De kleine Johannes
Frederik van Eeden
Renske van Gelder (A5b)
Noordhoff Uitgevers (2010)
12-05-2023
, Voorbereidingsvragen
1. Verzamel de belangrijkste biografische gegevens over Van Eeden en verwerk ze in een kort
exposé over leven en werk van deze auteur. (ongeveer 200 woorden)
Frederik van Eeden was een Nederlandse schrijver, dichter en psychiater. Hij is geboren in
1860 en overleden in 1932. Hij was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de
Tachtigers (een groep Nederlandse schrijvers en dichters die zich in de jaren 80 van de 19 e
eeuw afzetten tegen de traditionele literatuur). Een van Van Eeden zijn bekendste werken is
de roman ‘De Kleine Johannes’, die in 1887 verscheen. Dit boek wordt beschouwd als een
hoogtepunt in de Nederlandse literatuur en heeft sindsdien vele generaties Nederlandse
kinderen en volwassenen geïnspireerd. Naast zijn literaire werk was Van Eeden ook actief als
psychiater en socialist. Hij was medeoprichter van de SDAP, die we tegenwoordig kennen als
de PvdA, en was een voorstander van de invoering van de achturige werkdag. Toen Van
Eeden ouder werd was hij vooral bezig met spirituele en religieuze vraagstukken. Hij was
aanhanger van het theosofisme en richtte de kolonie Walden op, een experimentele
gemeenschap waarin hij zijn idealen van samenwerking en zelfvoorziening probeerde te
verwezenlijken. Frederik van Eeden was een veelzijdige en invloedrijke schrijver en denker die
een blijvende stempel heeft gedrukt op de Nederlandse literatuur en samenleving.
2. Frederik van Eeden wordt gerekend tot de Tachtigers. Zoek achtergrondinformatie over
deze literaire beweging: Wie hoorden erbij, wat wilden ze precies en wat hebben ze
bereikt?
De Tachtigers was een Nederlandse literaire beweging die actief was in de jaren 80 van de 19 e
eeuw. De groep bestond uit een aantal schrijvers en dichters die zich afzetten tegen de
traditionele literatuur van die tijd en streefden naar vernieuwing en individualisme. Ze wilden
breken met de oude burgerlijke normen en waarden en zochten naar nieuwe vormen van
expressie en schoonheid. De Tachtigers introduceerden het estheticisme in Nederland, een
stroming die de nadruk legde op schoonheid en het genot van kunst en literatuur. Ze waren
geïnspireerd door de Franse symbolisten en streefden naar een poëzie die rijk was aan klank,
beeldspraak en suggestie. Ook waren ze voorstander van naturalisme en het gebruik van
eigentijdse taal in plaats van de traditionele, archaïsche taal die in die tijd gebruikelijk was.
Bekende schrijvers en dichters die tot de Tachtigers behoorden waren onder andere Willem
Kloos, Frederik van Eeden, Lodewijk van Deyssel en Herman Gorter. De Tachtigers worden
beschouwd als een van de belangrijkste literaire bewegingen in de Nederlandse geschiedenis
en hebben een blijvende invloed gehad op de Nederlandse literatuur.
3. Geef heldere definities van de volgende genres:
a. Cultuursprookje
Een cultuursprookje is een sprookje dat is gebaseerd op een bepaalde cultuur of folklore. Het
is vaak een verhaal dat van generatie op generatie is doorgegeven en dat een belangrijk
onderdeel vormt van de cultuur of tradities van een bepaald volk of land. Cultuursprookjes
hebben vaak een educatieve of morele boodschap en worden gebruikt om waarden en
noemen over te brengen aan kinderen. Ze kunne ook worden gebruikt om de geschiedenis of
mythologie van een bepaalde cultuur te vertellen.
b. Ontwikkelingsroman
Een ontwikkelingsroman is een roman waarin de ontwikkeling van de hoofdpersoon centraal
staat. Het verhaal volgt de groei en veranderingen van de hoofdpersoon gedurende een
bepaalde periode in zijn of haar leven. De hoofdpersoon begint vaak als een onervaren en
onvolwassen persoon en maakt gedurende het verhaal een persoonlijke ontwikkeling door.
