Samenvatting Psychopathologie kinderen

psychopathologie kinderen: studiepunten

VERLOOP KINDERPSYCHIATRISCH ONDERZOEK

De kinder – en jeugdpsychiater is in staat om te schakelen tussen het toepassen van op
algemene wetmatigheden rustende wetenschappelijke kennis en het intuïtief-empathisch
kunnen begrijpen van unieke kenmerken en achtergronden van de individuele patiënt en zijn
gezin.

Bv. je kan perfect ouders en kinderen vragenlijsten doen invullen over symptomen bij ADHD
en op basis van deze vragenlijsten de diagnose ADHD stellen (weteschappelijk). Maar wanneer
je dan in gesprek gaat met het gezin met het kind kan het dat je iets op merkt dat van
betekenis is (intuïtief)

AANMELDING

 Contact met centrum
o Door ouders, school clb, Jrb (jeugd rechtbank), huisarts
 Telefonische screening/ of screening face to face
o Kort de klacht nagaan, hoelang al bezig, waarom meld je je aan?
o Wie heeft initiatief genomen (ouders? Kind? School? Of andere die rond het gezin
staan)
 Contact met verwijzers
o Om te weten hoe zij deze problematiek zelf inschatten.

INTAKEGESPREK

Vanaf hier begint je onderzoek te lopen.

 Observatie
 Kennismaking
 Probleemanalyse
 Opbouwen van vertrouwensband (= erg belangrijk)
o Als mensen je niet vertrouwen, heeft het onderzoek vaak weinig zin
 Afspraken
 Inschatten van interacties (meer in de volgende 2 titels)
o ouders
 Ontwikkelingsanamnese
 Gezinsanamnese
 Klachten anamnese
 Somatische anamnese
o Kind
 Kindinterview
 Spelobservatie
 Psychologische OZ
 adviesgesprek

DIAGNOSTICH INTERVIEW OUDERS

,VORMEN

 open
 semi-gestructureerd
 gestructureerd

BEVRAGINGEN

 klachtenanamnese, huidig functioneren, krachten
o aanmeldingsklacht concreet maken
o navraag van psychopathologische kenmerken
o inschatten vd ernst vd problematiek
o situatie-afhankelijk van symptomen bevragen
o tijdsverloop
o idee van ouders omtrent oorzaak en aard vd aandoening
o zorgen rond toekomstperspectief
o wat is er al gedaan om het gedrag te doen verdwijnen?
o Info betreffende eerdere hulpverleningscontacten
 Ontwikkelingsanamnese
o Zwangerschap, bevalling, postpartale periode
o Neonatale problemen?
o Voedings/slaapanamnese
o Motorische ontwikkeling/spraak- en taal ontwikkeling
o Zindelijkheid
o Hechting/seperaties
o Temperament
o Voornaamste zorgfiguren in kleuterschool
o Bijzondere symptomen
o Overgang kleuterschool
 Contact met leeftijdgenootjes
 Fantasiespel/voorkeursspeelgoed
 Bijzonderheden gemeld door juf
 Schoolrijpheid
o Overgang lagere school
 Leerprestaties
 Maken van vriendjes
 Houding tov volwassenen
 Hobby’s, interesses, naschoolse activiteiten, verenigigingen,
voorkeursspel
 Bijzonderheden (verzameling, gewoonte, fascinatie)
 Zicht op sterkte, zwakte
o Overgang middelbare school
 Schoolloopbaan
 Contact met peers
 Houding tov volwassenen
 Hobby’s interesses, naschoolse activiteiten, verenigigngen
 Experimenteergedrag (relaties, middelen)

1

,  Zelfbeeld (uiterlijk, populariteit, intelligentie, trots)
 Gewetensfunctie, waarden en normen
 toekomstbeeld
 somatische anamnese
o algemene gezondheidstoestand
o ziekte, chronsiche aandoeningen?
o Ongelukken, operaties, ziekenhuisopnames
o Familiale problemen op medisch vlak
o Genetische afwijkingen
 familiale anamnese/gezinsdiagnostisch onderzoek
o genogram * voorbeeld
o woon-werk situatie
o voorgeschiedenis ouders
o opvoedingsstijlen
o gezinsinteractie (partner, zitten ouders zelfde golflengte? Relatie ben broers/zus)
o problemen met de bredere familie
o hoe sterk is het familiaal netwerk?




*

DIAGNOSTISCH ONDERZOEK/INTERVIEW MET KIND

VORMEN

 Open
o zelf met vragen naar het kind toegaat
 Semi-gestructureerd
o staan vragen op maar je mag er op afwijken
 Gestructureerd
o vragen staan vast, mag je niet van afwijken
 Gesprek en/of spel
o jonge kinderen is vooral spel en minder gesprek en omgekeerd

ALGEMEEN

 Contact opbouwen
o of je dit kan is belangrijk voor verder verloop in onderzoek
 Idee rond functioneren vh kind
 Belevingswereld
 Interesses
 Symptomen/klachten

OBSERVATIES

2

, Hoe zit het kind in de wachtkamer? of loopt ze rond? Ligt ze op stoel?

 Bewustzijn, oriëntatie, uiterlijk, lichamelijke klachten
 Motoriek
 Zintuigen
 Prestatieniveau en denken
 Aandacht, impulsiviteit, activiteit, frustratietolerantie
 Contact
 Stemming en effect
 Gedrag algemeen
 Gewetenfunctie

GESPREK

Over wat ga je praten?

 School
 Vrienden
 Hobby’s
 Gezin
 Angsten
o toont hij/zij zijn angst?
 Zorgen
 Zelfbeeld
 Stemming
o kan boos zijn maar toch ontkennen
 Lichamelijke klachten
 Agressie antisociaal gedrag
 Alcohol/drugs
 Seksualiteit
 Trauma/psychosociale stressfactoren

SPEL

onrechtstreekse manier om dingen te weten te komen

 Niveau, waarmee
o bv. spel met optellen  je ziet hoe het met rekenen is gesteld
 Welke thema’s
 Fantasie
 Spelopbouw
 Gebruik vd ruimte
o gaat het gestructureerd te werk of zet die alles overhoop
 Interactie, samen of alleen
 Reactie op begrenzing, opruimen?
o kan het kind regels aan?

BELEVING

3