Organisatiekunde samenvatting
1 inleiding: organisatiekunde in historisch perspectief
Organisaties beschikken over doelstellingen, mensen en middelen. Onder het begrip organisatie
vallen bedrijven en overige organisaties. Bedrijven zijn erop gericht producten en/of diensten op een
markt te verkopen, wanneer dat gebeurt met het doel winst te maken spreken we van
ondernemingen. Non-profitorganisaties hebben niet als doel winst te maken maar streven ernaar
hun diensten aan te bieden tegen zo laag mogelijke kosten. Overige organisaties zijn organisaties die
geen producten en/of diensten op een markt aan te bieden.
Organisaties kunnen ook worden onderverdeeld in rechtsvormen, die kunnen worden verdeeld in
twee grote groepen: de organisaties zonder rechtspersoonlijkheid (de eenmanszaak, de maatschap,
de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap) en organisaties met
rechtspersoonlijkheid (besloten vennootschap, de naamloze vennootschap, de vereniging, de
coöperatie, de onderlinge waarborgmaatschappij en de stichting).
Er is sprake van organisatie-evenwicht als een organisatie erin slaagt haar externe en interne
belanghebbenden (stakeholders) zodanig te belonen dat zij in ruil voor hun bijdragen gemotiveerd
blijven deelnemen aan die organisatie. Afgezien van allerlei belangentegenstellingen tussen de
partijen hebben ze één gemeenschappelijk belang, namelijk het voortbestaan van de organisatie.
Visie, missie en doelstellingen
Visie: de kijk van de organisatie op de toekomst. Hoe kijken wij naar de wereld? Waar je voor gaat.
Missie: waar je voor staat en waar je op af gaat. Wat willen wij betekenen in het leven van de klant?
Doelstellingen: hoeveel winst willen we behalen? Hoe willen we voortbestaan?
, 2 strategy
Met behulp van de SWOT-analyse kunnen externe ontwikkelingen en de eigen en sterke en zwakke
punten in vergelijking me de concurrentie in kaart worden gebracht. SWOT staat voor strengths
(sterkten), weaknesses (zwakten), opportunities (kansen) en threats (bedreigingen).
In de diagnosefase gaat het erom de in de analysefase verzamelde gegevens (macro, meso en micro)
te interpreteren. De diagnose en de prognose maken de strategische kloof duidelijk. Er moet
onderzocht worden of de geformuleerde doelstellingen kunnen worden gerealiseerd door het
bestaande beleid aan te passen.
3 stucture
De organisatiestructuur laat zien hoe binnen de organisatie de functies zijn verdeeld, wie welke
bevoegdheden en verantwoordelijkheden heeft en hoe de coördinatie plaatsvindt.
Het organisatieschema (ook organogram genoemd) is een vereenvoudigde weergave van de formele
functie- of taakverdeling. Het laat de horizontale taakverdeling op verschillende niveaus zien, evenals
de hiërarchische verhoudingen.
Horizontale taakverdeling is de verdeling van functies (meestal afdelingen) op een bepaald niveau, en
binnen zo’n niveau over verschillende functionarissen.
Bij indeling naar gelijksoortigheid (interne differentiatie) werkzaamheden die dezelfde aard
hebben, worden bij elkaar gevoegd, er wordt ook wel gesproken over de f-indeling.
Van een indeling naar samenhang (interne specialisatie) is sprake als medewerkers van
verschillende disciplines bij elkaar worden gezet en samen de marktwerking verzorgen van:
1 product of productgroep (de p-indeling)
1 bepaalde markt
(de m-indeling)
1 bepaald gebied
(de g-indeling)
De horizontale spanwijdte (span of control) wordt bepaald door het aantal medewerkers aan wie de
leider daadwerkelijk direct leidinggeeft. Het gaat hierbij dus om de feitelijke situatie. Het
1 inleiding: organisatiekunde in historisch perspectief
Organisaties beschikken over doelstellingen, mensen en middelen. Onder het begrip organisatie
vallen bedrijven en overige organisaties. Bedrijven zijn erop gericht producten en/of diensten op een
markt te verkopen, wanneer dat gebeurt met het doel winst te maken spreken we van
ondernemingen. Non-profitorganisaties hebben niet als doel winst te maken maar streven ernaar
hun diensten aan te bieden tegen zo laag mogelijke kosten. Overige organisaties zijn organisaties die
geen producten en/of diensten op een markt aan te bieden.
Organisaties kunnen ook worden onderverdeeld in rechtsvormen, die kunnen worden verdeeld in
twee grote groepen: de organisaties zonder rechtspersoonlijkheid (de eenmanszaak, de maatschap,
de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap) en organisaties met
rechtspersoonlijkheid (besloten vennootschap, de naamloze vennootschap, de vereniging, de
coöperatie, de onderlinge waarborgmaatschappij en de stichting).
Er is sprake van organisatie-evenwicht als een organisatie erin slaagt haar externe en interne
belanghebbenden (stakeholders) zodanig te belonen dat zij in ruil voor hun bijdragen gemotiveerd
blijven deelnemen aan die organisatie. Afgezien van allerlei belangentegenstellingen tussen de
partijen hebben ze één gemeenschappelijk belang, namelijk het voortbestaan van de organisatie.
Visie, missie en doelstellingen
Visie: de kijk van de organisatie op de toekomst. Hoe kijken wij naar de wereld? Waar je voor gaat.
Missie: waar je voor staat en waar je op af gaat. Wat willen wij betekenen in het leven van de klant?
Doelstellingen: hoeveel winst willen we behalen? Hoe willen we voortbestaan?
, 2 strategy
Met behulp van de SWOT-analyse kunnen externe ontwikkelingen en de eigen en sterke en zwakke
punten in vergelijking me de concurrentie in kaart worden gebracht. SWOT staat voor strengths
(sterkten), weaknesses (zwakten), opportunities (kansen) en threats (bedreigingen).
In de diagnosefase gaat het erom de in de analysefase verzamelde gegevens (macro, meso en micro)
te interpreteren. De diagnose en de prognose maken de strategische kloof duidelijk. Er moet
onderzocht worden of de geformuleerde doelstellingen kunnen worden gerealiseerd door het
bestaande beleid aan te passen.
3 stucture
De organisatiestructuur laat zien hoe binnen de organisatie de functies zijn verdeeld, wie welke
bevoegdheden en verantwoordelijkheden heeft en hoe de coördinatie plaatsvindt.
Het organisatieschema (ook organogram genoemd) is een vereenvoudigde weergave van de formele
functie- of taakverdeling. Het laat de horizontale taakverdeling op verschillende niveaus zien, evenals
de hiërarchische verhoudingen.
Horizontale taakverdeling is de verdeling van functies (meestal afdelingen) op een bepaald niveau, en
binnen zo’n niveau over verschillende functionarissen.
Bij indeling naar gelijksoortigheid (interne differentiatie) werkzaamheden die dezelfde aard
hebben, worden bij elkaar gevoegd, er wordt ook wel gesproken over de f-indeling.
Van een indeling naar samenhang (interne specialisatie) is sprake als medewerkers van
verschillende disciplines bij elkaar worden gezet en samen de marktwerking verzorgen van:
1 product of productgroep (de p-indeling)
1 bepaalde markt
(de m-indeling)
1 bepaald gebied
(de g-indeling)
De horizontale spanwijdte (span of control) wordt bepaald door het aantal medewerkers aan wie de
leider daadwerkelijk direct leidinggeeft. Het gaat hierbij dus om de feitelijke situatie. Het