Frederik van Eeden
Renske van Gelder (A5b)
Noordhoff Uitgevers (2010)
12-05-2023
, Voorbereidingsvragen
1. Verzamel de belangrijkste biografische gegevens over Van Eeden en verwerk ze in een kort
exposé over leven en werk van deze auteur. (ongeveer 200 woorden)
Frederik van Eeden was een Nederlandse schrijver, dichter en psychiater. Hij is geboren in
1860 en overleden in 1932. Hij was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de
Tachtigers (een groep Nederlandse schrijvers en dichters die zich in de jaren 80 van de 19 e
eeuw afzetten tegen de traditionele literatuur). Een van Van Eeden zijn bekendste werken is
de roman ‘De Kleine Johannes’, die in 1887 verscheen. Dit boek wordt beschouwd als een
hoogtepunt in de Nederlandse literatuur en heeft sindsdien vele generaties Nederlandse
kinderen en volwassenen geïnspireerd. Naast zijn literaire werk was Van Eeden ook actief als
psychiater en socialist. Hij was medeoprichter van de SDAP, die we tegenwoordig kennen als
de PvdA, en was een voorstander van de invoering van de achturige werkdag. Toen Van
Eeden ouder werd was hij vooral bezig met spirituele en religieuze vraagstukken. Hij was
aanhanger van het theosofisme en richtte de kolonie Walden op, een experimentele
gemeenschap waarin hij zijn idealen van samenwerking en zelfvoorziening probeerde te
verwezenlijken. Frederik van Eeden was een veelzijdige en invloedrijke schrijver en denker die
een blijvende stempel heeft gedrukt op de Nederlandse literatuur en samenleving.
2. Frederik van Eeden wordt gerekend tot de Tachtigers. Zoek achtergrondinformatie over
deze literaire beweging: Wie hoorden erbij, wat wilden ze precies en wat hebben ze
bereikt?
De Tachtigers was een Nederlandse literaire beweging die actief was in de jaren 80 van de 19 e
eeuw. De groep bestond uit een aantal schrijvers en dichters die zich afzetten tegen de
traditionele literatuur van die tijd en streefden naar vernieuwing en individualisme. Ze wilden
breken met de oude burgerlijke normen en waarden en zochten naar nieuwe vormen van
expressie en schoonheid. De Tachtigers introduceerden het estheticisme in Nederland, een
stroming die de nadruk legde op schoonheid en het genot van kunst en literatuur. Ze waren
geïnspireerd door de Franse symbolisten en streefden naar een poëzie die rijk was aan klank,
beeldspraak en suggestie. Ook waren ze voorstander van naturalisme en het gebruik van
eigentijdse taal in plaats van de traditionele, archaïsche taal die in die tijd gebruikelijk was.
Bekende schrijvers en dichters die tot de Tachtigers behoorden waren onder andere Willem
Kloos, Frederik van Eeden, Lodewijk van Deyssel en Herman Gorter. De Tachtigers worden
beschouwd als een van de belangrijkste literaire bewegingen in de Nederlandse geschiedenis
en hebben een blijvende invloed gehad op de Nederlandse literatuur.
3. Geef heldere definities van de volgende genres:
a. Cultuursprookje
Een cultuursprookje is een sprookje dat is gebaseerd op een bepaalde cultuur of folklore. Het
is vaak een verhaal dat van generatie op generatie is doorgegeven en dat een belangrijk
onderdeel vormt van de cultuur of tradities van een bepaald volk of land. Cultuursprookjes
hebben vaak een educatieve of morele boodschap en worden gebruikt om waarden en
noemen over te brengen aan kinderen. Ze kunne ook worden gebruikt om de geschiedenis of
mythologie van een bepaalde cultuur te vertellen.
b. Ontwikkelingsroman
Een ontwikkelingsroman is een roman waarin de ontwikkeling van de hoofdpersoon centraal
staat. Het verhaal volgt de groei en veranderingen van de hoofdpersoon gedurende een
bepaalde periode in zijn of haar leven. De hoofdpersoon begint vaak als een onervaren en
onvolwassen persoon en maakt gedurende het verhaal een persoonlijke ontwikkeling door.
