Samenvatting Bouw en Functie 2
H1 Het spijsverteringsstelsel
H1.1 Anatomie van de mondholte
H1.1.1 Mondholte
De mondholte wordt begrensd door de onderkaak, lippen, wangen en het gehemelte. Aan de
achterzijde gaat de mondholte over in de keelholte.
Tong is bevestigd aan het tongbeen, onderkaak en de mondbodem. Het wordt aan de voorzijde
vastgehouden door het tongriempje (frenulum).
Tongpupillen houdt het terugglijden van voedsel tegen.
Gehemelte bestaat uit een benig deel (palatum durum) en een zacht caudaal deel (palatum molle)
wat tijdens het slikken de neusholte afsluit.
Speekselklieren:
- Glandula parotideus - oor
- Glandula mandibularis - onderkaak
- Glandula sublinguali - onder tong
Speeksel is slijmerig, maakt voedsel glad waardoor inslikken makkelijker is. Het speeksel van
hond/kat heeft geen enzymen. Vertering begint pas in de maag.
H1.1.2 Het gebit
Het gebit bestaat uit verschillende elementen:
- Incisivi Snijtanden
- Canini Hoektanden
- Premolaren Valse kiezen
- Molaren Ware kiezen
Tandformule hond: Tandformule kat:
3142 – bovenkaak (ICPM) 3131 – bovenkaak (ICPM)
------ ------
3143 – onderkaak 3121 - onderkaak
Scheurkiezen: onderkaak à M1, bovenkaak à P4
,Bouw van tanden en kiezen
- Kroon: zichtbare deel
- Hals: omgeven door tandvlees
- Wortel: gedeelte in de tandkas
- Dentine (tandbeen): grondsubstantie à hierin bevindt
zich een tandholte (pulpaholte)
o Bloedvaten
o Lymfevaten
o Zenuwen
- Email (glazuur): buitenzijde van de kroon. Geeft bescherming tegen scherpe stoffen
- Cement: week been om de wortel heen (heeft geen glazuur)
- Peradontium (tandvlies): laag om het cement heen, vergroeid met het beenvlies van de kaak
o Zorgt voor stevige verankering in de tandkas
, Konijnen, cavia’s, herkauwers en paarden moeten voedsel malen om goed te kunnen verteren à
maalkiezen met emailrichels. Tanden groeien door, en slijten door het malen.
H1.1.3 Fysiologie
De mondholte verkleint voedsel door het gebit en wordt glad gemaakt met speeksel.
Wisseling
- Doorkomen snijtanden 4-5 weken
- Doorkomen premolaren 6-7 maanden
- Wisseling snijtanden/hoektanden 4-5 maanden
H1.1.4 Slikmechanisme
Voedsel wordt in de richting van de slokdarm gedreven tijdens het slikken. Het slikmechanisme zorgt
er voor dat verslikken niet optreedt.
Het slikmechanisme bestaat uit 3 fasen:
- Orale fase
- Pharyngeale fase
- Oesophageale fase à peristaltische bewegingen in slokdarm, contractiegolf die voedsel naar
de maag duwt.
H1.2 De keelholte, slokdarm en maag
Keelholte (pharynx): waar lucht en voedsel elkaar kruisen.
Strottenhoofd (larynx): zorgt dat lucht en voedsel de goede kans opgaan. à sluit aan op de luchtpijp
(trachea).
Epiglottis: stottenklepje
De wand van de slokdarm (oesophagus) is zeer elastisch, bestaat uit dwarsgestreept spierweefsel. In
De slokdarm gaat door het middenrif en komt in de maag terecht. De maag ligt achter de lever.
De maag bestaat uit:
- Cardia: ingang
- Corpus: maaglichaam
- Pylorus: uitgang à krachtige kringspier die voedseltransport naar de dunne darm regelt
H1.3 Dunne darm
Functie maagdarmkanaal: verteren van voedsel en opname van voeding. Het darmslijmvlies maakt
aanvullende enzymen en verteringssappen.
Het slijmvlies is geplooid met villi (darmvlokken), om zo de oppervlakte te vergroten. De instulpingen
(crypten) bevatten kliercellen voor de aanmaak van darmsappen.
