Neuromotorische ontwikkeling bij volwassenen:
theorie
Algemene behandelingsprincipes
Principes van motorisch leren voor neurorevalidatie
Intensiteit
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Herhalingen
o Hoe meer je oefent, hoe beter de vaardigheid
• Hoeveel herhalingen?
o Uiteraard aangepast aan het belastbaarheidsniveau van de patiënt (bv adhv Borgscore)
• Sets van herhalingen: jazeker! (bv 3x10)
o Dus dezelfde oefening mag (moet!)
• Rust ertussen: jazeker! (bv 30s)
• Buiten oefensessie ook thuisoefeningen geven
Progressie
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Maak het moeilijker
o Bv wandelafstand bij gangtraining vergroten
o Nodig om functionaliteit in het dagelijks leven te kunnen bereiken
• Natuurlijk zal je soms eerst een oefening makkelijker moeten maken (we overschatten patiënt vaak)
o Constante observatie is dus nodig (compensaties, kwaliteit beweging)
• Te makkelijk = niet motiverend voor de patiënt
o Meer dan 7 herhalingen zonder compensatie
• Te moeilijk = ontmoedigend voor de patiënt
o Minder dan 7 herhalingen zonder compensatie
Variatie
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Gebruik andere elementen voor dezelfde taak
o Bv grijpen van verschillende voorwerpen
• Creativiteit is noodzaak in neurorevalidatie
o Your imagination is the limit
,Doel-georiënteerd
• Hoe vertalen naar de patient?
o Laat de patient naar een duidelijk doel bewegen
o Bv tas pakken en op cirkel zetten
• Bv transfer uit rolstoel: “Kom maar goed naar voor” → niet goed
o Beter: knieën van patiënt moeten tegen jouw knieën komen
• In dagelijks leven is bijna elke beweging doelgericht
• Bv over zebrapad kunnen stappen: niet een zebrapad tekenen op de vloer van de praktijkzaal, want
dit is niet in verkeerssituatie
Taak-gerelateerd
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Maak dat de beweging functioneel is, een activiteit van het dagelijks leven (ADL)
• Elke taakgerelateerde beweging is een doelgerichte beweging, maar niet omgekeerd
• Bv quadriceps trainen
o Taakgerelateerd trainen: trappen
o Niet-taakgerelateerd: extensie toestel
Dilemma in neurorevalidatie
• Te complexe functionele beweging → afbouwen in makkelijkere bewegingen (selectieve
bewegingen)
o In gecontroleerde setting 1 aspect trainen
o Sneller progressie kunnen opbouwen
• Hierna terug functioneel bewegen
Beste combinatie: functioneel beginnen → opdelen in stukken → selectief trainen → functioneel bewegen
- Kan binnen een behandelsessie
Feedback
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Geef de patiënt informatie over de uitgevoerde beweging
• KOP: knowledge of performance (kennis over de uitvoering)
o Strekken van elleboog, bal loslaten, juist grijpen = bewegingsuitvoering, kwaliteit van
beweging
• KOR: knowledge of result (kennis over het resultaat)
o Grijpen naar kegel → kegel gegrepen?
• Feedback moet constructief zijn
o Zeg ook als het goed was!
o Geef feedback op meest relevante verbetering
,Voorbeelden
Fotovraag
Afwijking
- Te veel extensie (hyperextensie) in de knie tijdens standfase
- Te weinig extensie van de pols in de manipulatiecomponent van de rechter hand
- Overdreven evenwichtsreacties van de armen tijdens éénbeenstand
Hypothese
- (Hyperextensie knie) → verzwakte hamstrings
- (Beperkte extensie pols) → hypertonie polsflexoren
- (Overdreven evenwichtsreacties armen) → verminderde proprioceptie onderste ledematen
Test (moet een getal opleveren)
- Verzwakte hamstrings → MRC schaal
- Hypertonie polsflexoren → Ashworth schaal
- Verminderde proprioceptie → NSA (Nottingham Sensory Assessment), deel proprioceptie
o Niet houdingszin testen (geen getal)
Oefening (gebruik principes van motorisch leren)
- Benoem intensiteit (herhalingen)
- Progressie: makkelijker en moeilijker
- Geef aan hoe je varieert
, - Maak het doel-georiënteerd
- Maak het taak-gerelateerd
- Geef aan hoe je feedback geeft
Praktijkvoorbeeld
Deze CVA patiënt met een linker hemibeeld probeert een voorwerp door de opening in het bord voor hem
te steken
- Arm-hand
Afwijking
- Te veel abductie
- Lateroflexie
- Schouderelevatie
- Te weinig extensie elleboog
Hypothese
- Te weinig kracht in de linker schouder anteflexoren
Test: MRC
Oefening
- Rechterzijlig: linkerarm naar boven en naar beneden glijden tot 90°
- Makkelijker: actief-geassisteerd
- Moeilijker: met gewicht in hand/rond pols
- Intensiteit: 3x10
- Doelgericht: arm tegen kegel brengen
- Taakgericht: hand naar haar en in haar krabben
- Feedback: arm tegen kegel + verbaal
Voorbeeld MC
Je behandelt een patiënt die graag voetbalt en dus besluit je de patiënt tegen een bal te laten trappen. De
patiënt is perfect tweevoetig en je laat de patiënt eerst met zijn rechterbeen trappen en vervolgens met
zijn linkerbeen. Welk principe van motorisch leren heb je hierdoor gebruikt?
A. Progressie
B. Variatie
C. Feedback
D. Taak-specifiekheid
E. Ik wens deze vraag niet te beantwoorden
Het basisprincipe ‘guiding’ in het Affolter concept is gelijkaardig aan welk principe van motorisch leren?
