Business basics
H1: Organisaties: definities en typologie
Typologie = soorten onderneming
1.1 Wat zijn organisaties?
Organisatie = een geheel of een eenheid van mensen die op een bewuste manier bij elkaar zijn
gebracht om (een) specifiek(e) gemeenschappelijke doel(en) te verwezenlijken
Drie basiskenmerken van een organisatie:
- Organisatieleden (mensen)
- Organisatiestructuur (bewuste manier bij elkaar)
- doelen
Elke onderneming is een organisatie, MAAR niet elke organisatie is een onderneming
Bv. Ziekenhuizen, deze opleiding, jeugdbewegingen…
1.2 Organisatietypologie
Organisaties kunnen obv verschillende criteria worden ingedeeld
1.2.1 Obv de (economische) activiteit
Productorganisaties leggen zich toe op het vervaardigen van (materiële) producten
Bv. frituur
Dienstverlenende organisaties leggen zich toe op het verstrekken van (immateriële) diensten
Goederen Diensten
Fysiek tastbaar Niet fysiek tastbaar
Eerder kapitaalintensief Hoge graad van direct contact (eerder
arbeidsintensief)
Reactietijden eerder lang Korte reactietijd
Stockage Niet stockeerbaar
LET OP= brengt kosten met zich mee dwz
stockage + geïnvesteerd geld (bv. magazijnier)
+ gevaar verouderingen (= niet meer te
verkopen)
1
,Reactietijd = periode tussen het plaatsen van de bestelling en levering van de klant
1.2.2 obv de identiteit van de eigenaar
private organisaties = individuen en/of andere organisaties zijn eigenaar van de organisatie in
kwestie
publieke organisatie = de overheid is eigenaar van de organisatie in kwestie
bv. sommige scholen, Vlaamse overheid, Belgische overheid
Private organisatie Publieke organisatie
Startloon Lager hoger
ze gaan wat afwachten en
gaan beginnen met een
minimumloon
Loongroei hoger lager
je hebt carrière hier werken ze
mogelijkheden trapsgewijs, maar na een
aantal jaar stopt dat (dan
zit je op de ‘bovenste
trap’)
Extralegale voordelen uitgebreid beperkter
bv. extra dagen verlof, bv. fietsvergoeding (€ 0,15),
strijkdiensten, fietsvergoeding laptop
(€ 0,23), auto, gsm…
Vakantiedagen 20 35 (verlofdagen Vlaamse
ambtenaar) & 55 (docenten
hoger onderwijs
werkzekerheid Lager Hoger
vooral als je vast benoemd
bent
Pensioen Minder dicht tegen uw laatste Veel dichter tegen uw laatste
nettoloon nettoloon (vooral bij
ambtenaren)
EXAMENVRAAG!:
Bespreek en vergelijk een private en een publieke organisatie.
2
,1.2.3 obv het ultieme doel
Profit organisaties hebben voornamelijk tot doel winst te maken en dit ten voordele van de
eigenaars
worden iets meer betaald in vergelijking met non-profit sector
Non-profit & social profit organisaties hebben niet tot doel winst te maken, maar streven naar
een gemeenschappelijk maatschappelijk doel of de realisatie -door de leden ervaren – behoefte na
bv. sportclub, Greenpeace, WWF, ziekenhuizen, Koning Boudewijnstichting
worden iets minder betaald in vergelijking met profit-sector
Non-profit ondersteunen van niet-commerciële doeleinden,
bv. liefdadigheidsinstellingen, politiek…
Social profit domeinen zoals gezondheidszorg, welzijnssector, socio-cultureel, …
bv. kinderdagverblijd, beschutte werkplaats…
1.2.4 obv het juridisch statuut
NV = naamloze vennootschap
BV = besloten vennootschap
CV = Coöperatieve vennootschap
Maatschap (incl VOF (Vennootschap onder firma) en comm.vl (commanditaire vennootschap)
eenmanszaak = bijberoep of hoofdberoep
3
, verschil tussen eenmanszaak en andere vennootschappen zit in de aansprakelijkheid die je hebt
- In eenmanszaak ben jij persoonlijk verantwoordelijk voor alle bezittingen en mogelijke
ongevallen wanneer je geld verschuldigd bent, kunnen ze aan je persoonlijke bezittingen
komen
- In vennootschap is de firma verantwoordelijke voor alle bezittingen en ongevallen
wanneer je geld verschuldigd bent, kunnen ze NIET aan je persoonlijke bezittingen er is
een ‘muur’
1 uitzondering wanneer de muur tussen firma en eigenaar wegvalt = bij oprichtersaansprakelijkheid
Oprichteraansprakelijkheid = (wanneer je binnen de 3 jaar failliet gaat)
Bv. je gaat binnen de 3 jaar failliet, dan gaat de overheid kijken naar je financieel plan. In dat plan
staat dat er onvoldoende geld is en dat je je activiteiten max 2 jaar kan uitoefenen in deze
gevallen ben je persoonlijk aansprakelijk
EXAMENVRAAG! :
Leg uit de aansprakelijkheid van… (uitleg van muur gebruiken!!)
Bv. leg het verschil uit tussen een eenmanszaak en een NV
Eenmanszaak Vennootschap
Geen bescherming persoonlijke bezittingen Bescherming van persoonlijke bezittingen
(1 uitzondering!!)