Darmwand bestaat uit drie lagen:
- Mucosa Slijmvlies
- Musculus Spierlaag
- Serosa Bindweefsellaag
H1 Het spijsverteringsstelsel
H1.1 Anatomie van de mondholte
H1.1.1 Mondholte
De mondholte wordt begrensd door de onderkaak, lippen, wangen en het gehemelte. Aan de
achterzijde gaat de mondholte over in de keelholte.
Tong is bevestigd aan het tongbeen, onderkaak en de mondbodem. Het wordt aan de voorzijde
vastgehouden door het tongriempje (frenulum).
Tongpupillen houdt het terugglijden van voedsel tegen.
Gehemelte bestaat uit een benig deel (palatum durum) en een zacht caudaal deel (palatum molle)
wat tijdens het slikken de neusholte afsluit.
Speekselklieren:
- Glandula parotideus - oor
- Glandula mandibularis - onderkaak
- Glandula sublinguali - onder tong
Speeksel is slijmerig, maakt voedsel glad waardoor inslikken makkelijker is. Het speeksel van
hond/kat heeft geen enzymen. Vertering begint pas in de maag.
H1.1.2 Het gebit
Het gebit bestaat uit verschillende elementen:
- Incisivi Snijtanden
- Canini Hoektanden
- Premolaren Valse kiezen
- Molaren Ware kiezen
Tandformule hond: Tandformule kat:
3142 – bovenkaak (ICPM) 3131 – bovenkaak (ICPM)
------ ------
3143 – onderkaak 3121 - onderkaak
Scheurkiezen: onderkaak à M1, bovenkaak à P4
,Bouw van tanden en kiezen
- Kroon: zichtbare deel
- Hals: omgeven door tandvlees
- Wortel: gedeelte in de tandkas
- Dentine (tandbeen): grondsubstantie à hierin bevindt
zich een tandholte (pulpaholte)
o Bloedvaten
o Lymfevaten
o Zenuwen
- Email (glazuur): buitenzijde van de kroon. Geeft bescherming tegen scherpe stoffen
- Cement: week been om de wortel heen (heeft geen glazuur)
- Peradontium (tandvlies): laag om het cement heen, vergroeid met het beenvlies van de kaak
o Zorgt voor stevige verankering in de tandkas
, Konijnen, cavia’s, herkauwers en paarden moeten voedsel malen om goed te kunnen verteren à
maalkiezen met emailrichels. Tanden groeien door, en slijten door het malen.
H1.1.3 Fysiologie
De mondholte verkleint voedsel door het gebit en wordt glad gemaakt met speeksel.
Wisseling
- Doorkomen snijtanden 4-5 weken
- Doorkomen premolaren 6-7 maanden
- Wisseling snijtanden/hoektanden 4-5 maanden
H1.1.4 Slikmechanisme
Voedsel wordt in de richting van de slokdarm gedreven tijdens het slikken. Het slikmechanisme zorgt
er voor dat verslikken niet optreedt.
Het slikmechanisme bestaat uit 3 fasen:
- Orale fase
- Pharyngeale fase
- Oesophageale fase à peristaltische bewegingen in slokdarm, contractiegolf die voedsel naar
de maag duwt.
H1.2 De keelholte, slokdarm en maag
Keelholte (pharynx): waar lucht en voedsel elkaar kruisen.
Strottenhoofd (larynx): zorgt dat lucht en voedsel de goede kans opgaan. à sluit aan op de luchtpijp
(trachea).
Epiglottis: stottenklepje
De wand van de slokdarm (oesophagus) is zeer elastisch, bestaat uit dwarsgestreept spierweefsel. In
De slokdarm gaat door het middenrif en komt in de maag terecht. De maag ligt achter de lever.
De maag bestaat uit:
- Cardia: ingang
- Corpus: maaglichaam
- Pylorus: uitgang à krachtige kringspier die voedseltransport naar de dunne darm regelt
H1.3 Dunne darm
Functie maagdarmkanaal: verteren van voedsel en opname van voeding. Het darmslijmvlies maakt
aanvullende enzymen en verteringssappen.
Het slijmvlies is geplooid met villi (darmvlokken), om zo de oppervlakte te vergroten. De instulpingen
(crypten) bevatten kliercellen voor de aanmaak van darmsappen.
Darmwand bestaat uit drie lagen:
- Mucosa Slijmvlies
- Musculus Spierlaag
- Serosa Bindweefsellaag