A. Progressie
B. Variatie
theorie
Algemene behandelingsprincipes
Principes van motorisch leren voor neurorevalidatie
Intensiteit
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Herhalingen
o Hoe meer je oefent, hoe beter de vaardigheid
• Hoeveel herhalingen?
o Uiteraard aangepast aan het belastbaarheidsniveau van de patiënt (bv adhv Borgscore)
• Sets van herhalingen: jazeker! (bv 3x10)
o Dus dezelfde oefening mag (moet!)
• Rust ertussen: jazeker! (bv 30s)
• Buiten oefensessie ook thuisoefeningen geven
Progressie
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Maak het moeilijker
o Bv wandelafstand bij gangtraining vergroten
o Nodig om functionaliteit in het dagelijks leven te kunnen bereiken
• Natuurlijk zal je soms eerst een oefening makkelijker moeten maken (we overschatten patiënt vaak)
o Constante observatie is dus nodig (compensaties, kwaliteit beweging)
• Te makkelijk = niet motiverend voor de patiënt
o Meer dan 7 herhalingen zonder compensatie
• Te moeilijk = ontmoedigend voor de patiënt
o Minder dan 7 herhalingen zonder compensatie
Variatie
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Gebruik andere elementen voor dezelfde taak
o Bv grijpen van verschillende voorwerpen
• Creativiteit is noodzaak in neurorevalidatie
o Your imagination is the limit
,Doel-georiënteerd
• Hoe vertalen naar de patient?
o Laat de patient naar een duidelijk doel bewegen
o Bv tas pakken en op cirkel zetten
• Bv transfer uit rolstoel: “Kom maar goed naar voor” → niet goed
o Beter: knieën van patiënt moeten tegen jouw knieën komen
• In dagelijks leven is bijna elke beweging doelgericht
• Bv over zebrapad kunnen stappen: niet een zebrapad tekenen op de vloer van de praktijkzaal, want
dit is niet in verkeerssituatie
Taak-gerelateerd
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Maak dat de beweging functioneel is, een activiteit van het dagelijks leven (ADL)
• Elke taakgerelateerde beweging is een doelgerichte beweging, maar niet omgekeerd
• Bv quadriceps trainen
o Taakgerelateerd trainen: trappen
o Niet-taakgerelateerd: extensie toestel
Dilemma in neurorevalidatie
• Te complexe functionele beweging → afbouwen in makkelijkere bewegingen (selectieve
bewegingen)
o In gecontroleerde setting 1 aspect trainen
o Sneller progressie kunnen opbouwen
• Hierna terug functioneel bewegen
Beste combinatie: functioneel beginnen → opdelen in stukken → selectief trainen → functioneel bewegen
- Kan binnen een behandelsessie
Feedback
• Hoe vertalen naar de patiënt?
o Geef de patiënt informatie over de uitgevoerde beweging
• KOP: knowledge of performance (kennis over de uitvoering)
o Strekken van elleboog, bal loslaten, juist grijpen = bewegingsuitvoering, kwaliteit van
beweging
• KOR: knowledge of result (kennis over het resultaat)
o Grijpen naar kegel → kegel gegrepen?
• Feedback moet constructief zijn
o Zeg ook als het goed was!
o Geef feedback op meest relevante verbetering
,Voorbeelden
Fotovraag
Afwijking
- Te veel extensie (hyperextensie) in de knie tijdens standfase
- Te weinig extensie van de pols in de manipulatiecomponent van de rechter hand
- Overdreven evenwichtsreacties van de armen tijdens éénbeenstand
Hypothese
- (Hyperextensie knie) → verzwakte hamstrings
- (Beperkte extensie pols) → hypertonie polsflexoren
- (Overdreven evenwichtsreacties armen) → verminderde proprioceptie onderste ledematen
Test (moet een getal opleveren)
- Verzwakte hamstrings → MRC schaal
- Hypertonie polsflexoren → Ashworth schaal
- Verminderde proprioceptie → NSA (Nottingham Sensory Assessment), deel proprioceptie
o Niet houdingszin testen (geen getal)
Oefening (gebruik principes van motorisch leren)
- Benoem intensiteit (herhalingen)
- Progressie: makkelijker en moeilijker
- Geef aan hoe je varieert
, - Maak het doel-georiënteerd
- Maak het taak-gerelateerd
- Geef aan hoe je feedback geeft
Praktijkvoorbeeld
Deze CVA patiënt met een linker hemibeeld probeert een voorwerp door de opening in het bord voor hem
te steken
- Arm-hand
Afwijking
- Te veel abductie
- Lateroflexie
- Schouderelevatie
- Te weinig extensie elleboog
Hypothese
- Te weinig kracht in de linker schouder anteflexoren
Test: MRC
Oefening
- Rechterzijlig: linkerarm naar boven en naar beneden glijden tot 90°
- Makkelijker: actief-geassisteerd
- Moeilijker: met gewicht in hand/rond pols
- Intensiteit: 3x10
- Doelgericht: arm tegen kegel brengen
- Taakgericht: hand naar haar en in haar krabben
- Feedback: arm tegen kegel + verbaal
Voorbeeld MC
Je behandelt een patiënt die graag voetbalt en dus besluit je de patiënt tegen een bal te laten trappen. De
patiënt is perfect tweevoetig en je laat de patiënt eerst met zijn rechterbeen trappen en vervolgens met
zijn linkerbeen. Welk principe van motorisch leren heb je hierdoor gebruikt?
A. Progressie
B. Variatie
C. Feedback
D. Taak-specifiekheid
E. Ik wens deze vraag niet te beantwoorden
Het basisprincipe ‘guiding’ in het Affolter concept is gelijkaardig aan welk principe van motorisch leren?
A. Progressie
B. Variatie
