Maligne tumoren in de thorax
• Primaire tumoren uitgaande van:
o long/bronchus (longcarcinoom)
o longvlies/pleura (mesothelioom)
o thymus (thymoom)
o bindweefsel (sarcoom)
o lymfeklieren (lymfoom)
o embryonaal weefsel (kiemceltumor)
o slokdarm (slokdarmcarcinoom)
• Metastasen in de long of het longvlies van tumoren elders:
o borstcarcinoom
o ovariumcarcinoom
o coloncarcinoom
o maligne melanoom
o sarcoom
o lymfoom
o …
B. Classificatie Longtumoren
• Histologisch tumortype • Incidentie (%)
• Niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC) • 80%
• adenocarcinoom • 30%
• plaveiselcelcarcinoom • 30%
• grootcellig carcinoom • 10%
• niet verder gespecifieerd (NOS) • 10%
• Kleincellig longcarcinoom (SCLC) • 15%
• Andere • 5%
• - carcinoïd, LCNEC, lymfoom, sarcoom …
C. Verschillen Tussen Types
• Longadenocarcinoom gaat uit van klierweefsel in de long.
• Plaveiselcelcarcinoom gaat uit van de aflijning van de luchtwegen.
• Kleincellig longcarcinoom gaat uit van neuro-endocriene cellen in de luchtwegen.
D. Groeisnelheid
• Verdubbelingstijd:
o SCLC : 30 dagen
o NSCLC: 100 dagen
• Zichtbaar op RX:
o SCLC : ~ 3 jaar
o NSCLC : ~ 8jaar
o → Gemiddelde overleving van een kleincellig longcarcinoom → Zonder behandeling 6-8 weken
, Volume van een bol x2 =
toename diameter met 28%
1. Oncogenese
Bij rokers: Proces van vele jaren en veel mutaties
Bij niet rokers : eiwit als voedingsbron voor
kanker, ongecontroleerd gaan delen. Proberen
eiwit stil te zetten zodat de deling tijdelijk stopt
2. Oncogene drivers
• Mutaties:
o vb. EGFR, BRAF, KRAS
• Translocaties (fusie-eiwit): twee genen
fuseren tot 1 gen
o vb. ALK, ROS1, NTRK
• Amplificaties (meerdere kopieën): van bbepaald gen
o vb. MET
• NB: hoofdzakelijk bij niet-squameus NSCLC
3. Evolutie kennis
, E. Tumorheterogeniteit
• !!
• Klomp van verschillende kankercellen
• 2 hypothesen hoe dit gebeurd
o 1° ontstaat uit stamcel die nog kan uitgroeien tot verschillende cellen
o 2° kankercellen met elkaar in competitie gaan (survival of the fitest)
• Biopsie van kanker kan zijn dat je juist alleen de groene neemt en dat behandeld maar dat dit geen effect
heeft op de gele, of dat ze minder goed bereikbaar zijn
Epidemiologie 1912
• Adlers monografie (1912):
o “On one point however, there is nearly complete consensus of opinion and that is that primary
malignant neoplasms of the lung are among the rarest forms of disease”.
1. Evolutie mortaliteit (VS)
• Sterk beginnen stijgen vanaf tweede wereldoorlog
omdat ze dan veel zijn beginnen roken
Epidemiologie 2014 (VS)