Geen startkapitaal nodig Toereikend aanvangsvermogen nodig
U beslist alles zelf U moet overleggen binnen de organisatie met
mede-eigenaars, raad van bestuur, algemene
vergadering
Eenvoudige administratieve en Dubbel boekhouden, openbaar maken van de
boekhoudkundige verplichtingen jaarrekening
4
H1: Organisaties: definities en typologie
Typologie = soorten onderneming
1.1 Wat zijn organisaties?
Organisatie = een geheel of een eenheid van mensen die op een bewuste manier bij elkaar zijn
gebracht om (een) specifiek(e) gemeenschappelijke doel(en) te verwezenlijken
Drie basiskenmerken van een organisatie:
- Organisatieleden (mensen)
- Organisatiestructuur (bewuste manier bij elkaar)
- doelen
Elke onderneming is een organisatie, MAAR niet elke organisatie is een onderneming
Bv. Ziekenhuizen, deze opleiding, jeugdbewegingen…
1.2 Organisatietypologie
Organisaties kunnen obv verschillende criteria worden ingedeeld
1.2.1 Obv de (economische) activiteit
Productorganisaties leggen zich toe op het vervaardigen van (materiële) producten
Bv. frituur
Dienstverlenende organisaties leggen zich toe op het verstrekken van (immateriële) diensten
Goederen Diensten
Fysiek tastbaar Niet fysiek tastbaar
Eerder kapitaalintensief Hoge graad van direct contact (eerder
arbeidsintensief)
Reactietijden eerder lang Korte reactietijd
Stockage Niet stockeerbaar
LET OP= brengt kosten met zich mee dwz
stockage + geïnvesteerd geld (bv. magazijnier)
+ gevaar verouderingen (= niet meer te
verkopen)
1
,Reactietijd = periode tussen het plaatsen van de bestelling en levering van de klant
1.2.2 obv de identiteit van de eigenaar
private organisaties = individuen en/of andere organisaties zijn eigenaar van de organisatie in
kwestie
publieke organisatie = de overheid is eigenaar van de organisatie in kwestie
bv. sommige scholen, Vlaamse overheid, Belgische overheid
Private organisatie Publieke organisatie
Startloon Lager hoger
ze gaan wat afwachten en
gaan beginnen met een
minimumloon
Loongroei hoger lager
je hebt carrière hier werken ze
mogelijkheden trapsgewijs, maar na een
aantal jaar stopt dat (dan
zit je op de ‘bovenste
trap’)
Extralegale voordelen uitgebreid beperkter
bv. extra dagen verlof, bv. fietsvergoeding (€ 0,15),
strijkdiensten, fietsvergoeding laptop
(€ 0,23), auto, gsm…
Vakantiedagen 20 35 (verlofdagen Vlaamse
ambtenaar) & 55 (docenten
hoger onderwijs
werkzekerheid Lager Hoger
vooral als je vast benoemd
bent
Pensioen Minder dicht tegen uw laatste Veel dichter tegen uw laatste
nettoloon nettoloon (vooral bij
ambtenaren)
EXAMENVRAAG!:
Bespreek en vergelijk een private en een publieke organisatie.
2
,1.2.3 obv het ultieme doel
Profit organisaties hebben voornamelijk tot doel winst te maken en dit ten voordele van de
eigenaars
worden iets meer betaald in vergelijking met non-profit sector
Non-profit & social profit organisaties hebben niet tot doel winst te maken, maar streven naar
een gemeenschappelijk maatschappelijk doel of de realisatie -door de leden ervaren – behoefte na
bv. sportclub, Greenpeace, WWF, ziekenhuizen, Koning Boudewijnstichting
worden iets minder betaald in vergelijking met profit-sector
Non-profit ondersteunen van niet-commerciële doeleinden,
bv. liefdadigheidsinstellingen, politiek…
Social profit domeinen zoals gezondheidszorg, welzijnssector, socio-cultureel, …
bv. kinderdagverblijd, beschutte werkplaats…
1.2.4 obv het juridisch statuut
NV = naamloze vennootschap
BV = besloten vennootschap
CV = Coöperatieve vennootschap
Maatschap (incl VOF (Vennootschap onder firma) en comm.vl (commanditaire vennootschap)
eenmanszaak = bijberoep of hoofdberoep
3
, verschil tussen eenmanszaak en andere vennootschappen zit in de aansprakelijkheid die je hebt
- In eenmanszaak ben jij persoonlijk verantwoordelijk voor alle bezittingen en mogelijke
ongevallen wanneer je geld verschuldigd bent, kunnen ze aan je persoonlijke bezittingen
komen
- In vennootschap is de firma verantwoordelijke voor alle bezittingen en ongevallen
wanneer je geld verschuldigd bent, kunnen ze NIET aan je persoonlijke bezittingen er is
een ‘muur’
1 uitzondering wanneer de muur tussen firma en eigenaar wegvalt = bij oprichtersaansprakelijkheid
Oprichteraansprakelijkheid = (wanneer je binnen de 3 jaar failliet gaat)
Bv. je gaat binnen de 3 jaar failliet, dan gaat de overheid kijken naar je financieel plan. In dat plan
staat dat er onvoldoende geld is en dat je je activiteiten max 2 jaar kan uitoefenen in deze
gevallen ben je persoonlijk aansprakelijk
EXAMENVRAAG! :
Leg uit de aansprakelijkheid van… (uitleg van muur gebruiken!!)
Bv. leg het verschil uit tussen een eenmanszaak en een NV
Eenmanszaak Vennootschap
Geen bescherming persoonlijke bezittingen Bescherming van persoonlijke bezittingen
(1 uitzondering!!)
Geen startkapitaal nodig Toereikend aanvangsvermogen nodig
U beslist alles zelf U moet overleggen binnen de organisatie met
mede-eigenaars, raad van bestuur, algemene
vergadering
Eenvoudige administratieve en Dubbel boekhouden, openbaar maken van de
boekhoudkundige verplichtingen jaarrekening
4
